Από την Ανάσταση μέχρι τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος πιστεύουν οι Πόντιοι ότι οι ψυχές των αγαπημένων τους βρίσκονται στον πάνω κόσμο, κοντά τους. Γι’ αυτό και όταν είναι να αναχωρήσουν, στα κοιμητήρια στρώνουν τραπέζι, σαν αυτό που θα έκαναν στα σπίτια τους για να τους αποχαιρετήσουν.
Αυτή είναι η ουσία του ποντιακού ταφικού εθίμου με τις ρίζες που χάνονται στα βάθη των αιώνων, και το οποίο ήρθε στις αποσκευές της προσφυγικής μνήμης. Γι’ αυτό και στα κοιμητήρια η ατμόσφαιρα είναι εορταστική, με φαγητά και λύρα.
Το ταφικό έθιμο αναβιώνει την Κυριακή του Θωμά, τη Δευτέρα του Πάσχα ή τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, ανάλογα με την παράδοση κάθε περιοχής. Για την αναβίωσή του στα Σούρμενα εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Στο προσφυγικό Θρυλόριο Κομοτηνής, το οποίο έλκει το όνομά του από τον Ύπατο Αρμοστή της Κοινωνίας των Εθνών Τζορτζ Τρελόαρ, τη Δευτέρα στο κοιμητήριο του χωριού ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» προσκάλεσε τον κόσμο για να γιορτάσει ένα έθιμο που δεν αναβιώνει, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα στις ποντιακές κοινότητες.
«Θυμάμαι, παιδάκι ήμουν 7-10 χρονών, τις γιαγιάδες. Δεν έφερναν φαγητά στεγνά. Φέρναν φαγητά μαγειρεμένα, σε μεγάλα σινία, τα λέγαμε εμείς τα ταψιά. Με κουτάλια, αυγόφετες, κεράσια. Και εμείς τρέχαμε από πίσω, στρώναμε εδώ δίπλα κουρελούδες, κάτω. Και καθόμασταν και μετά τα τρισάγια που γινόντουσαν μας κερνούσαν και τρώγαμε σαν να μην είχαμε φάει ποτέ. Είναι ένα έθιμο που δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Τιμούμε τους νεκρούς μας. Αφού το έκαναν αυτοί, θα το κάνουμε και εμείς, και ελπίζουμε να το κάνουν και τα παιδιά μας» περιέγραψε στο maronnews.gr η Ελένη Γούσιου, κάτοικος Θρυλορίου.
Άλλωστε, όπως υπενθύμισε ο μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής Παντελεήμων, «δεν είναι πεθαμένοι, αλλά κεκοιμημένοι».
