Παίρνοντας τη σκυτάλη από τον κορυφαίο χορευτή όλων των εποχών Φρεντ Αστέρ, ο Τζιν Κέλι έγραψε τις δικές του σελίδες δόξας στο μιούζικαλ, καθώς ξεχώρισε για την επινοητικότητά του, το απίστευτο ταλέντο του, και το πάντρεμα του «αθλητικού στιλ» χορού με την απαιτητική τεχνική του κλασικού μπαλέτου. Αξιοσημείωτη ήταν και η πορεία του στη σκηνοθεσία, όπως και η υποκριτική του ικανότητα, με την απαράμιλλη ενέργεια που μετέδιδε το λαμπερό πρόσωπό του.
Δεινός χορευτής, ακόμη πιο δεινός χορογράφος, σκηνοθέτης, ηθοποιός και παραγωγός, ο Τζιν Κέλι επηρέασε θεμελιωδώς τον τρόπο που γυρίζονται τα μιούζικαλ, φέρνοντας κοντά το αμύητο κοινό με το χορό και το κλασικό μπαλέτο.
Μάλιστα, στις αρχές της δεκαετίας του ’50 θα παραδώσει τις δύο εμβληματικές ταινίες του, Ένας Αμερικανός στο Παρίσι σε σκηνοθεσία Βινσέντε Μινέλι, και Τραγουδώντας στη Βροχή, στην οποία εκτός από τις χορογραφίες ανέλαβε και τη σκηνοθεσία μαζί με τον μάστορα του είδους Στάνλεϊ Ντόνεν.
Ο Τζιν Κέλι, που συνεργάστηκε με κορυφαίους του μιούζικαλ και σταρ του Χόλιγουντ, όπως είναι οι Τζούντι Γκάρλαντ, Ρίτα Χέιγουορθ, Κάθριν Γκρέισον, Φρανκ Σινάτρα, Βαν Τζόνσον, Μίτζι Γκέινορ, Λέσλι Καρόν και Φρεντ Αστέρ (με τον οποίο αψήφησαν τη βαρύτητα, με τις μαγικές τους χορευτικές ικανότητες), τιμήθηκε με Όσκαρ για τη συνολική του προσφορά στον κινηματογράφο, ενώ το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον κατέταξε ως τον 15ο μεγαλύτερο θρύλο της οθόνης του Χόλιγουντ.
Σήμερα συμπληρώνονται 114 χρόνια από τη γέννησή του (23 Αυγούστου του 1912). Και θυμόμαστε τον Τζιν Κέλι, που προσέφερε πολλά στο θέαμα –και κυρίως στο να αγαπήσει το κοινό τον κλασικό χορό και να σπάσει ως έναν βαθμό τα στερεότυπα για τους άνδρες χορευτές–, που μας χαρίσει και ορισμένες αξέχαστες ταινίες, και που στις μαύρες εποχές του Μακαρθισμού στάθηκε περήφανα απέναντι στους «κυνηγούς μαγισσών» και στην καταστροφή ανθρώπων.
Ο σωστός δρόμος
Ο Κέλι γεννήθηκε στο Πίτσμπουργκ και ήταν το μεσαίο από τα πέντε παιδιά του Τζέιμς Πάτρικ Τζόζεφ Κέλι, πωλητή φωτογραφιών και της συζύγου του, Χάριετ Κάθριν Κάραν.
Η μητέρα του τον έγραψε σε σχολή χορού όταν ήταν 8 ετών, μια εποχή που ο μικρός Τζιν έπρεπε να «παίζει μπουνιές» με τους συνομήλικούς του που τον λοιδορούσαν. Δεν θα ξαναχορέψει ως τα 15 χρόνια του και θα στραφεί στον αθλητισμό και το μπέιζμπολ, όπου διέπρεψε.
Η επιμονή όμως της μητέρας του, θα τον επαναφέρει στον… σωστό δρόμο και στον κλασικό χορό.
Από το μπέιζμπολ στους διαγωνισμούς ταλέντων
Όταν τελείωσε το σχολείο, γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ για να σπουδάσει οικονομικά, ενώ ως καταξιωμένος αθλητής άρχισε να σχολιάζει αγώνες μπέιζμπολ.
Μετά το κραχ του 1929, πήγε να εργαστεί σε διάφορες δουλειές για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένειά του.
Παράλληλα, άρχισε να χορεύει και σε διάφορα νυχτερινά κέντρα, μαζί με τον μικρότερο αδελφό του Φρεντ, με τον οποίο κυνηγούσαν τοπικούς διαγωνισμούς ταλέντων, για να κερδίζουν χρήματα.
