Φλούδες από μπανάνες, απομεινάρια από το ταπεράκι της μαμάς, ό,τι θα πήγαινε από το κυλικείο στον κουβά και στους κάδους απορριμμάτων, καθώς και κομμένα φύλλα από τα δέντρα του σχολείου, μπορούν να ηλεκτροδοτήσουν το σχολείο. Αυτό είναι το βασικό πλάνο της έρευνας δυο μαθητών από τη Θεσσαλονίκη που με την ιδέα τους έφτασε έως τον τελικό παγκόσμιου μαθητικού διαγωνισμού, όπου απέσπασε το χάλκινο βραβείο.
Οι μαθητές που μόλις αποφοίτησαν από τη Β’ Λυκείου, ο Σωτήρης Κούβελας και ο Χρήστος Βασιλείου, διακρίθηκαν στην κατηγορία Science της Genius Olympiad 2025, και έγραψαν ιστορία ως οι πρώτοι Έλληνες μαθητές που διακρίνονται στον θεσμό αποσπώντας μάλιστα το τρίτο βραβείο.
Ανάμεσα σε 3.475 μαθητές με 1.698 project στην κατηγορία Science από 69 χώρες και 34 πολιτείες των ΗΠΑ, με το επίπεδο του διαγωνισμού ιδιαίτερα υψηλό, με συμμετοχές από ηγέτιδες δυνάμεις στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα όπως η Σιγκαπούρη, η Νότια Κορέα, η Κίνα, η Ινδία, η Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, 10 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εκτός από την Ελλάδα, συμμετείχαν σχολεία από Ιταλία, Ισπανία, Ρουμανία, Λουξεμβούργο κ.α.) η συμμετοχή των δύο μαθητών έκλεψε τις εντυπώσεις και στο νήμα δεν πήρε το χρυσό αφήνοντας πίσω ομάδες από χώρες με τεράστια τεχνολογική ανάπτυξη και εμπειρία.
Η εργασία των μαθητών με τίτλο «Ο κυκλικός ενεργειακός κύκλος στα σχολεία: Μετατρέποντας τα απόβλητα σε ζωντανά εργαστήρια επιστήμης» διακρίθηκε για την επιστημονική της τεκμηρίωση, την καινοτόμο προσέγγιση, την πρακτική εφαρμογή μέσω μακέτας, καθώς και για την άριστη προφορική παρουσίαση, αποσπώντας το χάλκινο μετάλλιο από τη διεθνή επιτροπή πανεπιστημιακών. «Ανακαλύψαμε ότι είναι εφικτό να εισάγουμε το βιοαέριο και σε ένα σχολικό περιβάλλον καθώς η τεχνολογία αυτή υπάρχει ήδη σε μεγάλες βιομηχανίες, αλλά η δική μας καινοτομία είναι ότι τη βάζουμε σε σχολικά συγκροτήματα» λένε οι μαθητές και εξηγούν πώς ακριβώς μπορεί να λειτουργήσει.
«Ουσιαστικά είναι ένα μεγάλο καζάνι στο οποίο μπαίνουν όλα τα τρόφιμα: Φλούδες από μπανάνες κι άλλα φρούτα, ό,τι περισσεύει από τα φαγητά των μαθητών αλλά και φύλλα από τον κήπο του σχολείου ή το γρασίδι, μπορούν να ρίχνονται εκεί μέσα και με μια χημική διαδικασία θα παράγεται βιοαέριο και με την καύση του θα δίνεται θερμική και ηλεκτρική ενέργεια» σημειώνει ο Σωτήρης Κούβελας, ενώ οι δύο μαθητές έχουν κάνει και όλους τους υπολογισμούς.
«Εμείς αρχικά στην έρευνά μας υπολογίσαμε 45 κιλά βιομάζας αποβλήτων και βρήκαμε ότι αυτά μπορούμε να παράξουν 18 κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να φωτίσουν π.χ. το γήπεδο του μπάσκετ στο σχολείο μας για τρεις ώρες. Επίσης δεν σταματάει η λειτουργία αυτή και κάθε λεπτό παράγει ηλεκτρική ενέργεια, οπότε έχουμε μπαταρία που αποθηκεύει ενέργεια όταν δεν χρησιμοποιείται και μπορεί για να υπάρχει ροή διαρκώς να είναι ανοιχτό το φως στο γυμναστήριο όποτε είναι απαραίτητο» λένε οι μαθητές.
