Έναν από τους καλύτερους μήνες για την παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού προσφέρει ο Σεπτέμβριος του 2026, καθώς οι ήπιες βραδιές συνδυάζονται με τη σταδιακή αύξηση της διάρκειας της νύχτας.
Από την Ελλάδα θα είναι ορατοί, σε διαφορετικές ώρες, και οι πέντε πλανήτες που μπορούν να παρατηρηθούν με γυμνό μάτι: Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας και Κρόνος.
Δεν πρόκειται, πάντως, για πλανητική ευθυγράμμιση ή «παρέλαση», καθώς οι πέντε πλανήτες δεν εμφανίζονται ταυτόχρονα στον ουρανό.
Σκοτεινός ουρανός και συνάντηση Σελήνης-Αφροδίτης
Nέα Σελήνη είχαμε σήμερα, Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, στις 06:27 ώρα Ελλάδας, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για παρατήρηση του Γαλαξία από περιοχές χωρίς φωτορύπανση.
Το επόμενο όμορφο στιγμιότυπο αναμένεται τα βράδια της 13ης και της 14ης Σεπτεμβρίου, όταν η λεπτή ημισέληνος θα εμφανιστεί κοντά στη λαμπρή Αφροδίτη. Τα δύο ουράνια σώματα θα βρίσκονται χαμηλά στον δυτικό-νοτιοδυτικό ορίζοντα, λίγο μετά τη δύση του Ήλιου.
Για καλύτερη παρατήρηση χρειάζεται ανεμπόδιστη θέα προς τη δύση, καθώς η Αφροδίτη κατεβαίνει γρήγορα προς τον ορίζοντα.
Πότε φαίνονται οι πέντε πλανήτες
Με βάση τα δεδομένα ορατότητας για την Αθήνα, οι πλανήτες μοιράζονται ανάμεσα στον απογευματινό και τον πρωινό ουρανό:
• Ερμής: Εμφανίζεται πολύ χαμηλά στα δυτικά μετά τη δύση του Ήλιου. Είναι ο δυσκολότερος από τους πέντε, καθώς δύει λίγο μετά τις 20:00.
• Αφροδίτη: Λάμπει έντονα στον δυτικό ουρανό μετά το ηλιοβασίλεμα και αυτή την περίοδο δύει περίπου στις 21:00.
• Άρης: Ανατέλλει μετά τις 02:00 και παρατηρείται καλύτερα τις ώρες πριν από την αυγή.
• Δίας: Εμφανίζεται στα ανατολικά περίπου στις 04:20 και ξεχωρίζει εύκολα λόγω της μεγάλης φωτεινότητάς του.
• Κρόνος: Ανατέλλει λίγο πριν από τις 21:00 και παραμένει ορατός σχεδόν ολόκληρη τη νύχτα.
Οι ώρες είναι ενδεικτικές για την Αθήνα και μεταβάλλονται σταδιακά όσο περνούν οι ημέρες, καθώς και ανάλογα με την περιοχή παρατήρησης.
Η «Πανσέληνος της Συγκομιδής»
Το σημαντικότερο σεληνιακό γεγονός του μήνα έρχεται το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου. Η πανσέληνος θα κορυφωθεί στις 19:49 ώρα Ελλάδας, πολύ κοντά στην ώρα της δύσης του Ήλιου.
Ονομάζεται «Πανσέληνος της Συγκομιδής», καθώς είναι η πανσέληνος που βρίσκεται χρονικά πιο κοντά στη φθινοπωρινή ισημερία.
Η ονομασία προέρχεται από παλαιότερες αγροτικές παραδόσεις του βόρειου ημισφαιρίου, όταν το σεληνόφως επέτρεπε στους γεωργούς να συνεχίζουν τη συγκομιδή μετά τη δύση του Ήλιου.
Δεν πρόκειται για υπερπανσέληνο ούτε αναμένεται να έχει διαφορετικό μέγεθος ή χρώμα από μια συνηθισμένη πανσέληνο. Η θέση της χαμηλά στον ορίζοντα, όμως, μπορεί να την κάνει να φαίνεται μεγαλύτερη και να της χαρίσει πορτοκαλί ή κοκκινωπές αποχρώσεις εξαιτίας της γήινης ατμόσφαιρας.
Κοντά στη Σελήνη θα βρίσκεται και ο Κρόνος, δημιουργώντας ένα εύκολα ορατό ζευγάρι στον ανατολικό ουρανό.
Στην καλύτερη θέση ο Ποσειδώνας
Την ίδια ημέρα, στις 26 Σεπτεμβρίου, ο Ποσειδώνας θα βρεθεί σε αντίθεση, δηλαδή η Γη θα περάσει ανάμεσα σε εκείνον και τον Ήλιο. Ο μακρινός πλανήτης θα βρίσκεται στη μικρότερη απόστασή του από τη Γη για φέτος και θα είναι ορατός σχεδόν όλη τη νύχτα.
Παραμένει, ωστόσο, πολύ αμυδρός για παρατήρηση με γυμνό μάτι και απαιτεί κιάλια ή τηλεσκόπιο. Η λάμψη της πανσελήνου θα κάνει τον εντοπισμό του ακόμη δυσκολότερο.
Η φθινοπωρινή ισημερία για την Ελλάδα θα σημειωθεί νωρίτερα, στις 03:05 της 23ης Σεπτεμβρίου, σηματοδοτώντας την αστρονομική έναρξη του φθινοπώρου στο βόρειο ημισφαίριο.
