Μια νέα εξέταση αίματος που θα μπορούσε να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του παγκρέατος ανέπτυξε διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το City of Hope, έναν από τους μεγαλύτερους οργανισμούς στις ΗΠΑ που ασχολούνται με την έρευνα και τη θεραπεία του καρκίνου.
Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην αντιμετώπιση της συγκεκριμένης μορφής καρκίνου, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος εντοπίζεται όταν έχει ήδη προχωρήσει. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη μελέτη, περίπου εννέα στους δέκα ασθενείς διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές.
Η νέα εξέταση, που ονομάζεται PANXEON, αποτελεί μια μορφή υγρής βιοψίας και αξιολογήθηκε σε μεγάλη διεθνή μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Medicine».
Τρεις δείκτες και Τεχνητή Νοημοσύνη
Η μέθοδος βασίζεται σε ένα απλό δείγμα αίματος, το οποίο αναλύεται για τρεις διαφορετικούς βιοδείκτες που σχετίζονται με τον καρκίνο του παγκρέατος: τα κυκλοφορούντα microRNA, τα εξωσωματικά microRNA και την πρωτεΐνη CA19-9.
Τα δεδομένα που προκύπτουν από τις τρεις μετρήσεις συνδυάζονται στη συνέχεια μέσω ενός μοντέλου Τεχνητής Νοημοσύνης. Το σύστημα παράγει μια συνολική βαθμολογία, η οποία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της πιθανότητας ύπαρξης καρκίνου του παγκρέατος.
Για να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα της μεθόδου σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κλινικές συνθήκες, οι ερευνητές εξέτασαν σχεδόν 1.800 ασθενείς από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η PANXEON εντόπισε σωστά τον καρκίνο του παγκρέατος στα στάδια 1 και 2 στο 87% των περιπτώσεων. Το ποσοστό των ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ήταν 3% στις ομάδες χαμηλού κινδύνου και 16% στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Εντόπισε και προκαρκινικές αλλοιώσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα της εξέτασης να εντοπίζει σοβαρές προκαρκινικές αλλοιώσεις. Η PANXEON ανίχνευσε υψηλού βαθμού δυσπλασία σε ποσοστό μεγαλύτερο του 64% των περιπτώσεων.
Πρόκειται για προχωρημένη προκαρκινική κατάσταση, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις περιγράφεται ως «στάδιο 0». Η δυνατότητα αναγνώρισής της θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη στην παρακολούθηση ασθενών με παγκρεατικές κύστεις, βοηθώντας τους γιατρούς να εκτιμούν ποιες περιπτώσεις χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση ή παρέμβαση πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη μεθόδων που θα επιτρέπουν τον εντοπισμό του καρκίνου του παγκρέατος νωρίτερα, όταν οι θεραπευτικές δυνατότητες είναι περισσότερες. Ωστόσο, η εξέταση αποτελεί αντικείμενο ερευνητικής αξιολόγησης και τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης δεν σημαίνουν ότι η PANXEON αποτελεί ήδη καθιερωμένη εξέταση προσυμπτωματικού ελέγχου για τον γενικό πληθυσμό.
