Μια πρωτοποριακή μελέτη από το Barcelona Supercomputing Center (BSC-CNS), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Aging, φέρνει στο φως τον πρώτο ολοκληρωμένο άτλας μεγάλης κλίμακας για τη γήρανση του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος. Παρά το γεγονός ότι η εμμηνόπαυση επηρεάζει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, παρέμενε μέχρι σήμερα ένας ανεπαρκώς μελετημένος τομέας, με τις γυναίκες άνω των 50 ετών να αποτελούν πλέον το 26% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η έρευνα που ανέλυσε 1.112 εικόνες ιστού από 304 γυναίκες (ηλικίας 20-70 ετών), απέδειξε ότι η γήρανση δεν είναι μια ομοιόμορφη διαδικασία.
Χρησιμοποιώντας τον υπερυπολογιστή MareNostrum 5 και τεχνικές βαθιάς μηχανικής μάθησης, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι:
- ωοθήκες και κόλπος παρουσιάζουν μια προοδευτική γήρανση που ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από την επίσημη έναρξη της εμμηνόπαυσης.
- η μήτρα υφίσταται απότομες και ριζικές αλλαγές κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, λειτουργώντας ως σημείο καμπής για τον ιστό της.
ακόμα και μέσα στο ίδιο όργανο, διαφορετικοί ιστοί (όπως ο μυς ή ο βλεννογόνος της μήτρας) γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς.
Η μελέτη καταρρίπτει την αντίληψη ότι η εμμηνόπαυση αφορά αποκλειστικά τη διακοπή της λειτουργίας των ωοθηκών. Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας Μάρτα Μελέ, αποτελεί μια συνολική αναδιαμόρφωση του αναπαραγωγικού συστήματος που συνδέεται άμεσα με καρδιαγγειακές και μεταβολικές παθήσεις, νευροεκφυλιστικές διαταραχές και οστικές παθήσεις.
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της έρευνας προέκυψε από την ανάλυση πλάσματος αίματος 21.441 γυναικών. Οι ερευνητές εντόπισαν μοριακά σήματα (βιοδείκτες) που επιτρέπουν:
- τη μη επεμβατική παρακολούθηση της υγείας των αναπαραγωγικών οργάνων
- την πρόβλεψη κινδύνων, όπως η πρόπτωση του πυελικού εδάφους.
Η έρευνα αυτή ανοίγει τον δρόμο για μια πιο εξατομικευμένη κλινική πρακτική, προσφέροντας νέα εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των γυναικών στη μεταεμμηνοπαυσιακή φάση.
