Σειρά κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν την εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια, την άμυνα, αλλά και τη στρατηγική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρόκειται να τεθούν επί τάπητος στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών, η οποία πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες.
Στα συμπεράσματα της σημερινής Συνόδου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ζητήσει να συμπεριληφθούν και πάλι αυτούσια όσα είχαν αποφασιστεί το 2019 για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δηλαδή ότι δεν αναγνωρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και κατά συνέπεια δεν μπορεί να παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα, ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. «Θεωρώ σημαντικό αυτή η επανάληψη να γίνει με τρόπο απολύτως σαφή προς τη Λιβύη σε αυτή τη χρονική συγκυρία», τόνισε χθες στη συνέντευξη Τύπου της Χάγης ο Κ. Μητσοτάκης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετείχε σε άτυπη συνάντηση ηγετών για το μεταναστευτικό στα γραφεία της Ιταλίας.
Πρόκειται για την τέταρτη συνάντηση ηγετών των κρατών – μελών που συμμετέχουν στην άτυπη ομάδα περί καινοτόμων λύσεων. Η πρώτη είχε πραγματοποιηθεί στις 17 Οκτωβρίου 2024, η δεύτερη στις 19 Δεκεμβρίου 2024 και η τρίτη στις 20 Μαρτίου 2025 πριν από την έναρξη των αντίστοιχων Ευρωπαϊκών Συμβουλίων. Συνδιοργανωτές είναι η Ολλανδία, η Ιταλία και η Δανία.
Ποια θέματα θα συζητηθούν
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται η Ουκρανία, με 26 κράτη-μέλη να αναμένεται να υπογράψουν εκ νέου κοινό κείμενο στήριξης, ενώ η Ουγγαρία, σύμφωνα με πληροφορίες, θα διαχωρίσει τη θέση της.
Η Μέση Ανατολή αποτελεί επίσης κομβικό σημείο των συζητήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Λωρίδα της Γάζας και στην εφαρμογή του άρθρου 2 της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, που αφορά την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις διμερείς εμπορικές σχέσεις. Παράλληλα, θα εξεταστούν οι εξελίξεις στο Ιράν, οι εντάσεις στη Συρία και στον Λίβανο, και ο ευρύτερος ρόλος της ΕΕ στην περιοχή μέσω της διπλωματίας.
Η ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια θα βρεθούν επίσης στο επίκεντρο. Οι ηγέτες θα ενημερωθούν για την πρόοδο του σχεδίου επανεξοπλισμού της Ένωσης και την ενίσχυση των κοινών δυνατοτήτων, καθώς και για τη συνολική στρατηγική ενδυνάμωσης της ευρωπαϊκής άμυνας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί και στο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στη διατήρηση και ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, στον ψηφιακό και πράσινο μετασχηματισμό, αλλά και στη συνολική της θέση στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.
Στο θέμα της μετανάστευσης, η συζήτηση βασίζεται στην πρόσφατη επιστολή της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία εστιάζει στις αυξημένες ροές και στην εργαλειοποίηση του φαινομένου, κυρίως από τη Λιβύη. Η ανάγκη άμεσων πρωτοβουλιών από πλευράς της ΕΕ, ιδίως σε συνεργασία με χώρες της Βόρειας Αφρικής, αναμένεται να τεθεί με έμφαση και από τον Έλληνα πρωθυπουργό.
Ήδη η κυβέρνηση έχει αποφασίσει την αποστολή δύο φρεγατών ανοιχτά της Λιβύης, εν είδει αποτροπής των ροών, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επιχειρεί να «κλειδώσει» ένα ραντεβού μετάβασης στη χώρα για τις αρχές Ιουλίου, κάτι που μετά τις τελευταίες εξελίξεις με την Τουρκία γίνεται πιο δύσκολο.
Παράλληλα, θα εξεταστούν ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας, η ετοιμότητα των κρατών-μελών για την αντιμετώπιση κρίσεων, καθώς και οι υβριδικές απειλές που προέρχονται κυρίως από τη Ρωσία. Η ΕΕ επιδιώκει την ενίσχυση των μηχανισμών αποτροπής και αντίδρασης απέναντι σε επιθέσεις παραπληροφόρησης, κυβερνοεπιθέσεις και κάθε μορφής υπονομευτική δραστηριότητα.
Στο τελευταίο μέρος της ατζέντας, θα συζητηθούν οι σχέσεις της Ένωσης με τη Μολδαβία και τα Δυτικά Βαλκάνια, με βασικό στόχο τη σταθερότητα και την ευρωπαϊκή προοπτική των περιοχών αυτών.