Η προετοιμασία δεν ήταν εύκολη. Ήταν γεμάτη εντάσεις, αμφιβολίες, αλλά και στιγμές δημιουργίας που τους ενέπνεαν και έκαναν όλη τη διαδρομή μέχρι το διαγωνισμό αξέχαστη.
Οι συμμετοχές ήταν πραγματικά δυνατές, και φαινόταν πως όλες οι ομάδες των μαθητών είχαν επενδύσει πολύ χρόνο και ενέργεια.
«Αυτό που πιστεύω ότι έκανε τη διαφορά στη δική μας περίπτωση ήταν ότι δεν παρουσιάσαμε απλώς ένα τεχνικά ολοκληρωμένο και καινοτόμο project – δώσαμε και νόημα. Εστιάσαμε στο “γιατί” έχει σημασία: στην πρακτική του εφαρμογή, στον θετικό αντίκτυπο στους νέους, και στο πώς μπορεί να εμπνεύσει πραγματική περιβαλλοντική αλλαγή» σημειώνει ο Χρήστος Βασιλείου. Όπως λέει, «ο πιο σκληρός αντίπαλός τους δεν ήταν κάποια άλλη ομάδα –αν και υπήρξαν εξαιρετικές εργασίες και η ποιότητα ήταν πραγματικά υψηλή–, αλλά ο εαυτός τους. Το άγχος, η πίεση, η ευθύνη να παρουσιάσουν τη δουλειά τους με καθαρότητα, ακρίβεια και πάθος και όλα αυτά μαζί ήταν μια εσωτερική πρόκληση.
»Όταν ανακοινώθηκε το αποτέλεσμα ένιωσα πραγματικά χαρά, περηφάνια, και πάνω απ’ όλα, μια βαθιά αίσθηση δικαίωσης για όλους τους κόπους και τις αμέτρητες ώρες δουλειάς που είχαμε αφιερώσει. Ήταν μια στιγμή που ένιωσα πως αναγνωρίστηκε η προσπάθειά μας, όχι μόνο από τους κριτές, αλλά και από το ίδιο το πλαίσιο του διαγωνισμού» σημειώνει ο Χρήστος.
Οι δύο Genius μαθητές στηρίζουν ο ένας τον άλλο και –έχοντας αμοιβαία εμπιστοσύνη και το αίσθημα ότι δεν είναι μόνοι τους σε αυτό– συνεχίζουν ακάθεκτοι και έχουν ήδη σκεφτεί το επόμενο βήμα τους.
«Είναι ανυπολόγιστης αξίας να δουλεύεις με έναν φίλο σου που σε βοηθάει να γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου, και εκεί κρύβεται η ουσία κάθε συνεργασίας που αξίζει: όχι μόνο να φτιάξεις κάτι καλό, αλλά να γίνεις κάτι καλύτερο μέσα από τη διαδικασία. Είναι σημαντική βέβαια η στήριξη των οικογενειών μας αλλά και της γενικής διευθύντριας του σχολείου μας από τα εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, της κ. Ασπασίας Χασιώτη» λένε οι «χάλκινοι» μαθητές οι οποίοι μάλιστα πανηγύρισαν την επιτυχία τους και στο χώρο του διαγωνισμού σηκώνοντας ψηλά την γαλανόλευκη.
Η Genius Olympiad αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς για μαθητές Λυκείου, με έργα που προάγουν την επιστήμη, το περιβάλλον, την τεχνολογία, την τέχνη, τις επιχειρήσεις και την κοινωνική καινοτομία. Ιδρύθηκε το 2010 και διοργανώνεται κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχοντας φιλοξενηθεί σε διακεκριμένα πανεπιστήμια, όπως το State University of New York, το St. John Fisher University και πρόσφατα στο Rochester Institute of Technology (RIT), ενώ το 2026 θα φιλοξενηθεί στο Cornell University.
Η διάκριση συνοδεύεται και από ετήσια υποτροφία ύψους 15.000 δολαρίων για κάθε έτος προπτυχιακών σπουδών στο Rochester Institute of Technology (RIT), εφόσον οι μαθητές επιλέξουν να φοιτήσουν στο εν λόγω ίδρυμα, δίνοντας μια σημαντική διεθνή προοπτική στις ακαδημαϊκές τους επιλογές.
