«Επιστρέφοντας στην Ελλάδα δεν μας λένε ότι είμαστε Έλληνες. Μας λένε ότι είμαστε Ρωσοπόντιοι. Ούτε καν Πόντιοι. Ρωσο-Πόντιοι, δηλαδή ρωσικοί Πόντιοι». Αυτή τη σκληρή αλήθεια που τόσο πικραίνει τους Έλληνες που έζησαν στο πετσί τους πολλαπλή προσφυγιά μετέφερε η Αριάδνη Προκοπίδου κατά την εισήγησή της στο Διεθνές Συνέδριο «Γενοκτονία: Μνήμη και πρόληψη» που έγινε το 2023 στη Μόσχα.
Και γνωρίζει πολύ καλά για τι πράγμα μιλάει, το πώς είναι να σε βλέπουν παντού με… μισό μάτι. Γεννημένη σε μικτή ελληνοαρμενική οικογένεια στο Μπακού, στα 15 με την παραίνεση της μητέρας της πήγε στη Μόσχα μαζί με τη δίδυμη αδερφή της Εσμεράλντα, καθώς οι σχέσεις του Αζερμπαϊτζάν με την Αρμενία προμήνυαν σκοτεινές ημέρες· όπως και έγινε. Στη ρωσική πρωτεύουσα φιλοξενήθηκαν από μια θεία τους και έτσι είχαν την τύχη να μην ζήσουν τα αποτροπιαστικά γεγονότα του 1988.
Τότε οι Αρμένιοι, όπως και τα μέλη των μικτών οικογενειών, στιγματίστηκαν ως επικίνδυνοι και ανεπιθύμητοι. Έναν χρόνο αργότερα δεν μπορούσαν να κυκλοφορούν σε δημόσιους χώρους και απολύονταν από τις δουλειές τους. Ακολούθησαν λεηλασίες, ξυλοδαρμοί, βιασμοί και δολοφονίες από τα αζερικά σώματα ασφαλείας και τον όχλο. Νομιμοποιητής το δημόσιο σύστημα υγείας, το οποίο χαρακτήριζε τα περιστατικά ως «ατυχήματα».
Όπως διηγείται η Αριάδνη Προκοπίδου, «όταν το 1988 οι γονείς μου κάθονταν εσώκλειστοι στο διαμέρισμα και δεν ήξεραν τι να κάνουν ενώ εγώ έμενα στη Μόσχα και σπούδαζα, τους τηλεφωνούσα για μόλις πέντε λεπτά. Τότε δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα. Πιστέψτε με, δεν ήξερα αν οι γονείς μου θα επιβιώσουν ή όχι. Δεν ήξερα τι θα γίνει στο μέλλον».
Αριάδνης Προκοπίδου στο vk)
στο vk)
Η έφηβη που τραγουδούσε σε σχολικό συγκρότημα, εξελίχθηκε σε μια επαγγελματία τραγουδίστρια. Επανενώθηκε με την οικογένειά της όταν τα μέλη της κατάφεραν να φύγουν από το Αζερμπαϊτζάν και να εγκατασταθούν στη Ρωσία.
Λιγότερο από μια δεκαετία αργότερα, το 1997, η Αριάδνη Προκοπίδου μαζί με την οικογένεια και με την κόρη της μετανάστευσαν στην Ελλάδα. Οι δυσκολίες πολλές, καθώς έπρεπε να μάθει τη νεοελληνική γλώσσα και να παλέψει να ξεκινήσει μια μουσική καριέρα από το μηδέν.
Την εποχή εκείνη η Ελλάδα έβαζε τρικλοποδιές σε χιλιάδες χαρισματικούς και διανοούμενους Πόντιους από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, οι οποίοι προσπάθησαν να ορθοποδήσουν στη νέα πατρίδα και να ενταχθούν.
