Η πλώρη του είχε αποκοπεί από την έκρηξη. Το πλήρωμα μετρούσε νεκρούς και τραυματίες και ο κυβερνήτης του αρνούνταν να διατάξει εγκατάλειψη. Στις 22 Οκτωβρίου 1943, κοντά στην Κάλυμνο, άρχισε μία από τις πιο γνωστές ιστορίες επιβίωσης του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού: ο άθλος του «Αδρία».
Το αντιτορπιλικό, με κυβερνήτη τον αντιπλοίαρχο Ιωάννη Τούμπα, κατόρθωσε να σωθεί και να ταξιδέψει μέχρι την Αλεξάνδρεια, παρότι του έλειπε ολόκληρο το μπροστινό τμήμα.
Ήταν ένα βρετανικής ναυπήγησης αντιτορπιλικό συνοδείας, τύπου Hunt III, που είχε παραδοθεί στο Ελληνικό Ναυτικό το 1942. Πριν βρεθεί στα Δωδεκάνησα, είχε ήδη συμμετάσχει σε συνοδείες νηοπομπών και στις συμμαχικές επιχειρήσεις στη Σικελία.
Η νάρκη και η δεύτερη τραγωδία
Ενώ επιχειρούσε στην περιοχή της Καλύμνου, ο «Αδρίας» προσέκρουσε σε νάρκη. Η έκρηξη απέκοψε την πλώρη του και προκάλεσε βαριές απώλειες: 21 άνδρες σκοτώθηκαν και 30 τραυματίστηκαν.
Το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Hurworth, που επιχείρησε να το βοηθήσει, χτύπησε επίσης σε νάρκη και βυθίστηκε.
Ο Τούμπας επέλεξε να κρατήσει το ελληνικό πλοίο και το πλήρωμά του στη μάχη για την επιβίωση. Παρά τις ζημιές, ο «Αδρίας» έφτασε στις μικρασιατικές ακτές, στον όρμο του Γκιουμουσλούκ.
Εκεί άρχισε η προσπάθεια να καταστεί ξανά αξιόπλοος. Η προσωρινή στεγανοποίηση και η υποστύλωση του πλοίου ήταν απαραίτητες για να μπορέσει να επιχειρήσει την επιστροφή στη συμμαχική βάση.
Το ταξίδι μέχρι την Αλεξάνδρεια
Μετά τις επισκευές, ο «Αδρίας» απέπλευσε την 1η Δεκεμβρίου 1943. Μπροστά του είχε μια διαδρομή που έμελλε να τον καταστήσει σύμβολο της ναυτικής ιστορίας.
Χωρίς πλώρη, διένυσε 730 ναυτικά μίλια και στις 6 Δεκεμβρίου, ανήμερα του Αγίου Νικολάου, μπήκε στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας.
Τα ελληνικά και συμμαχικά πληρώματα τον υποδέχθηκαν με τιμές. Το πλοίο που είχε υποστεί τόσο εκτεταμένες ζημιές είχε επιστρέψει στη βάση του χάρη στην απόφαση του κυβερνήτη και στην εργασία των ανθρώπων του.
Το Πολεμικό Ναυτικό κατατάσσει το κατόρθωμα ανάμεσα στα σημαντικότερα παραδείγματα επιτυχούς αντιμετώπισης βλαβών σε συνθήκες πολεμικών επιχειρήσεων.
Οι άνθρωποι πίσω από τον άθλο
Ανάμεσα σε εκείνους που συνέβαλαν στη διάσωση ήταν ο ναύτης μηχανικός Γεώργιος Τασσάς, ο οποίος είχε καταταχθεί το 1942, σε ηλικία μόλις 16 ετών.
Σε ανακοίνωσή του το 2017, το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού κατέγραφε τη συμμετοχή του τόσο στις εργασίες υποστύλωσης και προσωρινής στεγανοποίησης όσο και στον πλου προς την Αλεξάνδρεια.
Ο ίδιος ο Τούμπας αφηγήθηκε την περιπέτεια του πλοίου* στο βιβλίο του Εχθρός εν όψει. Η πρώτη έκδοση κυκλοφόρησε το 1954 και τιμήθηκε με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Στις σελίδες του διασώζεται η μαρτυρία του κυβερνήτη για τη νύχτα της έκρηξης και όσα ακολούθησαν μέχρι την επιστροφή.
