Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού σε βάρος του Ιράν, γνωστοποιώντας παράλληλα την πρόθεσή του να επιβάλει τέλος στα εμπορικά πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επαναφέρουν τον «ΙΡΑΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ», υποστηρίζοντας ότι στόχος του είναι να αποτρέπεται η είσοδος και η έξοδος πλοίων και εμπορικών συνεργατών του Ιράν από τα λιμάνια της χώρας.
Ο αποκλεισμός τίθεται σε ισχύ από την Τρίτη
Λίγες ώρες αργότερα, το Κοινό Κέντρο Ναυτικών Πληροφοριών του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θα τεθεί σε εφαρμογή από τις 23:00 (ώρα Ελλάδας) της Τρίτης 14 Ιουλίου.
Το μέτρο αφορά ολόκληρη την ιρανική ακτογραμμή, συμπεριλαμβανομένων των λιμανιών και των πετρελαϊκών τερματικών σταθμών, ανεξάρτητα από τη σημαία που φέρουν τα πλοία. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για την ουδέτερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ προς μη ιρανικούς προορισμούς, καθώς και για πλοία που μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια, έπειτα από σχετικό έλεγχο.
Το σχέδιο για τέλος 20% στα φορτία
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ακόμη ένα μέτρο που προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις, ανακοινώνοντας ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να εισπράττουν τέλος ίσο με το 20% της αξίας των φορτίων όλων των πλοίων που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως υποστήριξε, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν το κόστος και τον κίνδυνο της προστασίας του θαλάσσιου διαδρόμου και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να αποζημιώνονται.
«Θα πληρωνόμαστε για να τα προστατεύουμε. Ένα σημαντικό ποσό: θέλουμε απλά να αποζημιωνόμαστε για όλο αυτό, προκειμένου να εκθέτουμε τα στρατεύματά μας στον κίνδυνο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο Fox News, είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα «πάρουν τον έλεγχο» των Στενών του Ορμούζ και θα λειτουργούν ως «φύλακες» της περιοχής.
Από την εκεχειρία στη νέα κρίση
Η νέα απόφαση σηματοδοτεί πλήρη ανατροπή της πολιτικής που είχε ακολουθήσει η Ουάσιγκτον μετά την εκεχειρία με την Τεχεράνη. Στις 18 Ιουνίου, οι ΗΠΑ είχαν άρει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος είχε επιβληθεί δύο μήνες νωρίτερα ως απάντηση στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Ωστόσο, η αναζωπύρωση των συγκρούσεων τις τελευταίες ημέρες οδήγησε την αμερικανική κυβέρνηση στην επαναφορά των μέτρων.
Ο ΟΗΕ απορρίπτει την επιβολή τελών
Έντονη ήταν η αντίδραση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), του αρμόδιου οργανισμού του ΟΗΕ για τη ναυσιπλοΐα. Εκπρόσωπός του ανέφερε ότι ο οργανισμός αναμένει περισσότερες λεπτομέρειες για τις αμερικανικές ανακοινώσεις, υπενθυμίζοντας ωστόσο ότι η πάγια θέση του είναι πως δεν υπάρχει νομική βάση για την επιβολή υποχρεωτικών τελών σε πλοία που διέρχονται από διεθνείς πορθμούς. Αξιωματούχοι της ναυτιλιακής βιομηχανίας εξέφρασαν επίσης σοβαρές επιφυλάξεις, εκτιμώντας ότι μια τέτοια πρακτική θα μπορούσε να παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και θέτοντας ερωτήματα για το κατά πόσο θα ενισχύσει πραγματικά την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Η απάντηση του Ιράν και η ειρωνεία Αραγτσί
Η Τεχεράνη αντέδρασε άμεσα στις αμερικανικές ανακοινώσεις. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι ευθύνονται για την «επιστροφή της ανασφάλειας» στα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι συνεχίζονται οι επαφές με τους μεσολαβητές από το Κατάρ, το Πακιστάν και το Ομάν με στόχο να αποφευχθεί νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί επέλεξε να απαντήσει με ειρωνικό τρόπο στον Αμερικανό πρόεδρο.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ έγραψε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο», σημειώνοντας πως όποιος εγγυάται την ασφαλή διέλευση των πλοίων θα πρέπει να αποζημιώνεται. Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι «το Ιράν ανέκαθεν ήταν ο φύλακας των Στενών και θα παραμείνει για πάντα», σχολιάζοντας με εμφανή ειρωνεία ότι το ποσοστό του 20% είναι υπερβολικό και πως η Τεχεράνη «θα είναι πιο δίκαιη».
Αναμένεται ομιλία Τραμπ προς το έθνος
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το βράδυ της Πέμπτης (ξημερώματα Παρασκευής ώρα Ελλάδας) θα απευθύνει ομιλία προς το αμερικανικό έθνος.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει αποκαλύψει το περιεχόμενο της παρέμβασης, ωστόσο εκτιμάται ότι θα αφορά τις εξελίξεις στη σύγκρουση με το Ιράν, τον ναυτικό αποκλεισμό και την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου μέχρι πρόσφατα διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου.
