Κοντάκιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού με ακροστιχίδα: «του ταπεινού Ρωμανού». Διαβάστε το Μέρος Α’.
Ελεύθερη απόδοση στη σύγχρονη μορφή της γλώσσας μας από τον Θεόφιλο Πουταχίδη.
ς’. Ποιο στόμα είναι αντάξιο να τους επευφημήσει;
Ποια γλώσσα έχει τη δύναμη να τους εγκωμιάσει,
αυτούς τους Άγιους Μάρτυρες που απαρνηθήκαν δια παντός την πρόσκαιρη τη δόξα, για να έχουν τη μελλοντική;
Αυτούς που εγκατέλειψαν τον Διάβολο και πήγαν
με πίστη να προσκολληθούν απάνω στον Σωτήρα μας.
Ξέφυγαν, λευτερώθηκαν απ’ όλα τ’ αμαρτήματα,
κάνοντας μόνιμο δεσμό με ό,τι δίκαιο και καλό.
Τα λόγια κάθε επαίνου είναι φτωχά γι’ αυτούς εδώ,
που απ’ την πλάνη απάλλαξαν τα μέρη όλου του κόσμου
και δόγματα ορθόδοξα στην οικουμένη κήρυξαν μέχρι της γης τα πέρατα.
Στρατιώτες είναι του Χριστού· πάντα στην πρώτη τη γραμμή μάχονται ασταμάτητα υπέρ των ευσεβών
με ένα πάθος φλογερό απέναντι σ’ εκείνους, που είναι του Θεού εχθροί κι όλο Τον πολεμάνε.
Γι’ αυτό κι Αυτός τους δώρισε
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
ζ’. Όσο ισχυροί στον πόλεμο πιο πριν αναδειχθήκαν,
τόσο ισχυροί φανήκανε ‒κι ακόμα περισσότερο‒ και στις δοκιμασίες τους
και πάλι οι παμμακάριστοι· πολλοί ήταν κι ετερόκλητοι, μ’ αγωνιστήκαν όλοι τους με μια ψυχή, ένα σώμα.
Ένα θέλημα είχανε· πλήρως ομονοούσαν
στ’ ότι των όλων τον Θεό πρέπει να τον λατρεύουμε με όλη την ψυχή μας.
Όντες του ίδιου πνεύματος κι, όντως, της ίδιας γνώμης,
όλοι μαζί ξεφύγανε αφήνοντας την πλάνη
κι όλοι μαζί υπέμειναν του μαρτυρίου τη μέγγενη
κι όλοι μαζί ανταμείφθηκαν μ’ ουράνια αγαθάκι όλοι μαζί πανάξια της νίκης τα στεφάνια παρέλαβαν και φόρεσαν,
χάρη στην καρτερία τους και στην υπομονή τους. Σαράντα ήταν του Χριστού ετούτοι οι αθλητές
και ο Χριστός τους δόξασε, ο μόνος Λυτρωτής,
κι ως δώρο Αυτός τους χάρισε
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
η’. Σαν πάω να διηγηθώ πώς τούτη η θεία ομάδα, ομόθυμα, με μια καρδιά ρίχτηκε στον αγώνα,
μουδιάζει η δόλια μου ψυχή, καθώς την κατακλύζουνε συγκίνηση και δέος.
Σαράντα διαφορετικά κορμιά, μα θέλημα είχαν ένα·
γι’ αυτό, αφού ξεφύγανε απ’ του αμείλικτου βοριά τις παγερές δαγκάνες,
γενναία κατατρόπωσαν τον Διάβολο στη μάχη.
Έπρεπε να ’χα όχι μια, αλλά σαράντα γλώσσες,
για να ’βρω δύναμη αρκετή να τους υμνολογήσω,
αυτούς που έτσι μιλήσανε, όλοι μαζί σαν ένα, λες και μια γλώσσα είχανε.
Και στο κατόπι έσπευσαν και πήγανε να ενωθούν μαζί με τις ασώματες, πνευματικές Δυνάμεις,
ώστε ομού να ψέλνουμε αδιάλειπτα άσμα άγιο και να δοξολογούνε
τον Παντοδύναμο Θεό που είναι στα επουράνια. Αυτόν που τους ξεδιάλεξε, για να τους βγάλει έξω από τα πρόσκαιρα δεινά του μάταιου τούτου κόσμου
και να τους πάει να ’ν’ μαζί με τους δικούς Του λειτουργούς, ήγουν με τους Αγγέλους.
Κι έτσι, λοιπόν, τους έδωσε
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
θ’. Οι αλύγιστοι στρατιώτες Αυτού που στα ύψη κατοικεί,
μετά απ’ τ’ ανδραγαθήματα που κάναν στους πολέμους,
τώρα πια παρατάχτηκαν απέναντι στον βασιλιά των άθεων τον ίδιο. Aν, συμφωνείτε, το λοιπόν ‒πολύ πιστοί όπως είστε‒,
την προσοχή σας δώστε μου, το νου και την καρδιά σας,
και παρακολουθήστε με, καθώς ένα παράδειγμα θα χρησιμοποιήσω, τα πράγματα έτσι καθαρά να σας τα παραστήσω.
Ας πούμε ότι είμαστε ψηλά απάνω σε μια βίγλα και ατενίζουμε απ’ εκεί εποπτικά τη μάχη. Τι λέτε ότι θα βλέπαμε; Θα βλέπαμε στον ουρανό ψηλά,
του αγώνα αγωνοθέτη,
τον Κύριό μας τον Χριστό το στάδιο να επιβλέπει.
