pontosnews.gr
Παρασκευή, 30/10/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Νέα Ιωνία Βόλου: Η πρώτη πέτρα στον Ξηρόκαμπο που έγινε πατρίδα για χιλιάδες πρόσφυγες

Από τις σκηνές και τις καπναποθήκες στα πρώτα 776 σπίτια – Η ημέρα που ένας αφιλόξενος τόπος απέκτησε όνομα, ζωή και μικρασιατική ψυχή

15/08/2026 - 8:20μμ
Πάσχα στον προσφυγικό συνοικισμό της Νέας Ιωνίας, 1927
(φωτ. ΥΠΠΟΑ / Συλλογή Δημήτρη Κωνσταντάρα-Σταθαρά)

Πάσχα στον προσφυγικό συνοικισμό της Νέας Ιωνίας, 1927 (φωτ. ΥΠΠΟΑ / Συλλογή Δημήτρη Κωνσταντάρα-Σταθαρά)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής
«Το καράβι ξεφόρτωσε μερικές εκατοντάδες ταλαίπωρους στο λιμάνι. Πολλοί από αυτούς δεν ήξεραν γρι ελληνικά, άλλοι μιλούσαν μια παράξενη λαλιά που κάτι θύμιζε αλλά δεν την καταλάβαιναν. Άντρες, γυναίκες, παιδιά και πολλοί ηλικιωμένοι με μπόγους στα χέρια και την απελπισία τα μάτια, προσπαθούσαν να καταλάβουν πού είναι αυτό που τους είπαν για μητέρα πατρίδα».
Προδρόμος Χριστοφορίδης,
από τον πρόλογο στο λεύκωμα Μνήμες προσφύγων – Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στον Βόλο.
—

Ήταν απόγευμα του Δεκαπενταύγουστου του 1923, σχεδόν έναν χρόνο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Στον Ξηρόκαμπο, μια άγονη και πετρώδη έκταση έξω από τα τότε όρια του Βόλου, πρόσφυγες και τοπικές Αρχές συγκεντρώθηκαν για την τοποθέτηση του θεμέλιου λίθου ενός νέου συνοικισμού. Μετά τον αγιασμό, ο νομάρχης Λάρισας πήρε με το μυστρί λάσπη, στερέωσε την πρώτη πέτρα και ανακοίνωσε το όνομα που θα συνέδεε για πάντα τον καινούργιο τόπο με τη χαμένη πατρίδα: Νέα Ιωνία.

Εκείνη η πέτρα δεν ήταν απλώς η αρχή ενός οικοδομικού έργου. Ήταν η πρώτη υπόσχεση μόνιμης στέγης για ανθρώπους που, έχοντας χάσει σπίτια, περιουσίες και αγαπημένους, προσπαθούσαν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους από την αρχή.

Δέκα χιλιάδες πρόσφυγες σε μια πόλη 35.000 κατοίκων

Ο Βόλος είχε υποδεχθεί πρόσφυγες πριν ακόμη από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ήδη από το 1921 είχαν καταφύγει στην πόλη οι «εκ Νικομηδείας», οι οποίοι πίστευαν ότι η παραμονή τους στην Ελλάδα θα ήταν προσωρινή και ότι σύντομα θα επέστρεφαν στα χωριά τους. Οι εξελίξεις, όμως, διέψευσαν τις προσδοκίες τους.

Τη Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου 1922, περίπου 10.000 πρόσφυγες αποβιβάστηκαν σε μια πόλη που τότε αριθμούσε μόλις 30.000-35.000 κατοίκους. Οι καπναποθήκες γέμισαν, τρία από τα έξι σχολεία επιτάχθηκαν, ενώ χρησιμοποιήθηκαν σπίτια ιδιωτών και κτήρια συλλόγων.

Πρόσφυγες στεγάστηκαν σε σκηνές στην περιοχή του Γυμναστηρίου, στον παλιό τουρκικό στρατώνα της πλατείας Ρήγα Φεραίου και σε καπναποθήκες, οι οποίες χωρίστηκαν πρόχειρα σε μικρούς χώρους με κουρελούδες και λινάτσες.

Συσσίτιο για τα προσφυγόπουλα στον Βόλο (πηγή: Λεύκωμα Μνήμες προσφύγων – Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στον Βόλο)

Ο συνωστισμός, οι ασθένειες και η έλλειψη βασικών υποδομών έκαναν επιτακτική την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας μόνιμος προσφυγικός συνοικισμός.

