Ένα απολυτήριο από το τριτάξιο Διδασκαλείο του Κεντρικού Παρθεναγωγείου Σμύρνης επέλεξε να προβάλει ως κεντρικό έκθεμα για τον Ιούνιο η ΕΣΤΙΑ Νέας Σμύρνης, και με αυτό ως αφορμή να μας συστήσει τη Σαπφώ Λεοντιάδου – μία από τις σημαντικότερες μορφές του σχολείου, ένθερμη υποστηρίκτρια της ισότητας στην εκπαίδευση.
«Οι ιδέες της Λεοντιάδου, όπως και άλλων παιδαγωγών της εποχής, συνέβαλαν καθοριστικά στην ενδυνάμωση του ρόλου της γυναίκας στη Σμύρνη και γενικότερα στη Μικρά Ασία» διαβάζουμε μεταξύ άλλων στην ανάρτηση της ΕΣΤΙΑΣ, την οποία αναδημοσιεύουμε αυτολεξεί:
Με αφορμή την ολοκλήρωση της σχολικής χρονιάς, ευχόμαστε σε όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς ένα όμορφο καλοκαίρι, γεμάτο ξεκούραση, έμπνευση και πρόοδο!
Στην αίθουσα «Στέλιου Σπεράντσα – Μικρασιάτικων Κειμηλίων», ο επισκέπτης της ΕΣΤΙΑΣ Νέας Σμύρνης μπορεί να απολαύσει ένα πολύτιμο τεκμήριο από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Το έκθεμα αυτό αποτελεί δωρεά της μεγάλης ευεργέτιδας της ΕΣΤΙΑΣ Νέας Σμύρνης, αείμνηστης Ελένης Τσακύρογλου.
Πρόκειται για το απολυτήριο από το τριτάξιο Διδασκαλείο του Κεντρικού Παρθεναγωγείου Σμύρνης, το οποίο εκδόθηκε το 1916 για τη μαθήτρια Θέτη Ηλία Αντωνοπούλου, με αριθμό 390κ.
Το απολυτήριο φέρει τη φωτογραφία της πτυχιούχου και είναι γραμμένο στα ελληνικά και στα τουρκικά, αποδεικνύοντας τη διγλωσσική και πολυπολιτισμική πραγματικότητα της Σμύρνης της εποχής.
Το Κεντρικό Παρθεναγωγείο Σμύρνης, που ιδρύθηκε το 1851 από την Ελληνική Κοινότητα Σμύρνης με ιδρυτή τον Σωτήριο Σκιαδά, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εκπαιδευτικούς οργανισμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εστιάζοντας στην εκπαίδευση των κοριτσιών.
Η ίδρυσή του αποτέλεσε πρωτοπορία για την εποχή, καθώς η εκπαίδευση των γυναικών ήταν περιορισμένη σε πολλές περιοχές της αυτοκρατορίας. Το σχολείο πρόσφερε βασικά μαθήματα (γλώσσα, θρησκευτικά, αριθμητική, ιστορία, γεωγραφία) και αργότερα εμπλούτισε το πρόγραμμα με καλλιτεχνικά, μουσική και φυσική αγωγή. Η διγλωσσική διδασκαλία, στα ελληνικά και στα τουρκικά, αντικατόπτριζε τη γλωσσική και πολιτιστική ποικιλία της Σμύρνης, ενός κομβικού σημείου συνάντησης πολιτισμών.
Μία από τις σημαντικότερες μορφές του σχολείου υπήρξε η Σαπφώ Λεοντιάδου, διακεκριμένη παιδαγωγός και διευθύντρια του Παρθεναγωγείου. Υπήρξε ένθερμη υποστηρίκτρια της ισότητας στην εκπαίδευση, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:
«Η γυνή είναι μήτηρ του ανθρώπου, παιδαγωγός και πλάστρια αυτού και οφείλει να λαμβάνη την ίδια εκπαίδευση με τον άνδρα για λόγους ηθικούς και ψυχολογικούς».
Οι ιδέες της Λεοντιάδου, όπως και άλλων παιδαγωγών της εποχής, συνέβαλαν καθοριστικά στην ενδυνάμωση του ρόλου της γυναίκας στη Σμύρνη και γενικότερα στη Μικρά Ασία, προκαλώντας θετικές αλλαγές στις προκαταλήψεις περί εκπαίδευσης των γυναικών.
Ήδη από τα μέσα του 18ου αιώνα, γυναίκες της Μικράς Ασίας φοιτούσαν σε οικοκυρικές σχολές, αποκτώντας πρακτικές δεξιότητες για την οικιακή οικονομία. Με την έλευση του 20ού αιώνα, οι γυναίκες άρχισαν να διεκδικούν ενεργό ρόλο στην κοινωνία και την οικονομία, συμμετέχοντας σε τομείς όπως η ταπητουργία. Η κοινωνική και επαγγελματική τους παρουσία καθιερώθηκε στα αστικά κέντρα όπως η Σμύρνη και η Κωνσταντινούπολη, όπου γυναικεία σχολεία, όπως το Κεντρικό Παρθεναγωγείο, εκπαίδευαν τις νέες γενιές.
Η εκπαίδευση των γυναικών ενίσχυσε την ελληνική εθνική ταυτότητα. Η γυναίκα της Μ. Ασίας, με εφόδιο τη μόρφωση, συμμετείχε ενεργά στην κοινωνική ανάπτυξη και στη διατήρηση της ελληνικής κουλτούρας, διδάσκοντας την ελληνική γλώσσα και τις αξίες στις επόμενες γενιές.
Παρά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922 και την εκδίωξη της ελληνικής κοινότητας, το Κεντρικό Παρθεναγωγείο παραμένει ζωντανό σύμβολο της προόδου και της σημασίας της γυναικείας εκπαίδευσης.
