Ένα σπάνιο ιστορικό αρχείο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, το 1974, ήρθε πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας, προσφέροντας ζωντανές εικόνες από το κλίμα της εποχής. Το υλικό, διάρκειας εννέα λεπτών, διασώθηκε μέσα από κινηματογραφικές μπομπίνες που βρέθηκαν στο υπόγειο του κτηρίου Τοσίτσα και καταγράφει, μεταξύ άλλων, μια ιδιαίτερα φορτισμένη στιγμή: τον Νίκο Ξυλούρη, τη Μαρία Φαραντούρη και τον Αντώνη Καλογιάννη να ερμηνεύουν το «Κι εσύ λαέ βασανισμένε» μπροστά σε πλήθος κόσμου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν τη δημοσίευση του βίντεο στο YouTube, τα πλάνα είχε τραβήξει ο Γιάννης Σημηριώτης, ο οποίος εργαζόταν εκείνη την περίοδο στο φωτογραφικό εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ). Στη μία από τις μπομπίνες που εντοπίστηκαν υπήρχαν καταγεγραμμένα τα στοιχεία του ιδίου, καθώς και των συνεργατών του που συμμετείχαν στην κινηματογράφηση της πρώτης επετείου.
Για να καταστεί δυνατή η προβολή του ντοκουμέντου, τα φιλμ υποβλήθηκαν σε διαδικασία συντήρησης και ψηφιοποίησης με τη συνδρομή των εργαζομένων στο Αρχείο της ΕΡΤ. Στη συνέχεια, η επεξεργασία του υλικού πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Τεκμηρίωσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ από τους Μπάμπη Λουϊζίδη και Δημήτρη Παπαϊωάννου, ενώ το έργο της ταυτοποίησης των σκηνών και των προσώπων που εμφανίζονται ανέλαβαν η Ελευθερία Βαρουχάκη και η Αφροδίτη Οικονόμου.
Οι σκηνές που ξεχωρίζουν στο βίντεο
Τα αποσπάσματα του πρωτότυπου υλικού αποτυπώνουν με αμεσότητα τις εκδηλώσεις μνήμης του 1974. Συγκεκριμένα, η κάμερα καταγράφει:
- Εικόνες από τον προαύλιο χώρο του Πολυτεχνείου και τις πορείες που διοργανώθηκαν.
- Την έκθεση που φιλοξενήθηκε στο κτήριο Αβέρωφ.
- Συνεντεύξεις με συγγενείς των θυμάτων της εξέγερσης.
- Την επίσκεψη του Σπύρου Μουστακλή στον χώρο.
Τη συλλογική ερμηνεία τραγουδιών στο πρόπυλο του ιδρύματος, όπου από το έκτο λεπτό και έπειτα ξεχωρίζει η παρουσία του Νίκου Ξυλούρη, της Μαρίας Φαραντούρη και του Αντώνη Καλογιάννη.
