Ένας ιδιαίτερος και εξαιρετικά επιθετικός κάτοικος κινείται εδώ και δεκαετίες ανάμεσα στις βάρκες και τα δίχτυα των ψαράδων στο σημείο όπου ο Πηνειός ενώνεται με το Αιγαίο. Πρόκειται για το μπλε καβούρι του Ατλαντικού (Callinectes sapidus), το οποίο οι ντόπιοι αποκαλούν «Ιταλό».
Αν και αποτελεί ξενικό είδος, έχει μετατραπεί σε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας για το Δέλτα του ποταμού. Σύμφωνα με στοιχεία ερευνητικού έργου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας για το θαλάσσιο οικοσύστημα και τα ξενικά είδη, το μπλε καβούρι κατάγεται από τις δυτικές ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού. Η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι έφτασε στην Ευρώπη πιθανότατα μέσω του νερού που μεταφέρουν τα πλοία στις δεξαμενές τους.
Η επικρατούσα προφορική παράδοση των ψαράδων της περιοχής και του Θερμαϊκού, ωστόσο, θέλει το είδος να εισήλθε στην Ελλάδα από τους Ιταλούς κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ιστορία που έχει καταγραφεί και σε ευρωπαϊκό ερευνητικό υλικό.
Το μπλε καβούρι χαρακτηρίζεται ως ευρύαλο και ευρύθερμο είδος. Η ικανότητά του να αντέχει σε μεγάλες μεταβολές αλατότητας και θερμοκρασίας του επιτρέπει να αναπτύσσεται ιδανικά σε περιβάλλοντα όπου το γλυκό νερό αναμειγνύεται με το θαλασσινό, όπως ακριβώς συμβαίνει στο Δέλτα του Πηνειού.
Ο «μεγάλος μπελάς» των ψαράδων
Η παρουσία των καβουριών στις εκβολές παρουσιάζει έντονη εποχικότητα:
- Άνοιξη: Επιστρέφουν από τα βαθύτερα νερά στις ακτές και τις εκβολές για αναπαραγωγή.
- Καλοκαίρι: Εμφανίζονται σε μεγάλες ποσότητες στα ρηχά, με την αλιεία τους να κορυφώνεται.
- Χειμώνας: Μετακινούνται σε μεγαλύτερα θαλάσσια βάθη.
Για τους επαγγελματίες αλιείς, το μπλε καβούρι αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Όπως εξηγεί ο ντόπιος ψαράς Γιώργος Γεωργάκης, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον δημοσιογράφο Ηλία Σκυλάκο, οι δαγκάνες τους είναι δυνατές σαν πένσες, με αποτέλεσμα να κόβουν τα δίχτυα και να καταστρέφουν τα εργαλεία. Παράλληλα, η επιθετική τους συμπεριφορά απαιτεί μεγάλη προσοχή κατά το ξεμπλέξιμο για την αποφυγή τραυματισμών.
Από την ακτή στο τραπέζι του τσίπουρου
Παρά τις ζημιές που προκαλεί, το μπλε καβούρι έχει κερδίσει τη θέση του στην τοπική γαστρονομία λόγω του εξαιρετικά νόστιμου κρέατός του.
Οι ντόπιοι το αντιμετωπίζουν ως έναν εκλεκτό καλοκαιρινό μεζέ που συνοδεύει το τσίπουρο.
Το ψάρεμά του, μάλιστα, δεν απαιτεί απαραίτητα σκάφος. Ο ερασιτέχνης ψαράς Χρήστος Λιάπης περιγράφει μια απλή τεχνική από την ακτή, όπου χρησιμοποιείται κομμάτι κοτόπουλου ως δόλωμα και μια απόχη για τη συλλογή του καβουριού καθώς αυτό ανεβαίνει στην επιφάνεια. Ο ίδιος σημειώνει ότι στο παρελθόν τα καβούρια που αλιεύονταν ήταν μεγαλύτερα, φτάνοντας ακόμη και τα 500 γραμμάρια.
Όπως επισημαίνει και ο εντεταλμένος σύμβουλος του Δήμου Αγιάς για θέματα τουρισμού Νίκος Ντάγκας, ο «εισβολέας» αυτός έχει πλέον ενσωματωθεί πλήρως στη ζωή και τις συνήθειες των ανθρώπων που εργάζονται και ζουν δίπλα στον Πηνειό.
