pontosnews.gr
Κυριακή, 22/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Πίστευαν ότι πήγαιναν στη μάνα τους: Η διάψευση των Πόντιων προσφύγων στην Ελλάδα

Ένα ανώνυμο υπόμνημα του Πολιτικού Αρχείου του Πόντου φωτίζει την απόσταση ανάμεσα στην ιδανική εικόνα της Ελλάδας και στον αγώνα επιβίωσης όσων έφταναν από τη Ρωσία – πριν ακόμη από τη Μικρασιατική Καταστροφή

22/11/2026 - 8:32μμ
Προσφυγόπουλο από τον Καύκασο με ψωμιά, σε καταυλισμό της Θεσσαλονίκης, το 1921 (φωτ.: Συλλογή Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)

Προσφυγόπουλο από τον Καύκασο με ψωμιά, σε καταυλισμό της Θεσσαλονίκης, το 1921 (φωτ.: Συλλογή Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Δεν περίμεναν απλώς να φτάσουν σε μια ασφαλή χώρα. Πίστευαν ότι τους περίμενε η μάνα τους. Η Ελλάδα που είχαν γνωρίσει από το σχολείο, την Ιστορία και την προσδοκία της ελευθερίας θα τους δεχόταν επιτέλους κοντά της.

Ύστερα από τον πόλεμο, τις διώξεις και την αναστάτωση στη Ρωσία, βρέθηκαν όμως ξανά αντιμέτωποι με το ίδιο ερώτημα: Πώς θα ζήσουν;

Αυτή την οδυνηρή διάψευση περιγράφει ένα τετρασέλιδο υπόμνημα του Πολιτικού Αρχείου του Πόντου, που φυλάσσεται στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης και διατίθεται ψηφιακά από το ΑΠΘ, με κωδικό ΑΕ 1025. Ο συντάκτης του γράφει για τους Πόντιους που κατέφυγαν στην Ελλάδα από τη Ρωσία:

«Πίστευαν ότι πάνε στη μάνα τους, κυριολεκτικά, που τους περιμένει με λαχτάρα».

Το κείμενο σώζεται ανυπόγραφο και αχρονολόγητο· η αρχειακή καταχώριση το εντάσσει στο διάστημα 1919 – Μάρτιος 1921. Δεν πρέπει, επομένως, να συγχέεται με περιγραφές για το μεγάλο προσφυγικό κύμα που ακολούθησε την Καταστροφή του 1922 και την επακόλουθη ανταλλαγή των πληθυσμών.

Η Ελλάδα που είχαν γνωρίσει στο σχολείο

Ο συγγραφέας ξεκινά από μια εξιδανικευμένη εικόνα της προπολεμικής ζωής στον Πόντο. Περιγράφει ανθρώπους με λιτές υλικές ανάγκες και ένα εθνικό ιδανικό που γέμιζε τη σκέψη τους. Τα μαθήματα της ελληνικής Ιστορίας και της Επανάστασης του 1821, γράφει, καλλιεργούσαν από τα παιδικά χρόνια μια έντονα συναισθηματική σχέση με την Ελλάδα.

Η χώρα αυτή, στην αφήγησή του, δεν ήταν ένας πραγματικός τόπος με δυσκολίες, φτώχεια και κοινωνικές αντιθέσεις. Ήταν η υπόσχεση ότι κάποτε θα έπαυαν να είναι υπόδουλοι. Τόπος δόξας και μεγαλείου, όπου σχεδόν δεν χωρούσαν οι καθημερινές ανάγκες της ζωής.

Πάνω σε αυτή την αντίθεση λοιπόν, στηρίζει ολόκληρο το επιχείρημά του: άλλη ήταν η Ελλάδα που είχαν διδαχθεί να προσδοκούν και άλλη εκείνη στην οποία έπρεπε να επιβιώσουν.

Η άφιξη δεν έβαζε τέλος στην προσφυγιά

Ο πόλεμος, οι γενοκτονικές διώξεις και η διασπορά στη Ρωσία, στην Ελλάδα και αλλού είχαν αλλάξει τις προτεραιότητες των ξεριζωμένων. Κατά τον συγγραφέα, οι στερήσεις έφεραν στο προσκήνιο την οικονομική εξασφάλιση. Η επαφή με τη ρωσική κοινωνία και τις ιδέες της Επανάστασης επηρέασε επίσης ένα μέρος τους.

Εντούτοις, η πιο βαριά διάψευση ήρθε στην Ελλάδα. Εκεί όπου περίμεναν ότι θα έβρισκαν προστασία, αναγκάστηκαν να συνεχίσουν τον αγώνα της επιβίωσης.

Ο συγγραφέας συνοψίζει τη μεταβολή με μια σκληρή φράση, την οποία αποδίδει συλλογικά στον λαό του Πόντου: «Χρήμα πρώτα, και για πατρίδα σκέφτομαι».

