Με μια νομοθετική πρωτοβουλία, ελληνικής καταγωγής Αμερικανοί βουλευτές επιχειρούν να επαναφέρουν στο προσκήνιο την κατάργηση της ετήσιας ανανέωσης της άρσης του εμπάργκο πώλησης όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο «Νόμος για τον τερματισμό του εμπάργκο στην Κύπρο» που επανακατατέθηκε από τα ηγετικά στελέχη της ομάδας ελληνικών υποθέσεων στο Κογκρέσο (Κρις Πάππας, Γκας Μπιλιράκης, Ντίνα Τάιτους και Νικόλ Μαλλιωτάκη) αποτελεί μια διακομματική πρωτοβουλία που θα παρατείνει την περίοδο ανανέωσης του εμπάργκο από το ένα έτος στα πέντε έτη.
Σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναθέσει στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να πιστοποιεί κάθε χρόνο ότι η Κύπρος συνεχίζει να εκπληρώνει όλες τις προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο «East Med Act» προκειμένου να δίνεται η άδεια για την ετήσια αναστολή (annual waiver) του εμπάργκο.
Εάν το νέο νομοσχέδιο τελικά περάσει, αυτό πρακτικά θα σημαίνει ότι οι περιορισμοί στην άρση του εμπάργκο καταργούνται, καθώς η άρση θα ανανεώνεται αυτόματα κάθε πέντε χρόνια.
Ειδικότερα, η νέα νομοθεσία θα:
• Παρατείνει την περίοδο ανανέωσης της άρσης του εμπάργκο όπλων από το ένα έτος στα πέντε έτη.
• Επιτρέπει στον πρόεδρο να επανεξετάζει την άρση του εμπάργκο όπλων μόνο κάθε πέντε έτη.
• Απαγορεύει στον πρόεδρο να τερματίσει την άρση, εκτός εάν το Κογκρέσο λάβει πιστοποίηση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συνεργάζεται με τις ΗΠΑ στην καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, στις μεταρρυθμίσεις οικονομικής εποπτείας, και στην άρνηση πρόσβασης σε ρωσικά στρατιωτικά πλοία για ανεφοδιασμό και συντήρηση.
Όπως επισημαίνουν οι Αμερικανοί νομοθέτες, «αυτή η αλλαγή θα ενισχύσει την ιστορική άνοδο των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναπτύσσοντας τη διμερή συνεργασία και προωθώντας τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο». Σε αυτό το πλαίσιο, σημειώνουν ότι τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι σχέσεις ΗΠΑ-Κύπρου έχουν ενισχυθεί σημαντικά, με την Κύπρο να αναδεικνύεται σε καίριο σύμμαχο για τα συμφέροντα των ΗΠΑ και την περιφερειακή σταθερότητα.
Υπενθυμίζεται ότι ο «Νόμος περί Εταιρικής Σχέσης για την Ασφάλεια και την Ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο του 2019» εξουσιοδότησε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να άρει το εμπάργκο όπλων σε ετήσια βάση.
Ωστόσο, οι Αμερικανοί νομοθέτες θεωρούν ότι η νέα νομοθετική πρωτοβουλία επιτρέπει να γίνει το επόμενο λογικό βήμα μετά τη πλήρη άρση του εμπάργκο αλλά και την εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων από την πλευρά της Κύπρου. Με αυτό τον τρόπο, εκτιμούν ότι θα είναι εφικτός ένας πιο μακροχρόνιος εξοπλιστικός σχεδιασμός που θα επιτρέψει την καλύτερη συνεργασία μεταξύ της Ουάσιγκτον και της Λευκωσίας στον τομέα της ασφάλειας.
Όπως εξηγούν, η ανάγκη της ετήσιας ανανέωσης περιορίζει την ικανότητα της Κύπρου να σχεδιάζει μακροπρόθεσμα και να προμηθεύεται αμερικανικά αμυντικά συστήματα, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη στρατιωτική διαλειτουργικότητα των δύο χωρών.
Υπό αυτό το πρίσμα, τονίζουν ότι η ετήσια ανανέωση δημιουργεί παρενέργειες που επηρεάζουν την κοινή έρευνα για την κυβερνοασφάλεια και τη θαλάσσια ασφάλεια και μειώνουν την αποτελεσματικότητα του State Partnership Program του υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών στο οποίο έχει ενταχθεί η Κύπρος.
Η νομοθετική πρωτοβουλία υποστηρίζεται από το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI), τη Συντονιστική Προσπάθεια των Ελλήνων, το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC) και την ΠΣΕΚΑ (Παγκόσμια Συντονιστική Επιτροπή Κυπριακού Αγώνα).
Κρις Πάππας
«Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ένας σταθερός δημοκρατικός σύμμαχος στην Ανατολική Μεσόγειο και ένας ουσιαστικός εταίρος στη διασφάλιση της περιφερειακής ασφάλειας. Αυτή η αλλαγή πολιτικής θα ενδυναμώσει ακόμα περισσότερο τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Κύπρου, θα υποστηρίξει την αμοιβαία δέσμευση μας για συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας και θα βελτιώσει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και τον συντονισμό των προμηθειών».
Γκας Μπιλιράκης
«Η Κύπρος έχει αποδειχθεί ένας πολύτιμος και αξιόπιστος εταίρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η παροχή βεβαιότητας σχεδιασμού στην Κύπρο θα επιτρέψει στη συνεργασία να συνεχίσει να ακμάζει και θα αποδειχθεί αμοιβαία επωφελής και για τα δύο έθνη και για τους συμμάχους μας».
Ντίνα Τάιτους
«Η Κύπρος είναι ένας βασικός εταίρος στην Ανατολική Μεσόγειο και οι ΗΠΑ πρέπει να συνεχίσουν να καταβάλλουν προσπάθειες για τη βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών μας. Η μείωση του απαραίτητου χρόνου για την αναθεώρηση του εμπάργκο προς την Κύπρο θα επιτρέψει σε αυτόν τον σημαντικό σύμμαχο να σχεδιάσει στρατηγικά για το μέλλον, υποστηρίζοντας παράλληλα τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ στο εξωτερικό».
Νικόλ Μαλλιωτάκη
«Για πολύ καιρό, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν ένα ξεπερασμένο και αντιπαραγωγικό εμπάργκο στην πώληση αμυντικού υλικού και υπηρεσιών στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η νομοθεσία μας επιδιώκει να διορθώσει αυτό αναγνωρίζοντας την Κύπρο ως βασικό στρατηγικό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο και επιτρέποντας την υπεύθυνη εξαγωγή αμυντικών ειδών των ΗΠΑ για την υποστήριξη των κοινών μας συμφερόντων ασφαλείας. Ενισχύοντας την ικανότητα της Κύπρου να αμύνεται, μπορούμε να προωθήσουμε μεγαλύτερη σταθερότητα στην περιοχή».
