Μια ξεχασμένη διάσταση ενός διάσημου γλυπτού του Γιώργου Ζογγολόπουλου πρόκειται να θυμίσει στο κοινό της Θεσσαλονίκης το MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης το ερχόμενο φθινόπωρο. Οι εμβληματικές «Ομπρέλες» –όχι οι στατικές της Νέας Παραλίας, αλλά η υδροκινητική εκδοχή τους που βρίσκεται στον εξωτερικό χώρο του μουσείου, εντός της ΔΕΘ– ετοιμάζονται να… ξαναζωντανέψουν και να αρχίσουν εκ νέου τις χαρακτηριστικές τους «χορογραφίες».
Η πλήρης αποκατάσταση του έργου, θα γίνει μέσα από ένα εκτεταμένο πρόγραμμα συντήρησης, με την υποστήριξη της ΕΥΑΘ, σε στρατηγική συνεργασία με τον Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus).
«Δεν θα κάνουμε απλά ένα ρετουσάρισμα και μια φροντίδα ίσα ίσα για να λάμψει το γλυπτό. Θα το βελτιώσουμε έτσι ώστε να λειτουργεί πλήρως, γιατί όλοι –εκτός από τους παλαιότερους– έχουν ξεχάσει ότι σ’ αυτό υπήρχε και κίνηση», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική διευθύντρια MOMus, Φανή Τσατσάια.
Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος (1903-2004) ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την συνύπαρξη των γλυπτών με τον περιβάλλοντα χώρο, αλλά και για την κίνηση των στατικών γλυπτικών μορφών μέσα από τη συνεχή ροή του νερού.
Τη μεγάλη ατσάλινη υδροκινητική κατασκευή με τίτλο «Ομπρέλες» την τοποθέτησε στην κύρια είσοδο του τότε Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, κατά τη διοργάνωση της πρώτης ατομικής του έκθεσης στη Θεσσαλονίκη το 1993, αμέσως μετά την λήξη της παρουσίασης του ίδιου έργου ως εθνική εκπροσώπηση στην 45η Μπιενάλε της Βενετίας. Στη μελέτη και κατασκευή συνέβαλε το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ.
Το έργο παρέμεινε στο μουσείο της Θεσσαλονίκης ως χρησιδάνειο μέχρι το 1995, οπότε και μετακινήθηκε για να περιληφθεί σε ιδιωτική συλλογή, ωστόσο, έναν χρόνο αργότερα, εξασφαλίστηκε και ολοκληρώθηκε η αγορά του, οπότε επέστρεψε μόνιμα πια στις συλλογές του μουσείου, με τη συνεισφορά του συλλέκτη Πρόδρομου Εμφιετζόγλου και της επιχειρηματία Αίνης Μιχαηλίδου.
Η επικείμενη συντήρηση, με τις εργασίες που ξεκινούν άμεσα, περιλαμβάνει την πλήρη επισκευή και αναβάθμιση του υδροκινητικού μηχανισμού και τη βελτίωση των υδραυλικών συστημάτων.
Μάλιστα, οι εργασίες θα γίνουν υπό την επίβλεψη εξειδικευμένων επαγγελματιών με την ευθύνη του Ιδρύματος Γεωργίου Ζογγολόπουλου. «Για να συμβεί αυτό, ήρθαμε σε επαφή με τα σχέδια του έργου που δείχνουν ακριβώς πώς ενώνονται οι αντλίες, τα σωληνάκια και οι σωλήνες. Είναι εντυπωσιακό να βλέπεις ότι δεν είναι μόνο τέχνη, αλλά υπάρχει και ένας συνδυασμός επιστημών πίσω από αυτήν», υπογραμμίζει η κ. Τσατσάια και εκτιμά πως αυτά τα σχέδια έχουν μεγαλύτερη δύναμη από την ψηφιακή αναπαράσταση: «Θεωρώ ότι αυτό θα είναι πολύ πιο εντυπωσιακό από το να δημιουργούσαμε ένα ολόγραμμα του Ζογγολόπουλου να μιλάει. Δηλαδή, ωραία η εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και η μηχανική έκανε τα δικά της θαύματα», καταλήγει.
Σημαντικό ρόλο στην επιτυχή υλοποίηση του έργου έχει η συμβολή εταίρων από τον ιδιωτικό τομέα. «Την αξία των συνεργειών για την προστασία της δημόσιας τέχνης και της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης» επισήμανε ο πρόεδρος του ΔΣ του MOMus, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, σημειώνοντας ότι το έργο επισκευάζεται χάρη στην υποστήριξη ιδιωτών.
«Με τη στήριξη του πολιτισμού και των τεχνών η ΕΥΑΘ στέκεται υπεύθυνα και ενεργά δίπλα στην τοπική κοινωνία, επιστρέφοντας αξία στους συμπολίτες μας. Εκτός όμως από αυτό, για μία τεχνική εταιρεία σαν την ΕΥΑΘ, η αποκατάσταση ενός εμβληματικού έργου όπως οι υδροκινητικές “Ομπρέλες”, αναδεικνύει τη συμβολή της επιστήμης της μηχανικής στον πολιτισμό», σχολίασε από την πλευρά του ο πρόεδρος ΕΥΑΘ ΑΕ Άγις Παπαδόπουλος.
Οι εργασίες για την επαναλειτουργία του υδροκινητικού γλυπτού, που συνδυάζει την κίνηση του νερού, την αρμονία των μορφών και τη γοητεία του ήχου, θα ολοκληρωθούν το φθινόπωρο του 2025. Σημαντικός εταίρος σε αυτή την πρωτοβουλία είναι το Ίδρυμα Παπαγεωργίου, το οποίο υποστήριξε τις απαραίτητες προκαταρκτικές ενέργειες καθαρισμού των ανοξείδωτων ατσάλινων επιφανειών. Υποστηρικτές των εργασιών αποκατάστασης είναι επίσης η Deloitte Greece και ο Σταύρος Ανδρεάδης.
