Μια σπαρταριστή ιστορία από τον Πόντο – Διήγηση ελληνόφωνου των Σουρμένων

Οι ελληνόφωνοι του Πόντου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, αγνοούν το ελληνικό αλφάβητο. Γι’ αυτό, όταν θέλουν να γράψουν κάτι, το γράφουν με το λατινικό.

Με αυτόν τον τρόπο στο παρακάτω κείμενο που αλιεύσαμε από το facebook, ένας ελληνόφωνος από τα Σούρμενα (που αυτοαποκαλείται Pontios Trapezountan) εξιστορεί ένα περιστατικό που έγινε στο χωριό του το 1982:

O hrono 1982 so horion erthe to elektrik ke ego mono parafera emune 6 hrono pola eharame tote! Mono epiştera pa asin germanya eferan to tv so horion ulin epeyname so teresinemo so tv etune temeter o komsı atın ihane pa grea ena mamika! eniksame to tv tote mavro ke aspro faneronane ulin terum meraklia meta mata. Mono iştera i mamika erthe apes ke terin to tv estathe mono ke iştera «mo theos» ipe «hautu arthopos ulon emen teri na egvalo ta matat». Emis ulin e’patesame ke eyelasame «yok» ipame «mami, atos esena u’teri»! «Ami nto skato troy etaha uleymi»! emis esispanum aso yelos. Hauto pola erte s’akılım so tv anta tero. Ei kiti imeras ke arthopı!

Ο χρόνο 1982 ’ς σο χωρίον έρθεν το ελεκτρίκ και εγώ μόνο παράφερα έμουνε 6 χρονώ αχάραμε τότε! Μόνο επ’ ύστερα πα ασην Γερμανία έφεραν το tv σο χωρίον. Ούλιν επέηναμε σο τερέσιμο σο tv. Ετουνε τ’ εμετέρ’ ο κομσί. Ατοίν είχανε πα γραία, έναν μαμήκα! Ένοιξαμε το tv. Τότε μαύρο και άσπρο φανέρωνανε. Ούλιν τερούν μερακλία με τα μάτια! Μόνον ύστερα η μαμήκα έρθε απές και τερεί το tv. Εστάθε και μόνο κι ύστερα «Μω το Θεό σ’», είπε, «χαούτο άρθωπος ούλον εμέν τερεί. Να εβγάλω τα μάτια τ’»! Εμείς ούλιν επάτεσαμε και εγέλασαμε. Γιοκ είπαμε, μαμή, ατό εσένα ού τερεί! «Ντο σκατό τρώει ετάχα ολέυμί»! Εμείς έχ’ ισπάνουμ ασο γέλως. Χαούτο πολλά έρται σ’ ακίλι μ’σο tv αντα τερώ. Έι κιτι ημέρας και αρθώποι!

Απόδοση στα νεοελληνικά
Ήταν η χρονιά του 1982 όταν ήλθε το ηλεκτρικό στο χωριό κι εγώ θα ήμουν τότε έξι χρονών. Λίγο μετά, έφεραν στο χωριό μια τηλεόραση από τη Γερμανία. Όλοι πηγαίναμε να δούμε τηλεόραση. Ήταν ο γείτονάς μας που την είχε. Εκεί στο σπίτι είχαν μια γριά, μια μαμήκα. Ανοίξαμε την τηλεόραση. Τότε τα έδειχνε άσπρα-μαύρα. Όλοι έβλεπαν με μεγάλη περιέργεια και ευχαρίστηση.

Κάποια στιγμή μπήκε μέσα η μαμήκα και παρακολουθούσε την τηλεόραση. Μετά από λίγο στάθηκε και είπε: «Μώ το Θεό σ’, αυτός ο άνθρωπος συνέχεια εμένα βλέπει. Θα του βγάλω τα μάτια»! Εμείς όλοι πατήσαμε τα γέλια.

«Όχι», είπαμε, «μαμή, αυτός δεν σε βλέπει, δεν βλέπει εσένα»! «Και τι σκατόν τρώει τάχα;» Εμείς σκάσαμε στα γέλια.

Εκείνη η στιγμή πάντα έρχεται στο νου μου, όταν κάθομαι μπροστά στην τηλεόραση. Πού είναι εκείνες οι ημέρες κι εκείνοι οι άνθρωποι!