Μπορεί στα χρόνια του ελληνικού κινηματογράφου και ειδικά από μια περίοδο και μετά οι πολεμικές ταινίες με θέμα την κατοχή να παράγονταν σωρηδόν, όμως στην ελληνική τηλεόραση, πλην μιας τεράστιας επιτυχίας (Ο άγνωστος πόλεμος) το είδος δεν ευδοκίμησε. Βέβαια οι περισσότερες έγιναν τη δεκαετία του ’70, που και στο σινεμά είχαν αρχίσει να χάνουν την αίγλη τους, μετά την τεράστια παραγωγή των φιλμ τα προηγούμενα χρόνια. Συν το γεγονός ότι το κόστος ήταν αρκετά υψηλό για τέτοιου είδους σειρές. Οπότε το τελευταίο, σε συνδυασμό με το μειωμένο ενδιαφέρον του κοινού οδήγησαν το είδος σε μαρασμό ώστε πλέον να θεωρείται μουσειακό. Ας θυμηθούμε κάποιες σειρές του είδους και ας λύσουμε το γρίφο «τι είναι η Ισιδώρα για την ελληνική τηλεόραση».
Άγνωστος πόλεμος: Ο Βαρτάνης, η Χριστίνα και οι άδειοι δρόμοι
Μέσα στη χούντα, στις 12 Οκτωβρίου 1971, έκανε πρεμιέρα ο Άγνωστος πόλεμος σε σενάριο και σκηνοθεσία Νίκου Φώσκολου, αν και μετά μπήκε και ο Κώστας Κουτσομύτης στη σκηνοθετική ομάδα. Η σειρά ήταν ΤΕΡΑΣΤΙΑ επιτυχία, σε σημείο που όπως έλεγαν οι παλαιότεροι, «τις τρεις ημέρες που προβαλλόταν την εβδομάδα (Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή) αδειάζαν οι δρόμοι». Στην ουσία ήταν ιστορίες κατασκοπείας με κεντρικό ήρωα τον συνταγματάρχη Βαρτάνη, ο οποίος υπηρετεί στο γραφείο αντικατασκοπείας του ΓΕΣ, κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στον πρώτο κύκλο ο γιος της Χριστίνας Ψάχου, αδερφής του συνταγματάρχη Διαγόρα Βαρτάνη και συζύγου του λοχαγού Έκτορα Ψάχου, απάγεται από τους Ιταλούς. Υπό το βάρος του εκβιασμού από τους Ιταλούς, η Χριστίνα Ψάχου βρίσκεται σε μεγάλο δίλημμα: να δώσει τις πληροφορίες που της ζητούν για να σώσει το παιδί της ή να μην δεχτεί να προδώσει την πατρίδα της και να χάσει το παιδί της; Από εκεί και πέρα ξεκινάει ένα σίριαλ 226 επεισοδίων, με προδοσίες, σωσίες, συνομωσίες και φυσικά τα βαρύγδουπα λεγόμενα των σειρών του Φώσκολου. Άγγελος Αντωνόπουλος (Βαρτάνης), Γκέλυ Μαυροπούλου (Χριστίνα Ψάχου) κάνουν δεύτερη καριέρα και γίνονται αντικείμενα λατρείας, όπως και ο αξέχαστος Κώστας Καραγιώργης στο ρόλο του Έκτωρ Ψάχου.
Η αρχική διανομή των πρωταγωνιστικών ρόλων στη σειρά ήταν ο Βασίλης Διαμαντόπουλος στο ρόλο του «στρατηγού Διαγόρα Βαρτάνη» και η Σμαρούλα Γιούλη στο ρόλο της αδερφής του «Χριστίνας Ψάχου». Τελικά οι δύο αυτοί ηθοποιοί έκαναν μόνο ένα γύρισμα για το πρώτο επεισόδιο και αποχώρησαν από τη σειρά. Το υλικό αυτό από αυτό το γύρισμα δεν βγήκε ποτέ στον αέρα και οι σκηνές ξαναγυρίστηκαν.
Η σειρά και στην εποχή της, αλλά κυρίως την περίοδο της μεταπολίτευσης αν και δεν υφίστατο στον αέρα (τελείωσε τον Φεβρουάριο του 1974), κατηγορήθηκε ότι ήταν μια προσπάθεια της χούντας να δώσει θετικά στοιχεία και να κάνει συμπαθείς τους στρατιωτικούς. Όμως σε συνέντευξή του ο Φώσκολος, πολλά χρόνια αργότερα αποκάλυψε ότι το δικτατορικό καθεστώς «έκοψε» τη σειρά όταν δεν δέχτηκε την πρότασή του να συνεχίσει την ιστορία στα χρόνια του Εμφύλιου.