Τρεις περιοχές στο τραπέζι – Επιλέχθηκε ο Ξηρόκαμπος

Το Ταμείο Περιθάλψεως Προσφύγων, το οποίο είχε δημιουργηθεί από την κυβέρνηση Πλαστήρα, είχε στον Βόλο επικεφαλής τον πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Χρήστο Λούλη.

Στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Παγασών στις 18 Ιουνίου 1923, ο Χρήστος Λούλης διαβεβαίωσε ότι, όπως είχε ήδη συμβεί στην Αθήνα και τον Πειραιά, θα δημιουργούνταν προσφυγικός συνοικισμός και στον Βόλο. Το Ταμείο θα διέθετε ένα εκατομμύριο δραχμές, ενώ πόρους καλούνταν να εξασφαλίσουν και ο Δήμος και η Λιμενική Επιτροπή.

Για την κατασκευή του συνοικισμού εξετάστηκαν τρεις περιοχές. Η πρώτη ήταν τα κτήματα του στρατηγού Τσιμπούκη από τη Μακρινίτσα, όμως η διαθήκη του όριζε ότι εκεί έπρεπε να ανεγερθούν σχολεία. Η δεύτερη βρισκόταν ανατολικά του Αρχαιολογικού Μουσείου στον Άναυρο, αλλά κρίθηκε ανεπαρκής.

Αεροφωτογραφία του 1917: βορείως του Βόλου, ο Ξηρόκαμπος (πηγή: inev.gr)

Η τρίτη ήταν ο Ξηρόκαμπος, δυτικά του Βόλου και πέρα από το χείμαρρο Κραυσίδωνα. Παρά τις αντιρρήσεις του Ιατρικού Συλλόγου, επιλέχθηκε αυτή η γυμνή και πετρώδης έκταση, στην οποία έως τότε το μοναδικό σχεδόν σημείο αναφοράς ήταν το νεκροταφείο.

Επρόκειτο για έναν τόπο γεμάτο χωράφια, κοτρόνια, βάτους, λυγαριές και αγριόχορτα. Εκεί θα χτιζόταν ο «Προσφυγικός Συνοικισμός» του Βόλου. Αποφασίστηκε, επίσης, τα σπίτια να κατασκευαστούν από πέτρα και όχι από ξύλο, όπως είχε αρχικά προταθεί.

Η ημέρα που γεννήθηκε η «Νέα Ιωνία»

Η τελετή θεμελίωσης πραγματοποιήθηκε στις 15 Αυγούστου 1923, παρουσία του νομάρχη Λάρισας Τσιτσίλια –η Μαγνησία ανήκε τότε στο νομό Λάρισας–, του δημάρχου Παγασών Δημητρίου Κουκιάδη, εκπροσώπων των προσφύγων και κατοίκων της περιοχής.

Μετά τον αγιασμό, ο νομάρχης πήρε με το μυστρί λάσπη και έχτισε την πρώτη πέτρα. Στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι ο συνοικισμός θα ονομαζόταν «Νέα Ιωνία», ώστε να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη των πατρίδων της Μικράς Ασίας. Με αυτό το όνομα καταχωρίστηκε και στα μητρώα των προσφυγικών συνοικισμών.

Την επομένη, η εφημερίδα Ταχυδρόμος κατέγραψε την τελετή και τους λόγους των επισήμων. Απευθυνόμενος στους πρόσφυγες, ο νομάρχης αναφέρθηκε στην απώλεια της πατρίδας, των τάφων και των ιερών τους και κατέληξε με τη φράση: «Η Ιωνική Ελλάς δεν απέθανε. Καθεύδει».

Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Ταχυδρόμος, 16 Αυγούστου 1923 (πηγή: taxydromos.gr)

Ο δήμαρχος Δημήτριος Κουκιάδης, από την πλευρά του, διαβεβαίωσε ότι ο Βόλος τούς θεωρούσε «αγαπητούς αδελφούς, εκλεκτούς πολίτας» και θύματα του αγώνα για την ελευθερία.