Και κάτω εκεί στο στάδιο πολεμική παράταξη θα βλέπαμε ν’ απλώνεται. Ο Σατανάς από τη μια, πανούργος, πολυμήχανος,
μαζί με τους δικούς του παραταγμένοι θα ήτανε
απέναντι στη σύναξη των ευσεβών αγίων. Κι η ευσεβής η σύναξη, ενάντια στον ασεβή
θα έσπευδε να κινηθεί και θα αγωνιζόταν με κάθε τρόπο δυνατό να τον κατανικήσει,
ώστε να πάρουνε μαζί, όλοι τους ως ομάδα,
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
ι’. Σήκωσε την κακία του ο Σατανάς ο πλάνος
και ρίχτηκε στον πόλεμο ενάντια στους Αγίους.
Κι αυτοί, οι παμμακάριστοι, του αντιπαρατάχθηκαν, έχοντας την ελπίδα τους μονάχα στον Θεό.
Γιατί μαζί τους είχανε δύο, μαθές, συμμάχους· ελπίδα λέγανε τη μια, πίστη λέγαν την άλλη.
Ο δούκας κι ο ηγεμόνας ήταν
του εχθρού οι πρόμαχοι. Μαζεύτηκαν και θεατές να δούνε τον αγώνα.
Από τη μια μαζεύτηκαν δίπλα από τον Ύψιστο των Άγγελων τα πλήθη
και δίπλα από τον Σατανά πήγαν δαιμόνων στίφη.
Οι φαύλοι πήραν απ’ τη μια δόρατα για τη μάχη.
Παρόμοια κι οι ενάρετοι πήρανε απ’ την άλλη κι εκείνοι τις ασπίδες τους,
για να προστατευτούνε από τα όπλα του εχθρού. Τα όπλα μεν του απαίσιου και φοβερού εχθρού ήταν βασανιστήρια, τυρράνια συνεχής.
Των πράων, όμως, κι αγαθών τα όπλα ποια να ήταν; Τα όπλα της αδιάλειπτης κι ένθερμης προσευχής!
Μ’ αυτά είναι που πέτυχαν να βρουν αυτοί οι πιστοί
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
ια’. Ο τρόπος που σταθήκανε η αθλοφόροι μάρτυρες ήταν πολύ γενναίος.
Ενάντια στους αντίθεους αυτοί παραταχθήκαν,
παρόμοια με τον Μωυσή τότε που παρατάχθηκε απέναντι στον Αμαλήκ, με μάτια που ήταν συνεχώς στον Κύριο στραμμένα
και με τον νου και την καρδιά στα ουράνια υψωμένα,
μαζί και με τα χέρια του κι όλες του τις αισθήσεις.
Έτσι ακριβώς και τώρα αυτός, των Μαρτύρων ο χορός, έπραξε παρομοίως,
σηκώνοντας τα χέρια του, μαζί και την καρδιά του,
το βλέμμα έστρεψε σ’ Αυτόν που βρίσκεται εκεί ψηλά, στων ουρανών τα ύψη.
Εκείνος είχε κάποτε, ως υποστηρικτές του, τον Ααρών μα και τον Ωρ, όπως είναι γραμμένο.
Ετούτος, πάλι, ο χορός των άγιων Μαρτύρων, έχει για υποστήριξη την πίστη, την ελπίδα, όπως ήδη το ξέρουμε.
Και ο Μωυσής τελείωσε ως νικητής τη μάχη· έτσι, όλους μας δίδαξε πως πρέπει πάντα στον Θεό να στρέφουμε το βλέμμα.
Μα και ετούτων των πιστών η στάση και ο τρόπος, να βγουν στο τέλος νικητές μέσω της προσευχής, ήτανε που τους έδωσε
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
ιβ’. Ήτανε της ασέβειας πρόμαχος φοβερός, πρωτοπαλίκαρο σωστό εκείνος ο Αγρικόλαος.
Έτσι, λοιπόν, σαν βέλη τα λόγια του
αρχίνησε με βιάση να εκτοξεύει, νομίζοντας πως μ’ απειλές θα πειθαναγκασθούνε οι μάρτυρες να κάνουνε αυτά που τους προστάζει· τον τρόπο ετούτο διάλεξε να τους εξαπατήσει,
γι’ αυτό, τους είπε τα εξής: «Ω φίλοι, Ρωμαίων οι υπέρμαχοι και στρατηγοί μεγάλοι
σε σας αρμόζει να είσαστε.
Τον εαυτό σας έτσι να τον αφήσετε έξω από καριέρα, ανέλιξη; Αύριο μπορεί να γίνετε ως και Συγκλήτου μέλη!
Δεν έχετε καμιά δουλειά τώρα ν’ ανακατεύεστε με καταδικασμένους
που τα βασανιστήρια περιφρονούν και φαίνονται λες και τ’ απολαμβάνουν.
Έχετε βίο έντιμο κι αυτοί καταραμένο·
δόξα σας μέλλει όλους σας, μα εκείνους τιμωρία.
Μη μπλέκεστε, λοιπόν, μ’ αυτούς· γλιτώστε τον εαυτό σας και τρέξτε γρήγορα μακριά από τον πικρό τον θάνατο,
γιατί δεν πρόκειται ο Χριστός να σας λυτρώσει απ’ αυτόν.
Μέσω Αυτουνού δεν πρόκειται ποτέ σας να κερδίσετε
δόξα από τους ουρανούς και πλήθος τα στεφάνια.