Είναι η δική του διατύπωση για μια αλλαγή που θεωρεί καθοριστική: η ανάγκη να ζήσουν είχε γίνει πιο επείγουσα από την εκπλήρωση του εθνικού οράματος.

Στην Καλαμαριά, πριν από το 1922

Το ιστορικό περιβάλλον αυτής της εμπειρίας φαίνεται καθαρά στην Καλαμαριά. Στη μελέτη της για την προσφυγική εγκατάσταση, η ιστορικός Ελένη Ιωαννίδου καταγράφει ότι οι Καυκάσιοι πρόσφυγες του 1920-1921 στεγάστηκαν στα παλιά στρατιωτικά παραπήγματα.

Οι ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα, προσωπικό και στοιχειώδη εξοπλισμό συνυπήρχαν με τις σοβαρές ασθένειες. Στα υπομνήματα των προσφυγικών φορέων επανέρχονταν οι καταγγελίες για ακατάλληλη τροφή και ανεπαρκή περίθαλψη.

Η βοήθεια υπήρχε: κρατικές υπηρεσίες, διεθνείς οργανώσεις, σύλλογοι και οι ίδιοι οι πρόσφυγες συμμετείχαν στην ανακούφιση των νεοφερμένων. Δεν επαρκούσε, όμως, για να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής. Η ιστορία των Απολυμαντηρίων της Καλαμαριάς είναι μία από τις πιο επώδυνες όψεις αυτής της υποδοχής.

Μια οικογενειακή αφήγηση, δημοσιευμένη στο Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού, δίνει πρόσωπα σε αυτή τη δοκιμασία. Ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Ανανίας Τσιραμπίδης αφηγείται ότι συγγενείς του έφυγαν από το Βατούμ με το ατμόπλοιο «Αργώ», τον Ιούνιο του 1920.

Για την Ελλάδα, θυμόταν ο παππούς του Αλέξης, τους είχαν υποσχεθεί πολλά, αλλά πήραν λίγα.

Η γιαγιά του, Άννα, έφτασε στην Καλαμαριά τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, 17 ετών, με το πλοίο «Ελευθερία». Στον καταυλισμό πέθαναν από τύφο η μητέρα της, Συμέλα, και ο δεκάχρονος αδελφός της, Λάζαρος. Ο πρώτος σύζυγός της, τον οποίο παντρεύτηκε εκεί, πέθανε επίσης από τύφο λίγους μήνες αργότερα, στο Δροσάτο Κιλκίς.

Πατρίδα χωρίς δυνατότητα να ζήσεις;

Ο συντάκτης του ΑΕ 1025 δεν περιορίζεται στη διαπίστωση της απογοήτευσης. Την χρησιμοποιεί για να θέσει ένα πολιτικό ερώτημα: ακόμη κι αν οι Πόντιοι ανακτούσαν τις εστίες τους, θα μπορούσαν να μείνουν σε αυτές χωρίς οικονομικές προοπτικές;

Η δική του απάντηση είναι αρνητική. Γι’ αυτό προτείνει οργανωμένη οικονομική ανάπτυξη στον Πόντο: βιομηχανίες, εργοστάσια, μεταλλεία, συγκοινωνιακά και γεωργικά έργα, με ελληνικά κρατικά ή ιδιωτικά κεφάλαια και καλούς μισθούς.

Η διάκριση έχει σημασία: δεν παρουσιάζει σχέδιο αποκατάστασης των προσφύγων στην Ελλάδα, αλλά ένα πρόγραμμα για το μέλλον τους στον Πόντο. Η εμπειρία της προσφυγιάς τον οδηγεί στην πεποίθηση ότι η πολιτική ελευθερία δεν αρκεί, αν οι άνθρωποι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τα αναγκαία.

Το σχέδιό του έχει, ταυτόχρονα, σαφή εθνική και ιδεολογική στόχευση. Προβάλλει την οικονομική ισχύ ως ανάχωμα στην επιρροή του μπολσεβικισμού και ως μέσο προσέλκυσης και αφομοίωσης των μουσουλμανικών πληθυσμών.

Βέβαια, στις τελευταίες γραμμές ο σχεδιασμός για εργοστάσια, επενδύσεις και μελλοντική ευημερία διακόπτεται από τις ειδήσεις για νέες εξοντώσεις του ελληνικού πληθυσμού. Έτσι, ο συγγραφέας φοβάται ότι η καταστροφή μπορεί να καταστήσει περιττές όλες τις προτάσεις του.


