Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το αίτημα της Ελλάδας για την επέκταση της εφαρμογής της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να καλύπτει και μέτρα ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας. Η απόφαση αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και επιτρέπει την προώθηση επενδύσεων συνολικού ύψους έως 1 δισ. ευρώ μέχρι το 2028.
Το αίτημα είχε υποβληθεί από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με επιστολή στις 6 Αυγούστου. Η έγκριση δίνει τη δυνατότητα να εξαιρεθούν οι επιλέξιμες δαπάνες από τα όρια αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης.
Ειδικότερα, η εξαίρεση μπορεί να φτάσει έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως το 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Οι σχετικές δαπάνες, ωστόσο, εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος. Οι επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους.
Στόχος του μέτρου είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος και η επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα.
Τα έργα που προβλέπονται
Στο πλαίσιο της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής προγραμματίζεται να ενταχθούν έργα και προγράμματα συνολικού ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, μεταξύ των οποίων:
- Επιχορήγηση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας: Πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ για μπαταρίες που συνδέονται με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
- Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες: Πανελλαδικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ, με 100.000 δικαιούχους.
- Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση: Πρόγραμμα 50 εκατ. ευρώ για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά συστήματα στέγης με μπαταρία.
- Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»: Ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, με προϋπολογισμό 117 εκατ. ευρώ.
- Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ»: Αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, δημοτικών σχολείων, νηπιαγωγείων και βρεφονηπιακών σταθμών, ύψους 45 εκατ. ευρώ.
- Δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα: Βιομηχανική δράση με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ.
- Σιδηροδρομικά έργα: Παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας και την επέκταση του δικτύου, ύψους 320 εκατ. ευρώ.
- Σταθμοί φόρτισης λεωφορείων: Έργα ύψους 20 εκατ. ευρώ.
Τι δήλωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης
Σε δήλωσή του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει πολιτική και οικονομική σημασία για τη χώρα.
«Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την έγκριση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, που αφορά αποκλειστικά στην Ελλάδα, έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία. Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μια ισχυρή και αξιόπιστη χώρα, που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις. Ταυτόχρονα, διατηρούμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όποτε οι συνθήκες το απαιτούν. Αυτή είναι η Ελλάδα που χτίζουμε. Με ισχυρή φωνή στην Ευρώπη, δυναμική οικονομία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την κοινωνία».
