Ο λαός μας λέει το σοφό: «Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του»! Αποδεικνύεται στην πράξη ότι ο λαός μας έχει δίκιο. Άλλωστε, στην ουσία το παραδέχεται και το αναδεικνύει ο αθρογράφος Αλί Σιρμέν σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Cumhuriyet, στις 16 Μαρτίου 2017, και ενώ είναι σε εξέλιξη οι διαμαρτυρίες των Τούρκων παρακρατικών αλλά και του απλού τουρκικού λαού, εναντίον των Ολλανδών, που «έθιξαν τη μεγάλη Τουρκία»! Ο τίτλος του άρθρου «Τι έγινε στις 6-7 Σεπτεμβρίου;» δεν αφορά το σήμερα αλλά το παρελθόν. Έχει ενδιαφέρον το πώς συνδέονται το χθες και το σήμερα.
Του Ali Sirmen, εφ. Cumhuriyet.
Την Τρίτη είχαμε αναφέρει τις κινήσεις του ΑΚΡ για το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, που προσπαθούν να επωφεληθούν από την ένταση, τον ανερχόμενο ρατσισμό στην Ευρώπη και τις διαμάχες μεταξύ κρατών που προκαλούνται από τον τουρκοισλαμικό φόβο και πως αυτό δημιουργεί εντάσεις και έξαρση του εθνικισμού στην Τουρκία, με αποτέλεσμα να διαγράφεται ο κίνδυνος να έχουμε πάλι γεγονότα παρόμοια με αυτά που συνεβησαν στις 6-7 Σεπτεμβρίου 1955 στη χώρα μας.
Αν θέλετε όμως ας δούμε πρώτα, ας θυμηθούμε τι είχε συμβεί στις 6-7 Σεπτεμβρίου του 1955.
Το 1955 οι σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας ήταν τεταμένες λόγω Κύπρου και στις τουρκικές εφημερίδες υπήρχαν δημοσιεύματα ότι κάποιοι Ρωμιοί επιχειρηματίες της Κωνσταντινούπολης στήριζαν την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Καθώς επικρατούσε αυτό το κλίμα, ο τότε ΥΠΕΞ, Φατίν Ρουστού Ζορλού, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με Ελλάδα και Αγγλία για το Κυπριακό, είχε στείλει μήνυμα στον Αντνάν Μεντερές, λέγοντας πως εκδηλώσεις στην Τουρκία που θα εκφράζουν την ευαισθησία του λαού στο θέμα της Κύπρου, θα του έδιναν περισσότερη ισχύ κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
(Φωτ.: Αρχείο εφημερίδας Cumhuriyet)
Στις 6 Σεπτεμβρίου ξέσπασαν τα γεγονότα, όταν στην εφημερίδα Istanbul Express, ιδιοκτήτης της οποίας ήταν ο Μιτχάτ Περίν και αρχισυντάκτης ο Γκιοκσίν Σιπαχίογλου, δημοσιεύτηκε η είδηση ότι έβαλαν βόμβα στο σπίτι που γεννήθηκε ο Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη.
Τα γεγονότα ξεκίνησαν στις 6 Σεπτεμβρίου στις 19:00 με την επίθεση στο ζαχαροπλαστείο Χάι-λάιφ.
Κατά τη διάρκεια των γεγονότων εκκλησίες και συναγωγές, καθώς και 5317 κτίρια, ανάμεσα στα οποία οικίες και καταστήματα που ανήκαν σε μειονότητες και κυρίως σε Ρωμιούς (επίσης δέχτηκαν επίθεση κάποια καταστήματα που ανήκαν σε μουσουλμάνους) καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν. Στα γεγονότα αυτά, στα οποία υπήρξαν και πολλά επεισόδια βιασμών, πέθαναν, βάσει κάποιων πηγών 11 και βάσει κάποιων άλλων 15 άτομα και τραυματίστηκαν 300 άτομα.
