Μαρία Δημητριάδη: Η σύντομη ζωή της τραγουδίστριας-σύμβολο μιας άλλης εποχής

Όταν το 2009 «έφυγε» η Μαρία Δημητριάδη, τα περισσότερα ΜΜΕ της εποχής έγραψαν για την πρώην σύζυγο του Ανδρέα Μικρούτσικου και την τραγουδίστρια που έγραψε ιστορία με το «Ένα πρωινό» από την ταινία Κορίτσια στον ήλιο.

Ναι, σίγουρα το 2009 το είδος που όχι απλώς υπηρέτησε, αλλά έγραψε ιστορία μ’ αυτό, το πολιτικό τραγούδι, είχε γίνει μουσειακό είδος – δικαίως ή αδίκως.

Όπως θα δείτε πιο κάτω, η Μαρία Δημητριάδη έβαλε πιο πάνω την προσωπική της ζωή, επί προκειμένου το μεγάλωμα του γιου της, αλλά και ότι το ελληνικό τραγούδι πήγαινε αλλού. Και δεν την εμπεριείχε.

Η Άνναμπελ ήταν αλλού

Ήταν 17 χρόνων όταν η Μαίρη Δημητριάδη, κρυφά από τους γονείς της μπήκε στο στούντιο και τραγούδησε το «Ένα πρωινό» του Σταύρου Ξαρχάκου από την ταινία Κορίτσια στον ήλιο του Βασίλη Γεωργιάδη. Μάλιστα εδώ υπάρχει και ένα μικρό παρασκήνιο: Στο άλμπουμ το όνομά της αναγραφόταν ως «Μαρία» σκέτο, κάτι που έκανε πολλούς να πιστέψουν πως επρόκειτο για εξελληνισμένο ψευδώνυμο της Αμερικανοσουηδέζας ηθοποιού (και τραγουδίστριας) Anne Lonnberg.

Και μπορεί η δισκογραφική να πίστεψε ότι βρήκε μια νέα ποπ ιέρεια για εξώφυλλα, αλλά η Μαρία Δημητριάδη δεν ήταν έτοιμη γι’ αυτόν το ρόλο. Βασικά δεν τον ήθελε. Βέβαια μικρό το κακό, αφού και η ίδια ταξίδεψε στους μουσικούς δρόμους που επιθυμούσε, και το τραγούδι πέρασε στην ιστορία.

Πάντως το 1972 τραγούδησε και έτερο κινηματογραφικό, άλλου τύπου: Το «Σ’ αναζητώ» του Γιάννη Σπανού για την ταινία Αναζήτηση του Ερρίκου Ανδρέου.

Η ώρα του Θεοδωράκη

Το 1970, στη χούντα, βγαίνει στο εξωτερικό ως ερμηνεύτρια του αυτοεξόριστου Μίκη Θεοδωράκη για να τραγουδήσει σε πρώτη εκτέλεση ορισμένα από τα πιο μεγάλα έργα του: «Τα λαϊκά» σε στίχους Μάνου Ελευθερίου, που ηχογραφήθηκαν στη Γαλλία και κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας, «Τα τραγούδια του Αγώνα», που ηχογραφήθηκαν στο Λονδίνο, αλλά και το «Ήλιος και Χρόνος» σε ζωντανή ηχογράφηση από το Théâtre National Populaire του Παρισιού.

Η Δημητριάδη ανήκε τότε στον κύκλο των ερμηνευτών του Θεοδωράκη που περιλάμβανε τη Μαρία Φαραντούρη, τον Αντώνη Καλογιάννη και τον Πέτρο Πανδή. Η συνεργασία του συνθέτη, πάντα σε συναυλίες στο εξωτερικό, θα ξεκινούσε με την αδερφή της, την Αφροδίτη Μάνου, το 1973.

Η εποχή των Μικρούτσικων

Εκείνη την περίοδο η Μαρία Δημητριάδη ήταν ενταγμένη στο παράνομο ΕΚΚΕ, όπου γνώρισε τον Ανδρέα Μικρούτσικο. Σε συνέντευξή της στον Αντώνη Μποσκοΐτη, η Μαρίζα Κωχ θυμάται: «Η Μαίρη μόλις είχε γνωρίσει τον Ανδρέα. Ήταν νέοι, όμορφοι και πολύ ερωτευμένοι. Θυμάμαι ότι συχνά ξεχνούσε να έρθει να τραγουδήσει στην μπουάτ που εμφανιζόμασταν κι έτσι αναγκαζόμουν εγώ να βγάζω δύο προγράμματα! Συνέπεια ήταν να κονομήσω μια τρομερή αφωνία και να πάρω ως θεραπεία μία από τις πρώτες ενέσεις κορτιζόνης στην Ελλάδα. Ποιος μπορεί όμως να κατηγορήσει δύο νέα παιδιά που ζούσαν τον μεγάλο έρωτα τους;».

Στη Mεταπολίτευση η Μαρία Δημητριάδη ανήκει πλέον στην πρώτη γραμμή των τραγουδιστών. Δεν θα ήταν υπερβολή να λέγαμε ότι τραγούδησε τον αφρό του πολιτικού τραγουδιού, ενώ συνεργάζεται με τον αδελφό του συζύγου της, Θάνο, στα πιο οριακά του έργα.

Το 1980 κυκλοφορεί το Δελτίο καιρού, ουσιαστικά τον πρώτο προσωπικό της δίσκο. Ένα σπουδαίο άλμπουμ που όμως έπεσε σε μια εποχή αλλαγών και δεν έτυχε της αναγνώρισης που του άξιζε.

Και βέβαια ανάμεσα στις συνεργασίες εκείνης της περιόδου, ποιος μπορεί να ξεχάσει την Ελένη του Μάνου Χατζιδάκι, που είπε σε δεύτερη εκτέλεση το 1985.

Που χάθηκε η Μαρία;

Την δεκαετία του ’80 κάνει επιλεκτικές συνεργασίες, αφού και το ελληνικό τραγούδι αλλάζει και η ίδια έχει βάλει προτεραιότητα το μεγάλωμα του γιου της, Στέργιου. Για όσους θέλουν πάντως να ψάξουν, συνεργάζεται το 1987 με τον νεαρό τότε συνθέτη Στέφανο Κορκολή στον εντελώς διαφορετικό δίσκο Το μαγικό κλειδί.

Και τη δεκαετία του ’90 λιγοστεύουν ακόμα περισσότερο οι συνεργασίες της. Αισθάνεται πια ξένη στο χώρο τραγουδιού.

Το 2001 ο στιχουργός Παρασκευάς Καρασούλος την πείθει να ξαναμπεί στο στούντιο και να γράψουν τον κύκλο τραγουδιών Δον Κιχώτες, σε μουσική του Θοδωρή Οικονόμου. Από το δίσκο αυτόν είχε ξεχωρίσει το τραγούδι «Εφτά ζωές» το οποίο έκανε μεγάλη επιτυχία η Άλκηστις Πρωτοψάλτη.

Παράλληλα συμμετείχε στο soundtrack της ταινίας Το κλάμα βγήκε από τον παράδεισο, σε μουσική και τραγούδια της Αφροδίτης Μάνου.

Και μετά πάλι σιωπή. Λίγα χρόνια αργότερα αρχίζουν να ακούγονται φήμες για προβλήματα υγείας. Η ίδια το διαχειρίζεται με αξιοπρέπεια και δύναμη, μόνο που στο φινάλε ήταν η ηττημένη σε αυτήν τη μάχη.

Ήταν μόλις 58 ετών.

Σπύρος Δευτεραίος