Τα πρώτα 776 σπίτια

Τα πρώτα σπίτια ήταν τα λεγόμενα «τετράγωνα», ονομασία που προερχόταν από τον τρόπο διάταξής τους. Σύμφωνα με ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου, έως τις 26 Νοεμβρίου 1924 η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων είχε παραδώσει 776 μονόχωρες κατοικίες, κατανεμημένες σε δέκα οικοδομικά τετράγωνα, για τη στέγαση περίπου 6.000 ανθρώπων.

Τα επίσημα εγκαίνια του προσφυγικού συνοικισμού έγιναν στις 28 Δεκεμβρίου 1924 από τον μητροπολίτη Δημητριάδος Γερμανό, παρουσία του δημάρχου Παγασών, του Δημοτικού Συμβουλίου και των Αρχών της πόλης.

Τα επόμενα χρόνια η Νέα Ιωνία επεκτάθηκε με διαφορετικούς τύπους προσφυγικών κατοικιών:

• Τα «τετράγωνα», που στέγασαν 776 οικογένειες.
• Τα «τσιμεντένια», με δύο κάμαρες, για 356 οικογένειες.
• Τα «τζαμαλιώτικα», τα οποία πήραν το όνομά τους από την καπναποθήκη Τζαμαλή και στέγασαν 104 οικογένειες.
• Τα «γερμανικά», ξύλινες λυόμενες κατοικίες που χρηματοδοτήθηκαν από γερμανικές αποζημιώσεις και φιλοξένησαν 323 οικογένειες.
• Τα «πέτρινα», με δύο δωμάτια και χολ, για 300 οικογένειες.
• Τα «καρταλέικα», τα οποία χτίστηκαν επί δημαρχίας Καρτάλη και στέγασαν 152 οικογένειες.

O Συνοικισμός το 1933 (πηγή: inev.gr)

Η κατασκευή του συνοικισμού στον Ξηρόκαμπο ολοκληρώθηκε το 1938, ενώ ένας ακόμη οικιστικός πυρήνας δημιουργήθηκε εκατέρωθεν της οδού Ιωλκού.

Από τον προσφυγικό συνοικισμό στη νέα πόλη

Στην απογραφή του 1928, η Νέα Ιωνία καταγράφηκε ως συνοικία του Βόλου με 6.128 κατοίκους, προερχόμενους από τα παράλια της Μικράς Ασίας, την Ανατολική Θράκη και τον Πόντο.

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1946 αποφασίστηκε με βασιλικό διάταγμα ο διαχωρισμός του Προσφυγικού Συνοικισμού από τον Δήμο Παγασών και η αναγνώρισή του ως ξεχωριστής Κοινότητας. Δεν πρόλαβε, όμως, να λειτουργήσει με αυτήν τη μορφή, καθώς στις 29 Μαΐου 1947 αναγνωρίστηκε ως Δήμος Νέας Ιωνίας, με πρώτο δήμαρχο τον Ευάγγελο Καραμπατζάκη.

Τη χρονιά εκείνη ο νέος Δήμος είχε 13.706 κατοίκους. Ο άγονος Ξηρόκαμπος είχε μεταμορφωθεί σε μια ζωντανή πόλη, χτισμένη από ανθρώπους που μετέφεραν στον νέο τόπο τις μνήμες, τα έθιμα, τα τραγούδια και τη δημιουργικότητα της Μικράς Ασίας.

Η πρώτη πέτρα του 1923 είχε γίνει πλέον θεμέλιο μιας καινούργιας πατρίδας.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Ένωση Βουρλιωτών Μικράς Ασίας/Facebook)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Tο νέο ημερολόγιο της Ένωσης Βουρλιωτών Μικράς Ασίας συνδέει το παρόν με τις μνήμες των προγόνων και την πολιτιστική κληρονομιά των Βουρλών

29/10/2026 - 8:24μμ
Ο Βάσος Σεϊτανίδης (φωτ.: shantala.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Βάσος Σεϊτανίδης: Ο Κωνσταντινουπολίτης τενόρος και η σύντομη ζωή του

29/10/2026 - 4:24μμ
(Φωτ.: Ottoman Greeks of the United States Digital History Project/Facebook)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Έφυγε από τη ζωή η Ρενέ Χίρσον Φιλιππάκη – Η επιστήμονας που κράτησε ζωντανή τη μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής

29/10/2026 - 12:10πμ
Επιστολές που εστάλησαν από το μέτωπο και σήμερα φυλάσσονται στη βιβλιοθήκη της Εστίας Νέας Σμύρνης (φωτ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Η Εστία Νέας Σμύρνης (δια)φυλάσσει τα γράμματα του ’40 και το ανθρώπινο ίχνος πάνω στο χαρτί