Μετά τα Σεπτεμβριανά, που αποτελούν το πιο τρανταχτό παράδειγμα βανδαλισμών του 20ού αιώνα και της ιστορίας της Τουρκικής Δημοκρατίας, οι μειονότητες και κυρίως οι Ρωμιοί αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν μαζικά την Τουρκία. Αργότερα θα γίνει γνωστό ότι την βόμβα στο σπίτι του Ατατούρκ την τοποθέτησε κάποιος υπάλληλος μυστικής υπηρεσίας της Τουρκικής Δημοκρατίας. Όταν διογκώθηκαν τα γεγονότα, ο Αντνάν Μεντερές, ο οποίος ήταν καθ’ οδόν από την Άγκυρα προς την Κωνσταντινούπολη, ειδοποιήθηκε ενώ βρισκόταν στη Σαπάντζα και επέστρεψε στην Πόλη. Όμως και πάλι το κράτος δεν κατάφερε να σταματήσει τους βανδαλισμούς, τις καταστροφές και τις λεηλασίες.
(Φωτ.: Αρχείο εφημερίδας «Ελευθερία»)
Τα γεγονότα στις 6-7 Σεπτεμβρίου ξεκίνησαν όταν η κυβέρνηση του Δημοκρατικού Κόμματος θέλησε να δημιουργήσει μια ένταση, για να τη χρησιμοποιήσει κατόπιν για τους πολιτικούς της σκοπούς. Ο Μεντερές δεν είχε σκεφτεί το μέγεθος που θα πάρουν τα γεγονότα και η προσπάθειά του να μετατρέψει την λαϊκή ένταση σε πολιτικό όφελος, μετατράπηκε σε μια περιπέτεια που δεν είχε υπολογίσει η κυβέρνηση και είχε βαριές και τρομερές συνέπειες κατά της Τουρκίας.
Η κυβέρνηση στην Τουρκία σήμερα με τη στάση της δημιουργεί ένταση με τις ευρωπαϊκές χώρες και θέλει να αποκομίσει όφελος από την κρίση.
Όμως η στάση της αυτή, η οποία προκαλεί μια τεράστια λαϊκή ένταση, αποτελεί κίνδυνο παρόμοιο με αυτό της 6ης και 7ης Σεπτεμβρίου του 1955. Από την άλλη πλευρά, η στάση της αντιπολίτευσης, η οποία, για δικούς της λόγους τακτικής δεν παίρνει θέση κατά αυτών των εξελίξεων, δυστυχώς δεν μπορεί να εμποδίσει τον κίνδυνο αυτό. Στη σημερινή Τουρκία η κοινωνική ένταση και η εχθρική στάση απέναντι στους ξένους είναι τόσο μεγάλη, που δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνη του 1955. Η κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους και μπορεί να πυροδοτήσει εξελίξεις που ανα πάσα στιγμή μπορούν να τεθούν εκτός ελέγχου. Θεός φυλάξει, μια επανάληψη των Σεπτεμβριανών θα προκαλέσει τόσο άσχημες συνέπειες, που δε θα συγκρίνονται καν με τα Σεπτεμβριανά και θα πυροδοτήσει το φιτίλι τις σφαγής, το οποίο άπαξ και πυροδοτηθεί, δεν θα μπορέσουν να το ελέγξουν, ούτε καν αυτοί που ξεκίνησαν τα γεγονότα.
Ακόμη και αν το εμποδίσουν και δεν φτάσει εκεί η κατάσταση, οι Τούρκοι που ζουν στην Ευρώπη και κυρίως αυτοί που ζουν στην Ολλανδία, θα πληρώσουν ακριβά την τελευταία ένταση και το κλίμα που έχει δημιουργηθεί.
Είναι άμεση ανάγκη να ληφθούν μέτρα υπεύθυνα που θα καθησυχάσουν το τεταμένο κλίμα, το οποίο θα βλάψει κυρίως την Τουρκία και τους Τούρκους. Δυστυχώς αυτή τη στιγμή στην Άγκυρα δεν υπάρχει κανένας που θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο.
Μετάφραση: Σοφία Αγγελίδου.
Επιμέλεια-σχόλιο: Σάββας Καλεντερίδης.
