pontosnews.gr
Σάββατο, 21/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Καλαντάρ’, ένα ελληνικό έθιμο που παραμένει ριζωμένο στην Τουρκία

Για την καλοχρονία, σε ευθεία σύνδεση με τους Μωμόγερους, το ποντιακό εθιμικό δρώμενο

14/01/2025 - 9:08πμ
Μεταμφιεσμένοι παραμονή του νέου έτους με το Παλαιό Ημερολόγιο (πηγή: YouTube / Turgut Bayraktar)

Μεταμφιεσμένοι παραμονή του νέου έτους με το Παλαιό Ημερολόγιο (πηγή: YouTube / Turgut Bayraktar)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο ξεριζωμός του ελληνισμού από τις εστίες στον Πόντο ήταν βίαιος, είτε με το μαχαίρι της Γενοκτονίας είτε με τη Συνθήκη της Λοζάνης που προέβλεπε την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών. Ωστόσο, ένα από τα ποντιακά έθιμα είναι βαθιά ριζωμένο, τόσο πολύ που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Παραμονή Πρωτοχρονιάς η 13η Ιανουαρίου με το Παλαιό Ημερολόγιο, και σε αρκετά χωριά του νομού Τραπεζούντας της σημερινής Τουρκίας αναβιώνει ακόμα το έθιμο του Καλαντάρ’ – Καλαντάρτ’ς είναι ο Ιανουάριος στην ποντιακή διάλεκτο.

Στο εθιμικό δρώμενο αργά το βράδυ άνδρες μεταμφιεσμένοι σε γυναίκες, ή με προβιές, τοπικές ενδυμασίες και απαραιτήτως μουτζουρωμένα πρόσωπα και κουδούνια, βγαίνουν στους δρόμους για να μεταφέρουν το μήνυμα της λήξης του παλιού χρόνου και της έλευσης του νέου.

Μικροί και μεγάλοι επισκέπτονται με λύρες και γαβάλια τα σπίτια πόρτα-πόρτα. Μοιράζουν ευχές και ζητούν να γεμίσει με φαγώσιμα η τσάντα που κρατούν, για το γλέντι που θα ακολουθήσει, προσέχοντας να μην τους αναγνωρίσουν οι σπιτονοικοκύρηδες. Το στοιχείο της… ανωνυμίας είναι που τους κάνει και πιο τολμηρούς, γι’ αυτό δεν σταματάνε τα πειράγματα.

Καλαντάρης, Κουλουντούρης,
απουκά’ θελ’κά μουσκάρεα
απάν’ αγουρί παιδία,
γιά δέκα παράδες δώσ’ γιά πέντε παράδες,
γιά κολοκυθί φελία.

Αυτά τα κάλαντα ακούγονταν κάποτε. Σήμερα επικρατεί η τουρκική γλώσσα, με αντίστοιχα κάλαντα που λένε τα παιδιά, ώστε ο νέος χρόνος να μπει με το καλό και να είναι τυχερός.

Μάλιστα, στη Λιβερά της Ματσούκας, όπου και η πιο γνωστή αναβίωση, κάθε χρόνο πραγματοποιείται το «Φεστιβάλ Καλαντάρ’».

Ο Τούρκος εκπαιδευτικός και συγγραφέας Gültekin Yücesan, ο οποίος έχει κάνει μεγάλη λαογραφική έρευνα για το έθιμο του Καλαντάρ’, επιβεβαιώνει ότι είναι ελληνική παράδοση, τονίζοντας ωστόσο ότι έχει ατονήσει το θεατρικό μέρος με τους διάφορους ξεχωριστούς ρόλους, και έχει παραμείνει το δισάκι.*

Ο αυτοσχέδιος θίασος στον οποίο αναφέρεται είναι σε ευθεία σύνδεση με τους Μωμόγερους· πριν από μερικά χρόνια στη Λιβερά στις 13 Ιανουαρίου βρέθηκαν με αρχηγό τον Κώστα Αλεξανδρίδη οι «Μωμόγεροι», το Ελληνικό Σωματείο Διάσωσης και Διάδοσης της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς.


* Στην ποντιακή παράδοση, το «το κρέμασμα του δισακιού» το κατέγραψε ο Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης (Κάνις), και αφορούσε παιδιά που πλησίαζαν το 18ο έτος της ηλικίας τους και δεν μπορούσαν να πούνε τα κάλαντα.
Χωρίζονταν σε ομάδες των 2-3 ατόμων, χωριστά τα αγόρια από τα κορίτσια, και επισκέπτονταν τα γειτονικά και συγγενικά σπίτια. Κλείδωναν την εξώπορτα και ανέβαιναν στη στέγη. Κατέβαζαν από το φεγγίτη ένα δισάκι –στο οποίο είτε κρεμούσαν είτε έβαζαν μέσα του ένα κυπροκούδουνο (χάλκινο κουδούνι για τα ζώα)– και το κουνούσαν.
Με το άκουσμα των ήχων, οι νοικοκύρηδες έτρεχαν να συλλάβουν τους επισκέπτες αλλά έβρισκαν την πόρτα κλειστή.
Επέστρεφαν στο εσωτερικό και ρωτούσαν ποιοι είναι, αλλά δεν λάμβαναν απάντηση. Τότε γέμιζαν το δισάκι με άχυρα, άχρηστα υποδήματα, σβουνιές, ακόμα και με μικρές πέτρες. Οι επισκέπτες ανέβαζαν το δισάκι και μόλις έβλεπαν το περιεχόμενο, το άδειαζαν μέσα στο σπίτι και κατέβαζαν ξανά το δισάκι. Το ίδιο γινόταν συνεχώς μέχρις ότου οι επισκέπτες βάλουν μέσα στο δισάκι ένα αντικείμενο που θα αναγνώριζαν οι ιδιοκτήτες της οικίας: μαντίλι, κλειδί, εικόνισμα κτλ. Τότε, η οικοδέσποινα γέμιζε το δισάκι με διάφορα καλούδια (καρύδια, απίδια, πορτοκάλια κ.ά.), και όταν ήταν συγγενείς, έβαζε και χρήματα.
Ενώ οι επισκέπτες ανέβαζαν το δισάκι, η οικοδέσποινα τους ευχόταν: «Να ζείτε, και του χρόνου, λελευίζω σας που τιμάτε τα παλαιά τα συνήθεια…».