28/10/2026 - 11:35μμ
(Φωτ.: imflorinas.gr)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Πίσω από τη σιωπή»: Ο Σύλλογος Μικρασιατών Πτολεμαΐδας «Η Μικρά Ασία» φώτισε τις κρυμμένες ιστορίες της Ανατολίας

26/10/2026 - 11:00πμ
Η Παναγία Κουμαριώτισσα στο Νιχώρι του Βοσπόρου, όπου θα παρουσιαστεί η παράσταση «Ένα προικοσύμφωνο» (φωτ.: İKSV)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Νιχώρι: 70 λίρες και ένα μπαούλο – Ένα ρωμαίικο προικοσύμφωνο του 1897 έγινε θεατρικό έργο

25/10/2026 - 9:21μμ
(Φωτ.: mikrasiatesaigaleo.wordpress.com)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Η γυναίκα της Σμύρνης μέσα από τα έργα της Δώρας Σκουτέρη στο Αιγάλεω

25/10/2026 - 8:33πμ
(Πηγή: facebook / Χρήστος Τριανταφύλλου)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

«Μικρά Ασία – 104 χρόνια μετά»: Μια ξεχωριστή βραδιά ιστορικής μνήμης, συγκίνησης και πολιτισμού από τον Σύνδεσμο Μικρασιατών Νέας Φιλαδέλφειας & Νέας Χαλκηδόνας «Οι Αλησμόνητες Πατρίδες»

21/10/2026 - 6:30μμ
(Φωτ. αρχείου: EPA / Erdem Sahin)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Ορφανοτροφείο Πριγκήπου: Στοίχημα η διάσωση των μαρτυριών μιας ολόκληρης γενιάς Ρωμιών

21/10/2026 - 10:10πμ
«Η Δευτέρα Παρουσία». Έργο εργαστηρίου της Κωνσταντινούπολης με καραμανλίδικες επιγραφές, χρονολογημένο στις 15 Σεπτεμβρίου 1855 (φωτ.: Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο / Νίκος Μυλωνάς)
ΠΟΛΙΤΙΚΑ - ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ

Καραμανλίδικα στη «Δευτέρα Παρουσία»: Ο μικρασιατικός πίνακας του 1855 που ξαναβγήκε στο φως

20/10/2026 - 1:30μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Μιχάλης Καραγιάννης / EUROKINISSI)

Προφυλακίστηκαν ο ιδιοκτήτης του «Χωριάτικου» και ο πρώην συνδικαλιστής της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ

8 λεπτά πριν
Άνθρωποι κάθονται έξω από το ισραηλινό Κοινοβούλιο, την Κνέσετ, στην Ιερουσαλήμ (φωτ.: EPA/ABIR SULTAN EPA)

Ισραήλ: Αδιέξοδο μετά τις εκλογές – Πρώτος ο Νετανιάχου αλλά χωρίς πλειοψηφία στην Κνεσέτ

32 λεπτά πριν
Ο μακαριστός Παύλος (δεύτερος από αριστερά) και ο Πατριάρχης Ρουμανίας Δανιήλ (δεύτερος από δεξιά) με την εικόνα του Αγίου Γεωργίου Καρσλίδη (φωτ.: Μητρόπολη Δράμας)

Με πανηγυρικές εκδηλώσεις στα Μελίσσια τιμάται ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης

57 λεπτά πριν
Τα καράβια παραμένουν δεμένα, σήμερα, στα λιμάνια της χώρας (φωτ.: Δανάη Δαυλοπούλου/ EUROKINISSI)

Δεμένα τα πλοία στα λιμάνια λόγω 24ωρης απεργίας ναυτεργατών και λιμενεργατών

1 ώρα πριν
Στιγμιότυπο από την αίθουσα όπου διεξήχθη η ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας, στον ΟΗΕ (φωτ.: Δημήτρης Παπαμήτσος/ Γρ. Τύπου Πρωθυπουργου/EUROKINISSI)

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Διπλωματική αντιπαράθεση Ελλάδας-Τουρκίας στον ΟΗΕ

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI/ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ)

Καιρός: Βροχές και καταιγίδες σε πολλές περιοχές – Πού θα πέσει η θερμοκρασία

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV