Την άμεση ανάγκη για την επιστροφή και την ολοκληρωμένη αποκατάσταση των Γλυπτών του Παρθενώνα αναγόρευσε σε κορυφαίο πολιτισμικό ζήτημα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας. Μιλώντας στη Βρετανική Σχολή Αθηνών, επισήμανε ότι, εφόσον ο Παρθενώνας αναγνωρίζεται ως ο φάρος του ευρωπαϊκού πνεύματος και του δυτικού πολιτισμού, δεν είναι αποδεκτό να παραμένει επ’ αόριστον ακρωτηριασμένος. Παράλληλα, προέτρεψε το κοινό να αναλογιστεί το ιστορικό μεγαλείο που θα σηματοδοτήσει μια τέτοια απόφαση.
Στο πλαίσιο της τοποθέτησής του, ο Κωνσταντίνος Τασούλας ανέλυσε την ιστορική διαδρομή των ξένων Αρχαιολογικών Σχολών στην Ελλάδα, εξαίροντας τη συνεισφορά τους στην ανασύνθεση της εθνικής και ευρωπαϊκής μνήμης. Όπως σημείωσε, ο θεσμός αυτός ξεκίνησε από το κύμα του φιλελληνισμού, εξελίχθηκε μέσα από την επιστημονική μεθοδολογία και σήμερα αποτελεί μια παγκόσμια κοινότητα γνώσης.
Τα ευρήματα ανήκουν στον τόπο τους
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σταδιακή μεταστροφή της αρχαιολογικής ηθικής. Ενώ κατά τον 19ο αιώνα η επιστήμη συνδεόταν συχνά με την ιδιοποίηση και την εξαγωγή ευρημάτων, στον 20ό και 21ο αιώνα οι ξένες Σχολές, σε στενή συνεργασία με την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία, εδραίωσαν μια νέα θεώρηση.
Σύμφωνα με αυτήν, τα μνημεία ανήκουν αποκλειστικά στον τόπο που τα γέννησε, η έρευνα οφείλει να διεξάγεται με απόλυτη διαφάνεια και η τεκμηρίωση συνιστά πράξη ευθύνης.
Η θεσμική προστασία των αρχαιοτήτων
Ανατρέχοντας στις απαρχές του περιηγητισμού, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στις πρώτες προσπάθειες καταγραφής των αρχαιοτήτων από τον 15ο αιώνα, τη φρενίτιδα της «ελληνομανίας» κατά τον Διαφωτισμό, αλλά και στη θεσμική θωράκιση της πολιτιστικής κληρονομιάς από την Ελληνική Πολιτεία, ήδη από την εποχή του Συντάγματος της Τροιζήνας και τη διακυβέρνηση του Ιωάννη Καποδίστρια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κωνσταντίνος Τασούλας τόνισε ότι οι 19 ξένες Αρχαιολογικές Σχολές που λειτουργούν σήμερα στη χώρα λειτουργούν ως γέφυρες ανάμεσα στην ελληνική αρχαιότητα και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Υπογράμμισε δε ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για τη διαμόρφωση του μέλλοντος.
• Με πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη Δ. Κατσιμεντέ.
