Σε μια απόφαση με έντονο πολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ υπερέβη τις συνταγματικές του εξουσίες επιβάλλοντας εκτεταμένους δασμούς σχεδόν στο σύνολο των εισαγόμενων προϊόντων. «Ντροπή» ήταν το πρώτο (ανεπίσημο) σχόλιο του προέδρου.
Με πλειοψηφία 6-3, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο πρόεδρος δεν μπορεί να δικαιολογήσει την επιβολή τους επικαλούμενος οικονομική έκτακτη ανάγκη, ακυρώνοντας έτσι το μεγαλύτερο μέρος ενός μέτρου που αποτελούσε κεντρικό πυλώνα της οικονομικής του πολιτικής.
Η απόφαση θεωρείται ταυτόχρονα σημαντική πολιτική ήττα για τον Τραμπ και σπάνιο δείγμα θεσμικής αντίστασης από ένα δικαστήριο με συντηρητική πλειοψηφία.
Οι δικαστές έκριναν ότι ο νόμος του 1977 περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών (IEEPA), τον οποίο είχε επικαλεστεί ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν παρείχε την απαιτούμενη εξουσιοδότηση για την επιβολή τόσο εκτεταμένων δασμών σε προϊόντα από σχεδόν όλους τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Τα επίμαχα τελωνειακά τέλη –που κυμαίνονται από 10% έως 50% και αφορούν εμπορικές ροές αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων– είχαν παρουσιαστεί ως «αμοιβαία» και είχαν επιβληθεί αρχικά τον Φεβρουάριο του 2025 σε προϊόντα από Κίνα, Μεξικό και Καναδά, με το επιχείρημα ότι η διακίνηση ναρκωτικών συνιστούσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Τον Απρίλιο επεκτάθηκαν σχεδόν σε όλο τον κόσμο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να χαρακτηρίζει το εμπορικό έλλειμμα «έκτακτη και ασυνήθιστη απειλή».
Η απόφαση δεν επηρεάζει τους δασμούς που έχουν επιβληθεί σε συγκεκριμένους κλάδους και προϊόντα –όπως, χάλυβα, αλουμίνιο, ξυλεία και αυτοκινητοβιομηχανία – βάσει άλλης νομοθεσίας και με επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, οι ευρύτερες οικονομικές συνέπειες της δικαστικής κρίσης θεωρούνται πιθανές: από επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και στον πληθωρισμό μέχρι αλλαγές στο διαθέσιμο εισόδημα των Αμερικανών καταναλωτών.
Η πρώτη αντίδραση των αγορών ήταν θετική, με τη Wall Street να καταγράφει άνοδο λίγο μετά την ανακοίνωση της απόφασης (Dow Jones +0,34%, S&P 500 +0,48%, Nasdaq +0,57%), αν και οι αναλυτές επισημαίνουν ότι είναι νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα.