Χοροδιδάσκαλος
Ως φοιτητής, θα ανεβάσει πρωτότυπες μουσικές παραγωγές, ενώ η οικογένειά του θα του ανοίξει ένα στούντιο χορού στη γειτονιά τους, δουλεύοντας σε αυτό ως δάσκαλος – και αυτό ενώ είχε γίνει δεκτός και στη νομική σχολή, την οποία παράτησε για να ασχοληθεί αποκλειστικά με τον χορό.
Όπως είχε πει, «με τον καιρό απογοητεύτηκα από τη διδασκαλία επειδή η αναλογία κοριτσιών προς αγόρια ήταν μεγαλύτερη από δέκα προς ένα, και μόλις τα κορίτσια έφτασαν τα 16, το ποσοστό εγκατάλειψης ήταν πολύ υψηλό».
Έτσι, θα εγκαταλείψει τη διδασκαλία και θα μετακομίσει στη Νέα Υόρκη, για να δουλέψει στο θέατρο.
Μπρόντγουεϊ
Μετά από ορισμένες ατυχίες, ο Κέλι θα πάρει την πρώτη του δουλειά στο Μπρόντγουεϊ ως χορευτής στο έργο του Κόουλ Πόρτερ Leave It to Me!, όπου ερμηνεύει και ένα τραγούδι.
Η πρώτη του μεγάλη επιτυχία στο θέατρο ήταν το βραβευμένο με Πούλιτζερ έργο του Γουίλιαμ Σάρογιαν The Time of Your Life το 1939, ενώ ως χορογράφος στο έργο Diamond Horseshoe του Μπίλι Ρόουζ θα γνωρίσει την 17χρονη ηθοποιό Μπέτσι Μίλερ, με την οποία παντρεύτηκε –ο πρώτος από τους τρεις συνολικά γάμους του– το 1941.
Χορεύοντας με μια σφουγγαρίστρα
Ο φημισμένος κινηματογραφικός παραγωγός Ντέιβιντ Ο. Σέλζνικ θα τον εντοπίσει και θα του προσφέρει ένα συμβόλαιο για το Χόλιγουντ, ενώ το 1942 θα πρωταγωνιστήσει στο πρώτο του μιούζικαλ, το For Me and My Gal, έχοντας στο πλευρό του την Τζούντι Γκάρλαντ.
Τον επόμενο χρόνο θα έχει την ευκαιρία να παίξει και να χορέψει σε δική του χορογραφία, στο φιλμ Thousands Cheer, στο οποίο ερμήνευσε ανεπανάληπτα έναν χορό αγάπης με μια σφουγγαρίστρα!
Βίρα τις Άγκυρες
Το 1944 θα κάνει ένα νέο άλμα στην καριέρα του, πρωταγωνιστώντας δίπλα στη Ρίτα Χέιγουορθ στη ρομαντική μουσική κωμωδία Cover Girl – θα κερδίσει τις εντυπώσεις και ως ηθοποιός, για την ερμηνευτική «διαύγεια και συναισθηματικότητά του».
Λίγους μήνες μετά θα βρεθεί μαζί με τον σταρ Φρανκ Σινάτρα στο μιούζικαλ του Τζορτζ Σίντνεϊ Βίρα τις Άγκυρες, μία τεράστια επιτυχία, για την οποία θα προταθεί για το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου, ενώ οι έγκριτοι κριτικοί θα συμφωνήσουν:
«Ο Κέλι είναι ο πιο συναρπαστικός χορευτής που εμφανίστηκε σε ταινίες του Χόλιγουντ».
Επιστρέφοντας από το Ναυτικό, στο οποίο είχε καταταγεί, θα πρωταγωνιστήσει στην ταινία του Βινσέντε Μινέλι Ο Πειρατής, με τραγούδια του Κόουλ Πόρτερ και ελευθερία να χορογραφήσει όπως αυτός ήθελε.
Χρησιμοποιώντας τους κορυφαίους μαύρους χορευτές της εποχής, τους αδελφούς Νίκολας, θα κάνει πραγματικά θαύματα, σε ένα μιούζικαλ που θα θεωρηθεί κλασικό, αλλά όχι στην εποχή του, καθώς απέτυχε στο box office.
Δύο ανεπανάληπτα φιλμ
Στις αρχές της δεκαετίας του ’50 θα βρεθεί στην πιο δημιουργική του φάση, παραδίδοντας δύο ανεπανάληπτα φιλμ, που θα έχουν για πάντα μία ξεχωριστή θέση στην κινηματογραφική ιστορία.
