Από την Κίνα, τις ΗΠΑ και τον Καναδά μέχρι τη Χιλή, την Αγγλία και την Ουκρανία, άνθρωποι από διαφορετικές γωνιές του πλανήτη συναντιούνται στις πλαγιές του ψηλότερου βουνού της Ελλάδας, τον Όλυμπο, για να μυηθούν σε έναν ήχο που ταξιδεύει μέσα στους αιώνες.
Με τις αρχαίες ελληνικές λύρες στα χέρια τους, αφήνουν τις πρώτες τους μουσικές να αντηχήσουν στον μυθικό τόπο των θεών, αναζητώντας τη σύνδεση με μια μουσική παράδοση που είχε σιωπήσει για αιώνες.
Πρόκειται για το Lyre Camp, μια πολυήμερη βιωματική εμπειρία που συνδυάζει την εκμάθηση της αρχαίας λύρας με τη φιλοσοφία, την ιστορία και τη συλλογική δημιουργία. «Αυτό που θέλαμε εξαρχής ήταν να δημιουργήσουμε μια ευκαιρία να συναντηθούν από κοντά άνθρωποι που μέχρι τότε διδάσκονταν την αρχαία λύρα κυρίως μέσα από την οθόνη, να μοιραστούν τη μουσική τους εμπειρία και φυσικά, να γνωρίσουν την Ελλάδα. Φέτος μάλιστα, ο Όλυμπος αποτέλεσε από μόνος του ένα πολύ ισχυρό κίνητρο για να ταξιδέψουν μέχρι εδώ», εξηγεί μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θοδωρής Κουμαρτζής.
Ο ίδιος, μαζί με τη Λίνα Παλερά και τον Θανάση Κλεώπα –όλοι τους μουσικοί με διεθνή παρουσία και πολυετή δραστηριότητα στην αναβίωση, τη διδασκαλία και τη σύγχρονη καλλιτεχνική αξιοποίηση της αρχαίας ελληνικής λύρας– είναι οι τρεις διδάσκοντες του Camp.
Το Lyre Camp πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, και για πρώτη φορά στον Όλυμπο.
Συνολικά 50 συμμετέχοντες από 11 χώρες ταξίδεψαν στην Ελλάδα για να μελετήσουν την αρχαία ελληνική λύρα. Η διοργάνωση φιλοξενήθηκε σε δύο διαδοχικούς εβδομαδιαίους κύκλους, με 25 άτομα στον καθένα. Εκεί, μια συνηθισμένη ημέρα ξεκινούσε στις 08:00 με αναγνώσεις αρχαίας φιλοσοφίας, συνοδεία λύρας. Για μία ώρα μελετούσαν κείμενα αρχαίων φιλοσόφων, αναζητώντας τις συνδέσεις της μουσικής με τη φιλοσοφία και την καθημερινή ζωή.
Μετά το πρωινό που έπαιρναν αμέσως μετά μαθητές και διδάσκοντες μαζί, ξεκινούσε ο πρωινός κύκλος ομαδικών μαθημάτων. «Οι συμμετέχοντες χωρίζονται σε τρία επίπεδα (αρχαρίων, προχωρημένων και αρκετά προχωρημένων) ώστε η διδασκαλία να ανταποκρίνεται στις διαφορετικές ανάγκες και δυνατότητές τους», εξηγεί ο Θ. Κουμαρτζής, αφού, όπως λέει, στα τμήματα συμμετείχαν τόσο άνθρωποι χωρίς προηγούμενη μουσική εμπειρία όσο και επαγγελματίες μουσικοί που ήθελαν να εξερευνήσουν τις δυνατότητες της αρχαίας λύρας.
Το πρόγραμμα συνεχιζόταν το απόγευμα με ατομικά μαθήματα (one-to-one sessions), όπου κάθε συμμετέχων είχε τη δυνατότητα να δουλέψει προσωπικά με έναν από τους τρεις διδάσκοντες, ενώ τα βράδια πλαισίωναν ειδικές παρουσιάσεις γύρω από την αρχαία μουσική και τα όργανά της.
