Το νέο βιβλίο του Θεμιστοκλή Κριτικάκου με τίτλο Αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμένιων, των Ελλήνων και των Ασσυρίων, τον 21ο αιώνα στην Αυστραλία, (Armenian, Greek, and Assyrian Genocide Recognition in Twenty-First Century Australia) εστιάζει στη μνήμη της γενοκτονίας και στον τρόπο με τον οποίο οι αρμενικές, ελληνικές και ασσυριακές κοινότητες διεκδίκησαν την αναγνώριση στην Αυστραλία.
Ο ίδιος, με οικογενειακές ρίζες από τη Μικρά Ασία και βιώματα πολέμου από την πλευρά του πατέρα του, εξηγεί πως το ενδιαφέρον του γεννήθηκε μέσα από οικογενειακές αφηγήσεις, σιωπές και αποσπασματικές μνήμες. «Το ενδιαφέρον μου για την ιστορία ξεκίνησε νωρίς», αναφέρει, περιγράφοντας πώς οι ιστορίες για τον πόλεμο, την απώλεια και την προσφυγιά ήταν κομμάτι της καθημερινότητας.
Στο βιβλίο του εξετάζει γιατί η Αρμενική Γενοκτονία αναγνωρίστηκε ευρύτερα, ενώ οι γενοκτονίες Ελλήνων και Ασσυρίων παρέμειναν λιγότερο γνωστές. Όπως σημειώνει, οι πολιτικές συνθήκες στην Ελλάδα, οι εσωτερικές διαιρέσεις και η μετέπειτα προσέγγιση με την Τουρκία οδήγησαν σε σιωπή ή αποσπασματική μνήμη, ενώ μεγάλο βάρος της διεκδίκησης έπεσε στη διασπορά.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον ρόλο της Αυστραλίας και στη σύνδεση με τη Μάχη της Καλλίπολης, επισημαίνοντας ότι οι Αυστραλοί δεν ήταν απλοί παρατηρητές: στρατιώτες, αιχμάλωτοι και ανθρωπιστικές αποστολές έγιναν μάρτυρες διώξεων και στήριξαν επιζώντες την περίοδο 1915–1930.
Μέσα από συνεντεύξεις απογόνων, ο Κριτικάκος καταγράφει τη διαγενεακή μεταφορά του τραύματος. «Η γενοκτονία δεν τελειώνει όταν σταματά η βία», τονίζει σε συνέντευξή του στο thegreekherald.com, εξηγώντας ότι οι συνέπειες συνεχίζονται μέσα από τη σιωπή, την άρνηση και τον αγώνα για αναγνώριση.
Τέλος, υπογραμμίζει πως «η αναγνώριση δεν αφορά μόνο τη δικαιοσύνη, αλλά και τη μνήμη», επισημαίνοντας ότι για πολλούς απογόνους η άρνηση και η λήθη ισοδυναμούν με συνέχιση της ίδιας της γενοκτονικής διαδικασίας.