Για την ιστορία, η σειρά έχει σβηστεί από το αρχείο της ΕΡΤ, ο Φώσκολος το γύρισε για βίντεο το 1986 και το 1990 σαν μίνι σειρά –όπου μεταξύ άλλων έπαιζε η Βάνα Μπάρμπα– αλλά χάθηκαν στη λήθη.
Ισιδώρα: Ιστορική αξία
Το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, το 1944, αναθέτει στον Έλληνα αξιωματικό Απέργη, με το ψευδώνυμο «Βύρων Τζαβάρας», να απάγει από την Κρήτη, όπου υπηρετεί, τον συνταγματάρχη της Βέρμαχτ Χέλμουτ Μπάουζμερ, ειδικό ιπτάμενων βομβών, σε μια επιχείρηση με τον τίτλο «Ισιδώρα» και στόχο την παρεμπόδιση της παράδοσης του φονικού του όπλου στον Χίτλερ.
Η σειρά Ισιδώρα έκανε πρεμιέρα το 1973, προβλήθηκαν 20 επεισόδια και το 1975 μονταρίστηκε εκ νέου και έγινε ταινία που προβλήθηκε στους κινηματογράφους χωρίς καμία επιτυχία.
Και όμως αυτή η όχι και τόσο πετυχημένη σειρά, λησμονημένη σχεδόν απ’ όλους έχει ιστορική θέση, καθώς είναι η παλαιότερη σειρά που σώζεται εξ ολοκλήρου στο αρχείο της ΕΡΤ.
Έτυχε; Ξέφυγε από το σβήσιμο; Ήταν φαν της αυτός που έπρεπε να την σβήσει; Κανείς δεν ξέρει. Για την ιστορία σκηνοθέτης ήταν ο Ντίμης Δαδήρας και πρωταγωνιστούσαν η Μιράντα Κουνελάκη και ο Γιάννης Κατράνης.
Στα δίχτυα του τρόμου: Ο «Γιάγκος» και η «Βίρνα» πριν από τη Λάμψη
Ένας Έλληνας (Χρήστος Πολίτης), υιοθετημένος από Τούρκο και μεγαλωμένος στη Γερμανία του Μεσοπολέμου, έρχεται στην Ελλάδα της Κατοχής και δρα ως αξιωματικός των Ες-Ες, με στόχο τη διάλυση των αντιστασιακών ομάδων. Μια ελληνίδα (Κάτια Δανδουλάκη) θα εκμεταλλευθεί την αδυναμία που της δείχνει, προκειμένου να αποσπάσει πληροφορίες για την Αντίσταση. Την ίδια στιγμή, θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια ακόμα Ελληνίδα (Αλεξάνδρα Λαδικού), η οποία ηγείται αντιστασιακής ομάδας και δεν είναι άλλη από τη φυσική του μητέρα.
Παραγωγός της σειράς ήταν ο Τζέιμς Πάρις, ο οποίος μετά από νέο μοντάζ, έφτιαξε μία κινηματογραφική ταινία που προβλήθηκε στους κινηματογράφους.
Η μάχη των πελαργών: Τη θυμάστε;
Η τελευταία δουλειά του Τζέιμς Πάρις, έχει σαν θέμα τον πόλεμο στην Αλβανία. Προβλήθηκε το 1981, πρωταγωνιστούσαν ο Νίκος Γαλανός και ο Γιάννης Κατράνης και παρόλο που η σειρά σώζεται στο αρχείο, ούτε επιτυχία γνώρισε, ούτε προβλήθηκε ποτέ σε επανάληψη.
Πολεμικές ιστορίες: Αυτοτελείς, ξεχασμένες ιστορίες
Ο παλαίμαχος Φίλιππος Φυλαχτός υπογράφει το σενάριο και τη σκηνοθεσία σε μια σειρά από αυτοτελείς δραματοποιημένες ιστορίες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι τραγουδιστάδες της λευτεριάς: Βρέθηκαν στο μεταίχμιο
Λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, ένας Γερμανός κατάσκοπος παριστάνοντας τον καθηγητή της αρχαιολογίας, ζει στην Ελλάδα με ελληνικό όνομα. Συνδέεται αισθηματικά με τη Φλώρα που τον ερωτεύεται παράφορα χωρίς να υποψιάζεται την πραγματική του ταυτότητα.