Ξεχωριστή στιγμή της εβδομάδας ήταν η μαθητική συναυλία στο τέλος του camp, όπου οι συμμετέχοντες παρουσίασαν όλοι μαζί μια μελωδία που είχαν προετοιμάσει κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, ενώ όσοι το επιθυμούσαν ανέβηκαν στη συνέχεια στη σκηνή για να παίξουν ατομικά ένα μουσικό κομμάτι, είτε μόνοι τους είτε με τη συνοδεία κάποιου από τους διδάσκοντες.
Από ένα εργαστήριο στο Κιλκίς σε μια διεθνή μουσική κοινότητα
Η ιστορία πίσω από το Lyre Camp ξεκινά αρκετά χρόνια νωρίτερα κι έχει τις ρίζες της στην προσπάθεια ανακατασκευής αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων. «Ξεκινήσαμε το 2014 την ανακατασκευή αυτών των οργάνων, με τη δημιουργία του εργαστηρίου μας στην Ευρωπό Κιλκίς και τη συνεργασία με το ΑΠΘ, προκειμένου να μελετήσουμε τις αρχαιολογικές απεικονίσεις και τα κείμενα που περιγράφουν την κατασκευή τους», αναφέρει ο Θ. Κουμαρτζής.
Από αυτή την προσπάθεια αναπτύχθηκε το οικογενειακό εργαστήριο κατασκευής αρχαίων μουσικών οργάνων Luthieros Music Instruments, ενώ ακολούθησε η δημιουργία του «SEIKILO Museum of Ancient Music» στη Θεσσαλονίκη, όπου πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση μαθήματα αρχαίας ελληνικής λύρας.
Το επόμενο σημαντικό βήμα ήρθε το 2020, με τη δημιουργία της Lyre Academy, της πρώτης παγκοσμίως διαδικτυακής πλατφόρμας εκμάθησης αρχαίας ελληνικής λύρας στην αγγλική γλώσσα.
«Πολλοί άνθρωποι αγόραζαν τα όργανα και στη συνέχεια μας ρωτούσαν: “Ωραία, έχω τη λύρα. Τώρα πώς μπορώ να μάθω να παίζω;”. Έτσι δημιουργήσαμε την Ακαδημία, αναπτύσσοντας παράλληλα και εκπαιδευτικά βιβλία. Σήμερα διαθέτει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα σπουδών τετραετούς διάρκειας, που απευθύνεται από αρχάριους μέχρι επαγγελματίες μουσικούς», εξηγεί ο Θοδωρής Κουμαρτζής.
Κατά την περίοδο της πανδημίας το ενδιαφέρον για τη διαδικτυακή εκπαίδευση αυξήθηκε διεθνώς, με μαθητές από κάθε γωνιά του κόσμου. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του Lyre Camp, με σκοπό να μεταφερθεί η διαδικτυακή εμπειρία της Ακαδημίας στον πραγματικό κόσμο και να δοθεί η δυνατότητα στους μαθητές να γνωριστούν, να παίξουν μαζί και να ανταλλάξουν εμπειρίες από κοντά.
Οι δύο πρώτες διοργανώσεις πραγματοποιήθηκαν στην Αίγινα, κυρίως λόγω της εύκολης πρόσβασης από την Αθήνα. Η ανακοίνωση, όμως, ότι η τρίτη διοργάνωση θα μεταφερόταν στον Όλυμπο, προκάλεσε αμέσως μεγάλο ενδιαφέρον με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν δύο εβδομαδιαίοι κύκλοι.
Όσο για το επόμενο ραντεβού στον Όλυμπο για το Lyre Camp του 2027, οι 25 διαθέσιμες θέσεις της πρώτης εβδομάδας έχουν ήδη καλυφθεί και σύντομα αναμένεται να ανακοινωθεί και η δεύτερη εβδομάδα, δίνοντας την ευκαιρία σε ακόμη περισσότερους ανθρώπους ζήσουν την εμπειρία.
