Στο επίκεντρο της επιστημονικής κοινότητας έρχεται εκ νέου η υγεία και η ποιότητα ζωής των γυναικών, με αφορμή τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG). Οι οδηγίες, που δημοσιεύθηκαν στο τεύχος Νοεμβρίου 2026 του περιοδικού Obstetrics & Gynecology, εστιάζουν στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων και στην ανάγκη να πάψει η συγκεκριμένη περίοδος της ζωής να αποτελεί θέμα ταμπού.
Η νέα αυτή προσέγγιση, όπως εξηγεί η Σοφία Καλανταρίδου, καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, στοχεύει στην αποτελεσματική διαχείριση ενοχλήσεων όπως οι εξάψεις, οι εφιδρώσεις, οι διαταραχές ύπνου και η μεταβλητότητα της διάθεσης.
Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, οι γυναίκες περνούν πλέον έως και το 40% της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση.
Η Σοφία Καλανταρίδου επισημαίνει ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι ορμονικές διακυμάνσεις προκαλούν σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, όπως χρόνια κόπωση και δυσκολία στη συγκέντρωση. Αυξάνεται η συχνότητα εμφάνισης παθήσεων όπως το ουρογεννητικό σύνδρομο, η οστεοπόρωση, η σεξουαλική δυσλειτουργία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Αν και η εμμηνόπαυση εμφανίζεται φυσιολογικά γύρω στα 50-51 έτη, στο 12% των γυναικών παρατηρείται πριν από τα 45 έτη, ενώ ένα 3,5% αντιμετωπίζει πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια πριν από τα 40. Παρά το γεγονός ότι περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο γυναίκες παγκοσμίως είναι άνω των 50 ετών, πολλές συνεχίζουν να υποφέρουν σιωπηλά λόγω των κοινωνικών προκαταλήψεων.
Νέα επιστημονικά δεδομένα και θεραπευτικές επιλογές
Η διεθνής κοινότητα αναθεωρεί πλέον τη στάση της απέναντι στις θεραπείες. Χαρακτηριστικό ορόσημο αποτελεί η απόφαση του FDA τον Νοέμβριο του 2025 να αφαιρέσει ορισμένες προειδοποιήσεις υψηλής σοβαρότητας (boxed warnings) από σκευάσματα ορμονικής θεραπείας –προειδοποιήσεις που ίσχυαν από το 2003 και αφορούσαν καρδιαγγειακούς κινδύνους, καρκίνο του μαστού και άνοια. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει την ανάγκη για επανεξέταση των δεδομένων και εξατομικευμένη στάθμιση οφέλους και κινδύνου.
Στις ΗΠΑ ανακοινώθηκε επίσης η ίδρυση ειδικού ερευνητικού ινστιτούτου στο πλαίσιο των National Institutes of Health για την προώθηση της έρευνας γύρω από την υγεία των γυναικών, με έμφαση στην εμμηνόπαυση. Σύμφωνα με τις οδηγίες του ACOG, η αντιμετώπιση πρέπει να προσαρμόζεται στο ιστορικό και τις ανάγκες κάθε γυναίκας, περιλαμβάνοντας:
- Ορμονικές και μη ορμονικές θεραπείες: Για την ανακούφιση από τις εξάψεις, τις νυχτερινές εφιδρώσεις και τις διαταραχές ύπνου ή διάθεσης.
- Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις: Όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η τακτική σωματική άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή.
Η Σοφία Καλανταρίδου τονίζει ότι η ουσιαστικότερη αλλαγή αφορά τη διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας ενημέρωσης και κατανόησης. Κάθε γυναίκα πρέπει να έχει πρόσβαση στην κατάλληλη υποστήριξη, χωρίς η εμμηνόπαυση να αντιμετωπίζεται ως μια κατάσταση την οποία οφείλει να υπομένει χωρίς βοήθεια.
