Με ιδιαίτερη συγκίνηση και με μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό πραγματοποιήθηκαν το απόγευμα της Κυριακής τα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας «Το Ελληνικό Θαύμα στην Τασκένδη», στην αίθουσα τέχνης Remezzo στην Αρετσού. Η έκθεση παρουσιάζεται στο πλαίσιο της συνεργασίας του Δήμου Καλαμαριάς με το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού στο Ουζμπεκιστάν.
Η έκθεση αποτελεί ένα σημαντικό αφιέρωμα στο κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας που… διαδραματίστηκε μακριά από την Ελλάδα, στην Κεντρική Ασία.
Εκεί χιλιάδες Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες και εκτοπισμένοι από τον Πόντο έζησαν, εργάστηκαν, δημιούργησαν και διατήρησαν ενεργή την ελληνική τους ταυτότητα.
Το κοινό είχε την ευκαιρία να δει100 σπάνιες ιστορικές φωτογραφίες, οργανωμένες σε τρεις θεματικές ενότητες:
• Η ζωή των πολιτικών προσφύγων στην Τασκένδη (1949-1970).
• Οι εκτοπισμοί των Ποντίων από τον Εύξεινο Πόντο (1937-1949).
• Η σύγχρονη δράση του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στην Τασκένδη.
Οι εικόνες φωτίζουν μια σελίδα της ελληνικής Ιστορίας που ελάχιστα διδάσκεται και συχνά μένει εκτός της δημόσιας αφήγησης: την εγκατάσταση περίπου 12.000 Ελλήνων στην Τασκένδη μετά τον Εμφύλιο, σε ένα σύνολο 56.000 πολιτικών προσφύγων που κατευθύνθηκαν στις χώρες του ανατολικού μπλοκ.
«Ένα πραγματικό ελληνικό θαύμα»
Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων έγιναν σύντομες παρεμβάσεις από εκπροσώπους και φορείς που διατηρούν ενεργούς τους δεσμούς με τον ελληνισμό στο Ουζμπεκιστάν.
Ο Κώστας Πολίτης, πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στην Τασκένδη, παρουσίασε την πολυεπίπεδη δράση του Κέντρου και αναφέρθηκε στη σημασία της διατήρησης της ελληνικής ταυτότητας στη διασπορά. Όπως σημείωσε, η κοινότητα «δεν περιορίστηκε στην επιβίωση, αλλά κατάφερε να δημιουργήσει και να αναβιώσει τον ελληνισμό, κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες».
Η δήμαρχος Καλαμαριάς Χρύσα Αράπογλου μίλησε για το κενό γνώσης γύρω από αυτό το κεφάλαιο της ελληνικής Ιστορίας, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για «ένα πραγματικό ελληνικό θαύμα στην Τασκένδη» που οφείλει να γίνει γνωστό και στις νεότερες γενιές.
Παρέμβαση πραγματοποιήθηκε και από την πρέσβη της Ελλάδας στην Τασκένδη Παρασκευή Τζεβελέκη, η οποία αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της νεοσύστατης ελληνικής διπλωματικής αποστολής στο Ουζμπεκιστάν και στο ρόλο που διαδραματίζει η ελληνική κοινότητα στη χώρα.
Μέλη του Δημοκρατικού Στρατού
Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων ο δρ Νίκος Ντάλλας παρουσίασε μέρος της διδακτορικής του διατριβής για τον Δημοκρατικό Στρατό (ΔΣΕ) μέσα από τα αρχεία της Τασκένδης.
«Μετά την τελευταία μάχη του εμφυλίου στον Γράμμο το 1949, πολλοί μαχητές αποχώρησαν προς Αλβανία και μετέπειτα οι πολιτικοί πρόσφυγες στάλθηκαν στις Λαϊκές Δημοκρατίες. Περίπου 56.000 πολιτικοί πρόσφυγες κατέφυγαν σε Ρουμανία, Τσεχοσλοβακία, Πολωνία, Ουγγαρία, Βουλγαρία, Ανατολική Γερμανία και Σοβιετική Ένωση, σύμφωνα με την έκθεση του Βασίλη Μπαρτζιώτα στην 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ τον Οκτώβριο του 1950.
»Στην Τασκένδη ήταν περίπου 12.000 άτομα – μεταξύ αυτών και κομματικά μέλη. Ό,τι γινόταν στην Τασκένδη επηρέαζε την κατάσταση στην εμπόλεμη πολιτική προσφυγιά.
»Γιατί εκεί; Η Τασκένδη είχε μεγάλη έλλειψη εργατικού δυναμικού», εξήγησε.
Εκπαιδευτικές ξεναγήσεις
Η έκθεση απευθύνεται και στη μαθητική κοινότητα, με πρωινές ξεναγήσεις για γυμνάσια και λύκεια (Δευτέρα-Παρασκευή, 09:00-12:00), προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία γνωριμίας με άγνωστες πτυχές της σύγχρονης ιστορίας και της προσφυγικής εμπειρίας του ελληνισμού.
⇒ Πληροφορίες & προγραμματισμός: Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Τηλ.: 2310 432091 I Email: [email protected].
⇒ Ώρες λειτουργίας: Τρίτη-Κυριακή, 10:00-13:00 & 18:00-20:00. Είσοδος ελεύθερη.
–
