Με το ζήτημα της οριστικής επιστροφής και επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης να βρίσκεται στο επίκεντρο ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της 25ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης (ICPRCP).
Η ελληνική αντιπροσωπεία υπογράμμισε το δίκαιο του αιτήματός της, τονίζοντας την παράνομη απόκτηση των Γλυπτών από τον Λόρδο Έλγιν και την απουσία σουλτανικού φιρμανιού.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις καταστροφικές συνέπειες της βίαιης απόσπασης, στις άστοχες μετέπειτα επεμβάσεις και στην έλλειψη σεβασμού από το Βρετανικό Μουσείο.
Αναδείχθηκε η πρόσφατη προσπάθεια της βρετανικής κυβέρνησης να εξαιρέσει 16 εθνικά μουσεία από τον Νόμο περί Ιδρυμάτων (Charities Act 2022), εμποδίζοντάς τα να επιστρέψουν αντικείμενα για ηθικούς λόγους. Η ελληνική πλευρά επισήμανε ότι η πρόοδος καθυστερεί λόγω της εμμονής του Λονδίνου για λύση βασισμένη αποκλειστικά στον δανεισμό.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, από την πλευρά του, επέμεινε στις πάγιες θέσεις του, ισχυριζόμενο ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νόμιμα, ότι το εγχώριο νομικό πλαίσιο απαγορεύει την επιστροφή τους και ότι η υψηλή επισκεψιμότητα του μουσείου διασφαλίζει την παγκόσμια πρόσβαση σε αυτά.
Η πλειοψηφία των κρατών-μελών και παρατηρητών στήριξε σθεναρά την Ελλάδα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η τοποθέτηση της Τουρκίας που επιβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει κανένα έγγραφο ή φιρμάνι που να νομιμοποιεί τις ενέργειες του Έλγιν, καλώντας τη Βρετανία να σταματήσει να χρησιμοποιεί αυτό το επιχείρημα.
Νέα σύσταση της UNESCO
Η Διακυβερνητική Επιτροπή υιοθέτησε νέα Σύσταση, όπου:
- Για πρώτη φορά αναγνωρίζεται επίσημα ότι τα Γλυπτά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
- Εκφράζεται βαθιά ανησυχία για τη μακροχρόνια εκκρεμότητα του ζητήματος.
- Καλεί τις δύο πλευρές να πυκνώσουν τις επαφές τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιστορικές, νομικές και ηθικές διαστάσεις.
- Ζητείται από τον Γενικό Διευθυντή του οργανισμού να βοηθήσει στη διοργάνωση συναντήσεων για την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής λύσης.
- Το ζήτημα εγγράφηκε επίσημα στην ατζέντα της επόμενης (26ης) Συνόδου της Επιτροπής.
