Γεγονός αποτελεί πλέον ο ισχυρότερος επεξεργαστικός πυρήνας Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον κόσμο, ο οποίος λειτουργεί με φως και έχει αναπτυχθεί από το Τμήμα Πληροφορικής του Αριστοτελείου. Μετά τη δημιουργία πριν από περίπου δύο χρόνια του ταχύτερου επεξεργαστή ΤΝ, η ερευνητική ομάδα του ΑΠΘ παρουσιάζει τώρα έναν φωτονικό επεξεργαστή που σημειώνει την υψηλότερη υπολογιστική ισχύ που έχει καταγραφεί διεθνώς στην κατηγορία των πλήρως προγραμματιζόμενων επεξεργαστικών πυρήνων.
Ο νέος πυρήνας βασίζεται σε φωτονικούς νευρώνες και λειτουργεί με φως αντί για ηλεκτρικό ρεύμα.
Αξιοποιεί μια καινοτόμο αρχιτεκτονική, η οποία για πρώτη φορά επιτρέπει την εκτέλεση αλγεβρικών πράξεων σε πολύ υψηλές ταχύτητες, μέσω πολυπλεξίας σε τρεις διαστάσεις: χρόνο, χώρο, μήκος κύματος.
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνει συνολική υπολογιστική ισχύ 262 TOPS (262×10¹² πράξεις/δευτερόλεπτο) – μια επίδοση ρεκόρ για πλήρως προγραμματιζόμενους πυρήνες Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η ισχύς του είναι:
• περίπου 24 φορές μεγαλύτερη από άλλα ερευνητικά πρωτότυπα φωτονικών επεξεργαστών,
• περίπου 10 φορές υψηλότερη από τον κορυφαίο προγραμματιζόμενο tensor core NVIDIA B200.
Η συγκεκριμένη ερευνητική πρόοδος δίνει λύση σε ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα ζητήματα των φωτονικών επεξεργαστών: την ικανότητα υποστήριξης μεγάλων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Διεθνείς διακρίσεις και αναγνώριση
Η πρωτοποριακή έρευνα είναι αποτέλεσμα στενής συνεργασίας δύο ομάδων του Τμήματος Πληροφορικής:
• Της ομάδας Ασύρματων και Φωτονικών Συστημάτων και Δικτύων (WinPhoS) του ΚΕΔΕΚ, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Νίκο Πλέρο.
• Της ομάδας Υπολογιστικής Νοημοσύνης και Βαθιάς Μάθησης (CIDL Research Group), με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Αναστάσιο Τέφα και βασικό συνεργάτη τον επίκουρο καθηγητή του Τμήματος Χημικών Μηχανικών Νικόλαο Πασσαλή.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΠΘ, ο κύριος ερευνητής Χρήστος Παππάς διακρίθηκε από την IEEE Photonics Society ως ένας από τους 10 κορυφαίους υποψήφιους διδακτόρες παγκοσμίως για το 2025 και τιμήθηκε με το 2025 Photonics Society Graduate Student Scholarship.
Παράλληλα, ο δρ Απόστολος Τσακυρίδης έχει προσκληθεί να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της έρευνας στο διεθνές συνέδριο Optical Fiber Communication Conference (OFC), τον Μάρτιο του 2026 στο Λος Άντζελες.
Η συνεργασία των δύο ομάδων του ΑΠΘ έχει προσελκύσει σημαντική χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα Horizon, από εθνικά ερευνητικά έργα, καθώς και από την αμερικανική start-up Celestial AI, με έδρα το Silicon Valley. Η εταιρεία εξαγοράστηκε πρόσφατα από τη Marvell Technologies έναντι 5,5 δισ. δολαρίων, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της τεχνολογίας φωτονικών επεξεργαστών παγκοσμίως.