Το 1951, θα πρωταγωνιστήσει και θα χορογραφήσει στο υπέροχο μιούζικαλ Ένας Αμερικανός στο Παρίσι, σε σκηνοθεσία και πάλι Βινσέντε Μινέλι και σε μουσικές μελωδίες του Σολ Τσάπλιν, βασισμένες στη μουσική του Τζορτζ Γκέρσουιν.
Ο Κέλι είναι για μια ακόμη φορά εκπληκτικός έχοντας δίπλα του την έξοχη Λέσλι Καρόν και το φιλμ θα κερδίσει έξι Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και αυτό της Καλύτερης Ταινίας.
Το 1952, χωρίς ανάσα, ο Τζιν Κέλι, θα αναλάβει –εκτός από τις χορογραφίες– τον πρωταγωνιστικό ρόλο και τη σκηνοθεσία, μαζί με τον Στάνλεϊ Ντόνεν, στο πιο διάσημο μιούζικαλ όλων των εποχών, Τραγουδώντας στη Βροχή. Ένα ανεπανάληπτο μιούζικαλ, που πέρα από τις εθιστικές μελωδίες του Νάσιο Χερμπ Μπράουν και τα αθάνατα τραγούδια του Άρθουρ Φριντ, τα εξωπραγματικά χορευτικά και τους εξαίσιους χρωματισμούς, έδωσε και μια εξαιρετικά αστεία και διεισδυτική ματιά στην πρώιμη ιστορία του Χόλιγουντ.
Και μόνο η σκηνή που ο Τζιν Κελι χορεύει τσαλαβουτώντας μέσα στα νερά ενός δρόμου ενώ βρέχει καταρρακτωδώς, αξίζει για να μείνει η ταινία στη μνήμη μας για πάντα.
Παρότι συνέχισε να γυρίζει και να χορεύει επιτυχώς σε μιούζικαλ, η παρακμή του πανάκριβου είδους θα τον μετατοπίσει με επιτυχία στη σκηνοθεσία.
Μεταξύ των ιδιαιτέρως καλών ταινιών, θα ξεχωρίσει το αισθηματικό μιούζικαλ Αλό Ντόλι που γύρισε το 1964, με πρωταγωνιστές τον Γουόλτερ Ματάου και την Μπάρμπαρα Στρέιζαντ – μια τεράστια επιτυχία που προτάθηκε για επτά Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και αυτό της Καλύτερης Ταινίας.
Απέναντι στον Μακαρθισμό
Ο Κέλι ήταν όμως και ένας δυνατός χαρακτήρας. Πάντα απέναντι στους υπερσυντηρητικούς κύκλους της Αμερικής, θα ταχθεί εναντίον των διώξεων του Μακάρθι. Το δε 1947 συμμετείχε στην αντιπροσωπεία του Χόλιγουντ που πήγε στην Ουάσινγκτον για να διαμαρτυρηθεί, μαζί με εξέχουσες προσωπικότητες του χώρου, για τις διώξεις συναδέλφων του στον κινηματογράφο.
Μάλιστα, η τότε σύζυγός του Μπέτσι Μίλερ είχε κατηγορηθεί για συμπάθεια προς τον κομμουνισμό και όταν η United Artists ήθελε να την αποσύρει από την οσκαρική ταινία Μάρτι, απείλησε θεούς και δαίμονες για να την διατηρήσει στο καστ.
Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι ο Κέλι, αν και μεγάλωσε ως Ρωμαιοκαθολικός, έκοψε τους δεσμούς του με την Εκκλησία το 1939 για τη στάση της στον Ισπανικό Εμφύλιο, συνειδητοποιώντας σε ένα ταξίδι του στο Μεξικό ότι δεν βοήθησε καθόλου τους φτωχούς ανθρώπους.
Επαναστάτης
Ο Τζιν Κέλι πέθανε το 1996 αφότου υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο, αφήνοντας πίσω του μία επανάσταση στην κινηματογράφηση του χορού, αλλά και σπάνιες χορογραφίες.
Κυρίως, κατάφερε να φέρει κοντά το ευρύ κοινό με τη σπουδαιότερη και απαιτητικότερη παραστατική τέχνη, που σε υψηλό επίπεδο επιζητά εκτός από πόνο και τόνους ιδρώτα, όλα τα ψυχικά και φυσικά αποθέματα των χορευτών, αυτών που αδιαπραγμάτευτα ομορφαίνουν τον κόσμο μας.
