Είναι η γιαγιά όλων των ξεριζωμένων· η Φιλιώ Χαϊδεμένου, η γεννημένη στα Βουρλά στις 28 Οκτωβρίου του 1899, που έζησε όλες τις στροφές της ελληνικής Ιστορίας. Έκλεισε τα μάτια της στις 6 Ιουνίου 2007 αφού κατάφερε το στόχο της ζωής της, να μην ξεχαστεί η Μικρασία.
Αυτό το έργο φιλοξενείται στο Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου» – Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ελληνισμού της Διασποράς (ΠΠΙΕΔ), το οποίο βρίσκεται στη Νέα Φιλαδέλφεια.
Και όμως! Εν έτει 2025 υπάρχει άνθρωπος (και μάλιστα της τοπικής αυτοδιοίκησης) που ευθέως αμφισβητεί την προσφορά μιας γυναίκας που έγινε η φωνή των ξεριζωμένων του 20ού αιώνα.
«Λυπάμαι που θα το πω, αλλά ήρθε η ώρα να πούμε κάποιες αλήθειες. Το ΠΠΙΕΔ και το Μουσείο δεν το έφτιαξε καμιά Φιλιώ Χαϊδεμένου, το έφτιαξε ο Παντελής Γρετζελιάς» είπε στο Δημοτικό Συμβούλιο ο πρώην δήμαρχος της πόλης. Η δήλωση αυτή έγινε κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την τροποποίηση της πράξης σύστασης του πολιτιστικού φορέα που αποτελεί έναν φάρο μνήμης στην προσφυγική Νέα Φιλαδέλφεια.
Επιχειρηματολογώντας γιατί θα πρέπει οι επισκέπτες να πληρώνουν εισιτήριο («το τσάμπα πέθανε» είναι η θέση του), ο πρώην δήμαρχος –ο οποίος πλέον δεν έχει θεσμικό ρόλο– επικαλέστηκε το Λούβρο και τον Παρθενώνα! Σύμφωνα μάλιστα με το ekfrasi.net, που μεταφέρει το παραπολιτικό παρασκήνιο, ένα μέρος των εσόδων θα διατεθεί για να πληρώνονται ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος, με τον Παντελή Γρετζελιά να έχει ρόλο.
«Είναι απαράδεκτο για λόγους εντυπωσιασμού κάποιος να σπιλώνει και να αμαυρώνει τη μνήμη και τους κόπους της αείμνηστης γιαγιάς Φιλιώ Χαϊδεμένου. Μιας γυναίκας που έδωσε τη ζωή της για τη μεταλαμπάδευση της ιστορίας του μικρασιατικού ελληνισμού» αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Σύνδεσμος Μικρασιατών Ν. Φιλαδέλφειας – Ν. Χαλκηδόνας, ο οποίος κατηγορεί τον δήμαρχο, τους συμβούλους και τη διοίκηση του ΠΠΙΕΔ ότι δεν πήραν θέση.
Το μουσείο
Το Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαιδεμένου» δημιουργήθηκε από τη συλλογή κειμηλίων που συγκέντρωνε η Φιλιώ Χαϊδεμένου από το 1991.
Αρχικά στεγάστηκε στο παλιό δημαρχείο της Νέας Φιλαδέλφειας, αλλά μετά το σεισμό του 1999 μεταφέρθηκε το 2002 στο ΠΠΙΕΔ.
Με πρωτοβουλίες της Φιλιώς Χαϊδεμένου και με τη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου, η έκθεση αναβαθμίστηκε και επαναλειτούργησε επίσημα ως μουσείο το 2007.