Μια τέτοια περίπτωση ήταν και της Αριάδνης Προκοπίδου: μετά από 16 χρόνια παραμονής στην Ελλάδα και αγώνα για καταξίωση αποφάσισε το 2013 να επιστρέψει στη Ρωσία. Πίσω στη Μόσχα η θεία της, η Ελεονόρα, την έπεισε ότι έπρεπε να παραμείνει και να τραγουδά για τους Έλληνες.
Έτσι, πολύ γρήγορα εντάχθηκε ενεργά στις ελληνικές συλλογικότητες, στο Σύλλογο Ελλήνων Μόσχας, στο Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού και στη Λέσχη «Ρωμιοσύνη».
Η ελληνική βραδιά με τον τίτλο «Ηλιόλουστη Ελλάδα στη Μόσχα», 2017
Έγινε σύντομα αγαπητή και δικτυώθηκε συνεργαζόμενη με τους υπόλοιπους Έλληνες μουσικούς και καλλιτέχνες της διασποράς. Από τον γόνιμο αυτόν καλλιτεχνικό συγχρωτισμό ξεκίνησαν οι πρώτες βραδιές ελληνικής μουσικής στη Μόσχα, οι οποίες καθιερώθηκαν και παραμένουν ως σήμερα.
Το ρεπερτόριο της ποικίλει, από το λαϊκό και ελαφρολαϊκό μέχρι το ελληνικό έντεχνο. Λιγότερο επιλέγει το ρωσικό έντεχνο. Τραγουδά σε συναυλίες, ελληνικές βραδιές, εκδηλώσεις των ομογενών και ως καλεσμένη στη ρωσική τηλεόραση.
Έχει διακριθεί σε διάφορους καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς. Το 2022 της απονεμήθηκε βραβείο στο εθνικοπολιτιστικό φεστιβάλ «Ενότητα μέσω του Πολιτισμού». Τον Απρίλιο του 2024 μαζί με την αποσπασμένη στη Μόσχα Ελληνίδα εκπαιδευτικό Ινέσσα Εφραιμίδου εκπροσώπησαν επάξια Ελλάδα στο 6ο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ «Ο Δρόμος προς τη Γιάλτα – Road to Yalta» που πραγματοποιήθηκε στο Κρατικό Παλάτι του Κρεμλίνου και στο οποίο έλαβαν μέρος τραγουδιστές από 15 χώρες.
Σήμερα η Αριάδνη Προκοπίδου είναι εκτελεστική διευθύντρια του Συλλόγου Ελλήνων Μόσχας και έχει ιδιαιτέρως δυναμική παρουσία στις εθνικές, πολιτιστικές και επετειακές εκδηλώσεις των ομογενών, εντός και εκτός της Ρωσίας.
Σε εκείνο τον χειμαρρώδη λόγο της στο διεθνές συνέδριο για τη γενοκτονία (24 Απριλίου 2023) είχε αναφερθεί και στην εμπειρία του προπάππου της ο οποίος διέφυγε νύχτα από τον τόπο του με έναν μπόγο στην πλάτη για να γλιτώσει τη σφαγή. Και είχε πει ακόμα εκφράζοντας την πικρία πολλών ομογενών:
«Όταν τους λέμε ότι δεν είμαστε Ρωσοπόντιοι αλλά Έλληνες, μας λένε “Αφού ζείτε στη Ρωσία”. […] Τώρα οποιοσδήποτε πρόσφυγας μπορεί να πάρει ελληνική ταυτότητα, αλλά όταν παίρνουμε εμείς οι Πόντιοι οι Έλληνες μας εξετάζουν εξονυχιστικά ποιος ήταν ο προπάππους, τι έγγραφα έχουμε. Μας ζητάνε κάτι έγγραφα που δεν μπορείτε να φανταστείτε. Για να αποδείξω ότι είμαι Ελληνίδα στην Ελλάδα χρειάστηκα εφτά χρόνια. Υπάρχουν άνθρωποι που περιμένουν και δέκα χρόνια […]. Γιατί; Γιατί μας συμπεριφέρονται έτσι; Σε τι φταίξαμε; Στο ότι είμαστε Έλληνες;».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Σπάρτακος Τανασίδης