~Διαβάστε ακόμα~
Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ορφανά κορίτσια που διασώθηκαν αποβιβάζονται στον Πειραιά, με προορισμό το ορφανοτροφείο της Near East Relief (πηγή: neareastmuseum.com)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

«Στείλετε να με πάρουν» – Η βία κατά των γυναικών στη Γενοκτονία των Ποντίων

22/11/2026 - 11:47πμ
Ο Άντονι Αλμπανέζι και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε διμερή συνάντηση στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP31), στην Αττάλεια. Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Lukas Coch)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Αυστραλία: Νέα πίεση για την αναγνώριση των Γενοκτονιών Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων

16/11/2026 - 6:15μμ
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

16/11/2026 - 10:40πμ
Η Τραπεζούντα γύρω στο 1915 (φωτ.: Underwood & Underwood / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Πόντος 1919: Γύρισαν από τη Ρωσία για να ξαναγίνουν πρόσφυγες

15/11/2026 - 4:16μμ
Ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Βαχάκν Νταντριάν και πίσω φάκελοι του αρχείου του (πηγή: Agos)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αυτή των Ελλήνων: Το πολύτιμο αρχείο Νταντριάν ανοίγει για τους ερευνητές

15/11/2026 - 11:36πμ
Ο διεθνούς φήμης ιστορικός Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών του Zoryan Institute (πηγή: zoryaninstitute.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Ινστιτούτο Ζοριάν: Ο καθηγητής Μπεντρός Ντερ Ματοσιάν νέος διευθυντής Έρευνας Γενοκτονιών

14/11/2026 - 12:19μμ
Σώμα Πόντιων ανταρτών υπό τον Ιστίλ αγά (Στυλιανό Κοσμίδη), αρχηγό στην περιοχή της Σαμψούντας. Σπάνια φωτογραφία από το αρχείο του Δημήτριου Κουτσογιαννόπουλου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Μαρτυρία Χαράλαμπου Χριστοφορίδη: Όταν ο Κεμάλ έκαψε τα χωριά της Σαμψούντας και οι Πόντιοι πήραν τα βουνά

12/11/2026 - 9:34μμ
Αρμένιοι πολίτες, συνοδευόμενοι από ένοπλους Οθωμανούς στρατιώτες, πεζοπορούν διά μέσου του Χαρπούτ (γνωστού ως Χαρπέρτ στους Αρμενίους, καζάς του Μαμουρέτ-ουλ-Αζίζ) προς μια φυλακή στη γειτονική Μεζιρέχ (πηγή: Armin T. Wegner/Δημοσιεύτηκε από τον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1923/ commons. wikimedia.org)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Τέισι Άτκινσον: Η Αμερικανίδα που έκρυψε τη φρίκη της Γενοκτονίας των Αρμενίων σ’ ένα μπαούλο

7/11/2026 - 10:37πμ
Ορφανά παιδιά στο προαύλιο του Κολεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα, όπου λειτουργούσε ορφανοτροφείο της Near East Relief, περ. 1921-1922 (πηγή: Συλλογή Gertrude Anthony / The Bancroft Library, University of California, Berkeley)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Γενοκτονία των Ποντίων: Η έκθεση που «θάφτηκε» – Ένας Αμερικανός ναύαρχος «φίμωσε» εργαζόμενη της Near East Relief

1/11/2026 - 5:03μμ
Παιδιά ετοιμάζονται να αναχωρήσουν με άμαξες από το ορφανοτροφείο της Near East Relief στη Σεβάστεια, 1922-1923 (φωτ.: Little Traverse History Museum / Συλλογή Harry C. Moffett)
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Δώδεκα μέρες στα χιόνια: Τα καραβάνια των ορφανών από τη Σεβάστεια

31/10/2026 - 10:12μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Προσφυγόπουλο από τον Καύκασο με ψωμιά, σε καταυλισμό της Θεσσαλονίκης, το 1921 (φωτ.: Συλλογή Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού / Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)

Πίστευαν ότι πήγαιναν στη μάνα τους: Η διάψευση των Πόντιων προσφύγων στην Ελλάδα

15 λεπτά πριν
Ο κυβερνήτης της Ουάσινγκτον Μπομπ Φέργκιουσον (φωτ.: facebook.com/WaStateGov)

ΗΠΑ: Έντονες αντιδράσεις για συλλήψεις της ICE με καλυμμένα πρόσωπα σε αεροδρόμιο του Σιάτλ

39 λεπτά πριν
(Φωτ.: facebook.com/armembgr)

Μουσείο Ακρόπολης: Παραδοσιακοί αρμενικοί χοροί από το συγκρότημα «Ναϊρί» του Χαμασκαΐν

1 ώρα πριν
(Πηγή: astynomia.gr)

Εμπόριο πλαστών έργων τέχνης στην Αθήνα: Συνελήφθη 44χρονος με 35 πίνακες αξίας 1,7 εκατ. ευρώ

1 ώρα πριν
(Φωτ.: Ελληνική Ομοσπονδία Τζούντο)

Thessaloniki «Millennium Team» Cadet European Cup 2026: Ασημένια για Παπαϊωάννου και Μαγκακέλοφ

2 ώρες πριν
Η ορχήστρα του Κολλεγίου Ανατόλια στη Μερζιφούντα το 1909 (φωτ.: Ιστορικά Αρχεία του Κολεγίου Ανατόλια / Βιβλιοθήκη Bissell)

Κολέγιο Ανατόλια: Οι φωτογραφίες που σώθηκαν στον ξεριζωμό από τη Μερζιφούντα

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV