Εικόνες και οικογενειακά κειμήλια που ταξίδεψαν από τις πατρογονικές εστίες της Μικράς Ασίας, διασώθηκαν μέσα στις συνθήκες του ξεριζωμού και πέρασαν από γενιά σε γενιά, θα βρεθούν ξανά μαζί στη Νέα Αλικαρνασσό της Κρήτης.
Η Ενορία Αγίου Νικολάου διοργανώνει την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου, στις 19:00, την 9η ετήσια Σύναξη Ιερών Εικόνων και Οικογενειακών Κειμηλίων από τις αλησμόνητες πατρίδες, παράλληλα με την εορτή του Αγίου Θεοδώρου Νεομάρτυρος του Αλικαρνασσέως.
Το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο καλεί τους απογόνους των Μικρασιατών και τους απανταχού Αλικαρνασσείς να προσέλθουν στον ναό Αγίου Νικολάου, φέρνοντας μαζί τους όποια εικόνα διατηρεί η οικογένειά τους ως κειμήλιο και προστασία από τη Μικρά Ασία.
Κειμήλια που κουβαλούν οικογενειακές ιστορίες
Οι εικόνες που θα συγκεντρωθούν δεν αποτελούν απλώς αντικείμενα θρησκευτικής λατρείας. Κουβαλούν τις προσωπικές διαδρομές των ανθρώπων που υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, παίρνοντας μαζί τους ό,τι μπορούσαν να διασώσουν από την πίστη, την ταυτότητα και τη μνήμη τους.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η καθιέρωση της διπλής Σύναξης στον Άγιο Νικόλαο Νέας Αλικαρνασσού ως γιορτής των Μικρασιατών της Κρήτης και ως ημέρας πολιτισμού, ζωντανής παράδοσης και πνευματικής αφύπνισης.
Ο θεσμός καθιερώθηκε το 2018, όταν συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από την έναρξη του εορτασμού του Αγίου Θεοδώρου στη Νέα Αλικαρνασσό. Έκτοτε, οι οικογενειακές εικόνες και τα προσφυγικά κειμήλια συναντώνται κάθε χρόνο στον ναό που έχτισε η ίδια η προσφυγική κοινότητα.
Ο Άγιος Θεόδωρος ο Αλικαρνασσεύς
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Άγιος Θεόδωρος μαρτύρησε στην Αλικαρνασσό –το Πετρούμι της Μικράς Ασίας– γύρω στο 1800, σε ηλικία περίπου 30 ετών.
Μετά την ανακομιδή τους, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο από τον πλοίαρχο Νικόλαο Πασβάντη. Τμήμα των λειψάνων παραχωρήθηκε το 2008 στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Νέας Αλικαρνασσού, όπου και φυλάσσεται.
Κατά τον εορτασμό, η εικόνα και το λείψανο του Αγίου λιτανεύονται έως το παρεκκλήσι που είναι αφιερωμένο στη μνήμη του. Ακολουθούν ο πανηγυρικός Εσπερινός, ο Όρθρος και η βραδινή Θεία Λειτουργία.
Μετά το τέλος της ακολουθίας διανέμεται στους πιστούς, σύμφωνα με τη μικρασιατική παράδοση, το κουρμπάνι, φαγητό με κρέας και σιτάρι που προσφέρεται προς τιμήν του Αγίου και έχει τον χαρακτήρα κοινού θρησκευτικού γεύματος.
Ο ναός που έχτισαν οι πρόσφυγες
Ο Άγιος Νικόλαος αποτελεί ιστορικό σημείο αναφοράς για τη Νέα Αλικαρνασσό. Οι πρόσφυγες από την Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας ίδρυσαν τον πρώτο, ξύλινο ναό λίγο μετά την εγκατάστασή τους στην Κρήτη.
Εκεί τοποθετήθηκε η ιστορική εικόνα του Αγίου Νικολάου, η οποία έφτασε στο Ηράκλειο μαζί με τους πρόσφυγες μετά την Ανταλλαγή των πληθυσμών. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 ολοκληρώθηκε ο μόνιμος ναός, στον οποίο η εικόνα φυλάσσεται μέχρι σήμερα.
Περισσότερο από έναν αιώνα μετά την άφιξη των Μικρασιατών στην Κρήτη, ο ναός γίνεται και πάλι ο τόπος όπου οι ιδιωτικές οικογενειακές μνήμες ενώνονται και αποκτούν συλλογική υπόσταση.