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ. αρχείου: Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Μικροχώρι, Μαυρόβατος, Γλυφάδα, Αλμωπία: Οι ποντιακοί σύλλογοι δείχνουν ένα νέο πρόσωπο μέσα από συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες

20/11/2026 - 8:26μμ
(Φωτ.: Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»/Facebook)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Η Παρθένα Κουρτίδου στο τιμόνι του «Διγενή Ακρίτα» – Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου

20/11/2026 - 7:35μμ
(Ιερά Μητρόπολις Ξάνθης και Περιθεωρίου/Facebook)
ΠΟΝΤΟΣ

Πετροχώρι Ξάνθης: Η Παναγία Σουμελά ένωσε τις καρδιές των Ποντίων σε μια επέτειο μνήμης και πίστης

20/11/2026 - 7:10μμ
Τα μέλη των χορευτικών του σωματείου «Παναγία Σουμελά» Σίδνεϊ, Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Sophia Tsipidis)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Σίδνεϊ: Ο σέρρα χορός που ξεχώρισε στο αντάμωμα της «Παναγίας Σουμελά»

20/11/2026 - 11:59πμ
Ο τόμος των πρακτικών του Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακού Ελληνισμού (φωτ.: Facebook / Ένωση Ποντίων Γλυφάδας)
ΠΟΝΤΟΣ

Γλυφάδα: Με τη Γενοκτονία και τη διεθνή αναγνώριση ανοίγει σήμερα το Διεθνές Συνέδριο Ποντιακού Ελληνισμού

20/11/2026 - 9:59πμ
(Φωτ. αρχείου: facebook.com/brotherhoodpontiontoronto/photos)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Αδελφότητα Ποντίων Τορόντο «Παναγία Σουμελά»: Έκτακτη Γενική Συνέλευση για την τροποποίηση του καταστατικού

19/11/2026 - 8:28μμ
Το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Αριάδνης Μουταφίδου «Πόντος-Ρωσία-Θεσσαλονίκη. Μικροϊστορικές αναμνήσεις Νικολάου Παπαδοπούλου (1912–1997)»
ΠΟΝΤΟΣ

Από τη Φάτσα του Πόντου στη Ρωσία και στη Θεσσαλονίκη: Οι αναμνήσεις ενός Πόντιου σε βιβλίο

18/11/2026 - 11:25μμ
Ο Βαλέριος Κερδεμελίδης, αργυρός ολυμπιονίκης με την ομάδα ενόργανης γυμναστικής της ΕΣΣΔ στη Ρώμη το 1960 (πηγή: Ρωσική Ομοσπονδία Γυμναστικής / RusGreek)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βαλέριος Κερδεμελίδης: Ο γιος ενός Έλληνα της Κριμαίας που έγινε ολυμπιονίκης με την ΕΣΣΔ

18/11/2026 - 9:06μμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Σύλλογος Ποντίων Νέας Φιλαδέλφειας «Δημήτριος Υψηλάντης»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Συγκίνηση στο φιλολογικό μνημόσυνο στη Νέα Φιλαδέλφεια

18/11/2026 - 3:35μμ
Εναέρια φωτογραφία του αποκατεστημένου ναού των Ταξιαρχών στα Πλάτανα της Τραπεζούντας (πηγή: akcaabat.bel.tr)
ΠΟΝΤΟΣ

Πλάτανα Τραπεζούντας: Τα χρώματα που σώθηκαν στον ναό των Ταξιαρχών

18/11/2026 - 10:35πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Άρης Μαρτάκος)

Αλλαγές στον ΚΟΚ: Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο για διπλώματα και παράνομο παρκάρισμα

36 λεπτά πριν
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Δημήτρης Πανάγος)

Πατριαρχείο: Λίστα 25 μητροπολιτών που φέρονται να έλαβαν τουρκική υπηκοότητα με έγκριση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

1 ώρα πριν
(Φωτ.: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/ EUROKINISSI)

Πότε πληρώνονται οι συντάξεις Δεκεμβρίου και τα επιδόματα – Αναλυτικά οι ημερομηνίες από e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ

1 ώρα πριν
Η Χαλκίδα στις αρχές της δεκαετίας του 1920 (φωτ.: Πολιτιστικός σύλλογος Μικρασιατών προσφύγων και Κατοίκων Νεάπολης Χαλκίδας/Facebook)

Χαλκίδα: Ημέρα μνήμης για τους πρώτους Μικρασιάτες πρόσφυγες που βρήκαν καταφύγιο στην πόλη το 1922

2 ώρες πριν
(Φωτ.: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ/EUROKINISSI)

Αλλάζει το σκηνικό του καιρού – Πτώση θερμοκρασίας και τοπικές βροχές

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Pexels)

Καρκίνος του παγκρέατος: Νέο χάπι συρρίκνωσε όγκους – Ενθαρρυντικά τα πρώτα αποτελέσματα

10 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV