Η αναβολή νομοθέτησης της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Τουρκία δεν πρέπει να θεωρηθεί ως εγκατάλειψη της τουρκικής αναθεωρητικής στρατηγικής. Είναι περισσότερο ένας τακτικός ελιγμός, μια προσωρινή αναδίπλωση μπροστά σε διπλωματικούς, κοινοβουλευτικούς και πολιτικούς υπολογισμούς.
Το νομοσχέδιο που θα καθόριζε τις τουρκικές θαλάσσιες ζώνες δεν εντάχθηκε στην ατζέντα των κοινοβουλευτικών επιτροπών για τον Ιούνιο και πλέον μετατίθεται, εκτός απροόπτου, για τον Οκτώβριο.
Τουρκικές πηγές αποδίδουν την καθυστέρηση σε τεχνικούς και γραφειοκρατικούς λόγους, όχι σε αλλαγή πολιτικής γραμμής. Ο πρακτικός λόγος είναι ότι η τουρκική Εθνοσυνέλευση οδεύει προς θερινή διακοπή εργασιών, άρα το νομοσχέδιο δύσκολα θα μπορούσε να εγκριθεί πριν από το φθινόπωρο.
Ωστόσο, πίσω από την τεχνική εξήγηση υπάρχει σαφές πολιτικό υπόβαθρο. Η Άγκυρα γνωρίζει ότι η νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» θα προκαλούσε έντονη αντίδραση της Αθήνας, πιθανότατα και ευρωπαϊκή κινητοποίηση. Η Ελλάδα είχε ήδη προειδοποιήσει ότι μονομερείς ενέργειες αντίθετες με το Δίκαιο της θάλασσας δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές, και ότι –αν χρειαστεί– θα κινηθεί διπλωματικά σε διμερές, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Υπάρχει και η συγκυρία του ΝΑΤΟ. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί αυτήν τη στιγμή απότομη κλιμάκωση, ιδίως ενόψει της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, στην οποία αναμένεται η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ. Σε αυτό το περιβάλλον, ένα νομοσχέδιο που θα καθιστούσε νόμο τουρκικές αξιώσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο θα έφερνε την Τουρκία σε θέση απολογούμενου έναντι συμμάχων και εταίρων.
Η αναβολή δείχνει επίσης ότι η Άγκυρα μετρά τις ελληνικές αντιδράσεις. Τουρκικές πηγές φέρονται να εξέτασαν πιθανά ελληνικά αντίμετρα, όπως τα θαλάσσια πάρκα στο ανατολικό Αιγαίο και την επέκταση χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης. Αυτό σημαίνει ότι η τουρκική πλευρά δεν κινείται σε κενό.
Μπορεί η Τουρκία να ακυρώσει πλήρως το νομοσχέδιο; Θεωρητικά ναι. Πολιτικά, όμως, είναι δύσκολο.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» έχει μετατραπεί σε ιδεολογικό σύμβολο του τουρκικού κράτους και σε εργαλείο εσωτερικής συσπείρωσης. Ήδη η τουρκική αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν ότι δημιούργησε μεγάλες προσδοκίες και ότι μια αναβολή θα πλήξει την αξιοπιστία της Τουρκίας.
Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι η ακύρωση, αλλά η αναδιατύπωση του νομοσχεδίου. Η Άγκυρα μπορεί να επαναφέρει το νομοσχέδιο πιο προσεκτικά, με λιγότερο επιθετική γλώσσα, παρουσιάζοντάς το ως ρύθμιση εσωτερικού δικαίου για αλιεία, έρευνες, θαλάσσια πάρκα και αρμοδιότητες του προέδρου. Άλλωστε, οι αρχικές πληροφορίες έκαναν λόγο για εξουσιοδότηση του Ερντογάν να διεκδικεί δικαιώματα σε αλιεία, εξορύξεις, γεωτρήσεις και θαλάσσια πάρκα, ακόμη και σε περιοχές με επικαλυπτόμενες αξιώσεις.
Άρα η αναβολή είναι θετική ένδειξη, αλλά όχι στρατηγικού χαρακτήρα. Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει εύκολα τη «Γαλάζια Πατρίδα».
