Κόρη προσφύγων από τη Μικρά Ασία, η Μπέτυ Βαλάση έδωσε στην ελληνική τηλεόραση μία από τις πιο αγαπημένες μορφές του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης: τη (λογοτεχνική και αργότερα τηλεοπτική) «Λωξάντρα».
Στη δική της οικογενειακή ιστορία όμως, υπήρχε και μια απώλεια από το 1922, για την οποία είχε μιλήσει δημόσια.
Η ηθοποιός, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, θα κηδευτεί τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, στις 11:30, στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών. Η κηδεία της θα είναι πολιτική.
Η μαρτυρία για τον θείο της
Γεννημένη το 1937 στη Θεσσαλονίκη, σε οικογένεια Μικρασιατών προσφύγων, η Μπέτυ Βαλάση ανήκε στη γενιά των παιδιών που ήρθαν στον κόσμο στην Ελλάδα, έχοντας πίσω τους την ιστορία του ξεριζωμού των γονιών τους.
Σε συνέντευξή της στο περιοδικό My TV, την οποία αναδημοσίευσε το thebest.gr τον Αύγουστο του 2013, είχε αναφέρει: «Οι Τούρκοι έσφαξαν τον μεγάλο αδελφό του πατέρα μου το 1922».
Η αναφορά είχε γίνει με αφορμή ερώτηση για τις τουρκικές σειρές στην ελληνική τηλεόραση. Παρά την οικογενειακή απώλεια, η ίδια ξεχώριζε την ευθύνη των πολιτικών από τους λαούς, λέγοντας: «Όμως οι πολιτικοί είναι η καταστροφή, δεν είναι οι λαοί».
Από το «1922» στη «Λωξάντρα»
Η Μικρασιατική Καταστροφή συνδέθηκε και με την κινηματογραφική της διαδρομή. Στο 1922 του Νίκου Κούνδουρου, παραγωγής 1978, η Μπέτυ Βαλάση ερμήνευσε τη Χήρα, συμμετέχοντας στην ταινία για την καταστροφή του μικρασιατικού ελληνισμού και την οδυνηρή πορεία των αιχμαλώτων στην Ανατολία.
Δύο χρόνια αργότερα ήρθε ο ρόλος που τη συνέδεσε οριστικά με το ευρύ κοινό. Η Λωξάντρα έκανε πρεμιέρα στην ΕΡΤ στις 19 Ιανουαρίου 1980, βασισμένη στο μυθιστόρημα της Μαρίας Ιορδανίδου, σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου.
Μέσα από την Πολίτισσα ηρωίδα αναβίωναν η καθημερινότητα, τα έθιμα και οι οικογενειακές σχέσεις των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σειρά ολοκληρώθηκε σε 30 επεισόδια, αφήνοντας στη συλλογική μνήμη το πρόσωπο και τη φωνή της Βαλάση δεμένα με έναν ολόκληρο κόσμο.
