Η δημόσια εξύμνηση της σχέσης Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τον Αμερικανό πρέσβη στην Άγκυρα δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική φιλοφρόνηση. Αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να προσεγγίσει την Τουρκία: μέσω της απευθείας επικοινωνίας των δύο ηγετών και της αναβάθμισης του ρόλου της Άγκυρας στους αμερικανικούς περιφερειακούς σχεδιασμούς.
Ο Τομ Μπάρακ, μιλώντας σε δημοσιογράφους έξω από το Σπίτι της Τουρκίας στη Νέα Υόρκη, χαρακτήρισε τις σχέσεις των δύο χωρών «καλύτερες από ποτέ», υποστηρίζοντας ότι μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και «αρμονία».
«Οι δύο ηγέτες τα πηγαίνουν πολύ καλά μεταξύ τους. Αρέσει ο ένας στον άλλον και αυτό πραγματικά βοηθάει», δήλωσε.
Η προσωπική σχέση ως διπλωματικός επιταχυντής
Ο Μπάρακ παρουσίασε την προσωπική σχέση Τραμπ-Ερντογάν ως βασικό μηχανισμό επίλυσης προβλημάτων μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας.
Παρότι οι δύο πρόεδροι δεν πραγματοποίησαν επίσημη διμερή συνάντηση στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, είχαν σύντομη συνομιλία κατά τη διάρκεια δείπνου.
Ο Αμερικανός πρέσβης απέδωσε την απουσία συνάντησης στη συχνή επικοινωνία τους και όχι σε κάποια νέα ένταση.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη διπλωματία Τραμπ, η οποία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις προσωπικές σχέσεις με ξένους ηγέτες. Για την Άγκυρα, ωστόσο, το ζητούμενο είναι η πολιτική εύνοια του Λευκού Οίκου να μετατραπεί σε συγκεκριμένες αποφάσεις.
S-400 και F-35: Η δύσκολη εξίσωση
Η σημαντικότερη εκκρεμότητα παραμένει η αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400, η οποία οδήγησε στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 το 2019 και στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων έναν χρόνο αργότερα.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει την πρόθεσή του να άρει τις κυρώσεις και να εξετάσει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Η πολιτική βούληση του Αμερικανού προέδρου, όμως, δεν αρκεί από μόνη της.
Το Κογκρέσο διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις, ενώ η αμερικανική νομοθεσία συνδέει οποιαδήποτε επανένταξη της Άγκυρας με την απομάκρυνση ή ουσιαστική εξουδετέρωση των S-400. Ο Μπάρακ αναγνώρισε ότι οι σχετικές διαδικασίες στο πλαίσιο του νόμου CAATSA απαιτούν χρόνο.
Η Τουρκία ως περιφερειακός κόμβος
Πέρα από τα εξοπλιστικά, οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει την Τουρκία ως κρίσιμο περιφερειακό παράγοντα.
Η γεωγραφική θέση της, η στρατιωτική της ισχύς στο ΝΑΤΟ και η εμπλοκή της στις εξελίξεις στη Συρία, τη Μαύρη Θάλασσα, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή καθιστούν την Άγκυρα έναν δύσκολο αλλά αναγκαίο συνομιλητή για τις ΗΠΑ.
«Σε δύσκολες στιγμές καταλαβαίνεις ποιοι είναι οι πραγματικοί σου φίλοι και η Τουρκία υπήρξε ένας μεγάλος φίλος της Αμερικής», υποστήριξε ο Μπάρακ, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.
