Τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ θα είναι «εντελώς ανοικτά» την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ημέρα που έχει προγραμματιστεί η επίσημη τελετή υπογραφής της συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, εμπορικά πλοία και πετρελαιοφόρα έχουν ήδη αρχίσει να διέρχονται από την περιοχή, σπάζοντας τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, γεγονός που επιβεβαιώνουν και ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι η συμφωνία-πλαίσιο έχει ήδη υπογραφτεί ηλεκτρονικά από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.
Αν και το ακριβές περιεχόμενο δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ο Αμερικανός πρόεδρος –προσερχόμενος στη σύνοδο της G7 στο Εβιάν– εξέφρασε την πρόθεσή του να το δώσει στη δημοσιότητα, χαρακτηρίζοντάς το «πολύ δυνατό» και υποσχόμενος ότι θα φέρει ειρήνη. Μετά την τελετή στη Γενεύη, αναμένεται να κηρυχθεί μια περίοδος συνομιλιών 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας.
Οι όροι της συμφωνίας και η καχυποψία της Τεχεράνης
Παρά την αισιοδοξία της Ουάσιγκτον, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός, κάνοντας λόγο για ένα «παθητικό αθετημένων δεσμεύσεων» από το παρελθόν. Σύμφωνα με την ιρανική διπλωματία, η συμφωνία προβλέπει:
- Άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Καταβολή αποζημιώσεων για τις πολεμικές ζημιές και αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό (αν και αμερικανικές πηγές διευκρινίζουν ότι κανένα ποσό δεν έχει αποδεσμευτεί ακόμα).
- Αντικατάσταση των τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ με χρεώσεις υπηρεσιών προς τα πλοία.
Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, σημείωσε ότι οι επόμενες 60 ημέρες θα επικεντρωθούν:
- στην άρση των κυρώσεων
- το πυρηνικό πρόγραμμα
- την ανοικοδόμηση και τη δημιουργία μηχανισμού ελέγχου των δεσμεύσεων
- στην αμερικανική απαίτηση για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου (μεταξύ 15 και 30 ετών).
Στόχος είναι η τελική συμφωνία να επικυρωθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η στάση του Ισραήλ και οι αντιδράσεις στο πεδίο
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, η συμφωνία εκλαμβάνεται από πολλούς ως αποτυχία της κυβέρνησης, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να αμύνεται, δηλώνοντας ότι ο πόλεμος έσωσε τη χώρα από τον «πυρηνικό όλεθρο».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι ο στρατός θα παραμείνει σε Λίβανο, Συρία και Γάζα «για όσο είναι απαραίτητο».
Στο πεδίο των μαχών η ένταση παραμένει, καθώς πρόσφατος ισραηλινός βομβαρδισμός στον νότιο Λίβανο προκάλεσε έναν θάνατο, με τη Χεζμπολάχ να απαντά ότι απώθησε ισραηλινή προέλαση.
Οικονομικός αντίκτυπος και κοινωνικές αντιδράσεις
Η είδηση της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου (ο οποίος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με σφοδρούς αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς κατά του Ιράν και κόστισε χιλιάδες ζωές) έφερε άμεση ανακούφιση στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κατά 5%, με το Brent να πέφτει στα 83,17 δολάρια.
Στην κοινωνία, ωστόσο, τα συναισθήματα είναι μεικτά. Στην Τεχεράνη, πολλοί πολίτες εμφανίζονται απογοητευμένοι, θεωρώντας ότι ο λαός δεν κέρδισε τίποτα και ότι ο Τραμπ δεν αποτελεί αξιόπιστο σύμμαχο. Στον Λίβανο, εκτοπισμένοι πολίτες δηλώνουν έτοιμοι να επιστρέψουν ακόμα και στα συντρίμμια των σπιτιών τους στις μη κατεχόμενες περιοχές του νότου, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη τους προς το Ιράν.
