Λίγες ώρες μετά τις διαρροές που αποκάλυψαν το περιεχόμενό του, οι Ηνωμένες Πολιτείες έδωσαν στη δημοσιότητα το επίσημο κείμενο του μνημονίου συνεννόησης που συμφωνήθηκε το περασμένο σαββατοκύριακο με το Ιράν, επιβεβαιώνοντας σε μεγάλο βαθμό όσα είχαν μεταδώσει αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και διπλωματικές πηγές.
Το έγγραφο των 14 σημείων, με τίτλο «Μνημόνιο Συνεργασίας του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», δημοσιοποιήθηκε από ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος υποστήριξε ότι η συμφωνία ανοίγει το δρόμο για τον τερματισμό της κρίσης και τη σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών.
«Πρόκειται ουσιαστικά για μια συμφωνία που επιτρέπει το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και δεσμεύει τους Ιρανούς να καταστρέψουν το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό. Παράλληλα, προσφέρει την ευκαιρία για περαιτέρω χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων, εφόσον η Τεχεράνη επιδείξει καλή συμπεριφορά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Το μνημόνιο προβλέπει τον άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων μεταξύ των δύο πλευρών και των συμμάχων τους, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και δέσμευση για αποφυγή οποιασδήποτε μελλοντικής στρατιωτικής σύγκρουσης.
Παράλληλα, ΗΠΑ και Ιράν αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σεβαστούν αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία μέσα σε 60 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν κοινής συναίνεσης.
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συμφωνίας αφορά τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να ξεκινήσουν άμεσα τη διαδικασία άρσης του ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν και να τον τερματίσουν πλήρως εντός 30 ημερών.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη αναλαμβάνει να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα, ενώ προβλέπεται και διάλογος με το Σουλτανάτο του Ομάν για το μελλοντικό καθεστώς διοίκησης και ναυτιλιακών υπηρεσιών στο Στενό του Ορμούζ.
Η αναφορά αυτή αποτελεί μία από τις βασικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τα κείμενα που είχαν διαρρεύσει τις προηγούμενες ημέρες, καθώς πλέον γίνεται σαφής μνεία στον ρόλο του Ομάν και στη μελλοντική διαχείριση της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Σχέδιο 300 δισ. δολαρίων και τέλος στις κυρώσεις
Το μνημόνιο προβλέπει επίσης την κατάρτιση ενός σχεδίου ανασυγκρότησης και οικονομικής ανάπτυξης του Ιράν, ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών και περιφερειακών εταίρων τους.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον αναλαμβάνει τη δέσμευση να προχωρήσει, στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, στην άρση όλων των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένων των μονομερών αμερικανικών μέτρων αλλά και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Μέχρι τότε, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν την εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και τη διενέργεια τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών συναλλαγών.
Τι συμφωνήθηκε για τα πυρηνικά
Στο κεφάλαιο των πυρηνικών, το Ιράν επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Σε αντίθεση με τα προηγούμενα κείμενα που είχαν διαρρεύσει, το επίσημο μνημόνιο περιλαμβάνει πλέον αναφορά στη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
Συγκεκριμένα προβλέπεται ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού θα καθοριστεί μέσω κοινά συμφωνημένου μηχανισμού, με ελάχιστη προϋπόθεση την επιτόπια αραίωση ή εξουδετέρωσή του υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
Παράλληλα, τα δύο μέρη συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες για το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας.
Μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς.
Το Ιράν δεν θα προχωρήσει σε νέες κινήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα αναπτύξουν πρόσθετες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή.
Το μνημόνιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού παρακολούθησης της εφαρμογής της συμφωνίας, ενώ η τελική συμφωνία θα πρέπει να επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