Όταν ο γερμανικός στρατός καταλαμβάνει την Αθήνα, εμφανίζεται με τη στολή του αξιωματικού των Ες Ες και απαιτεί την αγάπη της Φλώρας, αλλά η κοπέλα αρνείται τον έρωτά του και οργανώνεται στην αντίσταση.
Στο μεταξύ κάποιες άλλες δικές του αποτυχίες πέφτουν στην αντίληψη της Γκεστάπο με αποτέλεσμα να θεωρηθεί ύποπτος προδοσίας και να σταλεί με μετάθεση στο ανατολικό μέτωπο. Λίγο πριν από τη μετακίνησή του, αυτοκτονεί…
Λάκης Κομνηνός, Μαίρη Βιδάλη και στη σκηνοθεσία ο Γρηγόρης Γρηγορίου, σε μια σειρά που έχει σβηστεί από το αρχείο ενώ έχει και ένα μίνι παρασκήνιο. Συγκεκριμένα έκανε πρεμιέρα τον Νοέμβριο του 1981, ένα μήνα μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ. Κάτι που σημαίνει ότι είχε εγκριθεί από την προηγούμενη διοίκηση της ΕΡΤ και μάλιστα για 26 επεισόδια. Κάτι που δεν έγινε και η σειρά τελείωσε πολύ νωρίτερα.
Μαρία Δημάδη: Ναι μεν αλλά
Η ζωή της ηρωίδας της Εθνικής Αντίστασης Μαρίας Δημάδη, που εργαζόταν ως διερμηνέας στο γερμανικό φρουραρχείο του Αγρινίου και έδινε χρήσιμες πληροφορίες για τις μετακινήσεις των γερμανικών στρατευμάτων στο ΕΑΜ.
Η δράση της στηριζόταν στην εμπιστοσύνη που της έδειχνε ο Γερμανός φρούραρχος Φον Κόρμαν και η οποία οφειλόταν στον έρωτα που έτρεφε προς το πρόσωπό της.
Ωστόσο, ο αξιωματικός των S.S. Χάιντς, υποπτεύθηκε την αλήθεια και έστησε μια παγίδα με ψεύτικες πληροφορίες αποκαλύπτοντας το σύνδεσμό της με την Αντίσταση, με αποτέλεσμα οι Γερμανοί να τη συλλάβουν και να την εκτελέσουν λίγες μόλις ημέρες πριν από την απελευθέρωση…
Η σειρά 8 επεισοδίων, προβλήθηκε το 1987 και επιχείρησε να πάει την ιστορία λίγο πιο πέρα βάζοντας μέσα και τη δράση των Χιτών. Όμως οι κριτικές της εποχής την έσφαξαν και η σειρά δεν γνώρισε επιτυχία. Πρωταγωνίστρια ήταν η αξέχαστη Ελένη Σάνιου.
Τζένη Καρέζη: Από τη Μαρίνα Αυγέρη στη Μαύρη χρυσαλίδα
Στις 20 Φεβρουαρίου 1973 κάνει το τηλεοπτικό της ντεμπούτο η Τζένη Καρέζη με την «Μαρίνα Αυγέρη». Πρόκειται για την ηρωική δράση της φοιτήτριας της ιατρικής «Μαρίνας Αυγέρη», στα χρόνια της Κατοχής. Μερικοί νέοι φοιτητές, με επικεφαλής την Μαρίνα Αυγέρη και τον αγαπημένο της Βασίλη, οργανώνονται σε μια αντιστασιακή ομάδα. Αρχίζουν τη δράση τους όμως διαπιστώνουν πως μεταξύ τους υπάρχει ένας προδότης.
Η σειρά δεν ήταν μεγάλη επιτυχία, γιατί έπεσε πάνω στη Γειτονιά μας που τα σάρωνε όλα. Και ενώ είχε συμφωνηθεί να συνεχιστεί και την επόμενη σεζόν, λόγω της παράστασης Το μεγάλο μας τσίρκο, κόπηκε. Το πιο τραγικό είναι πως από τη σειρά δεν υπάρχει ούτε καρέ καθώς σβήστηκε εντελώς από το αρχείο.
Το 1990 και έχοντας μεσολαβήσει άλλη μια σειρά στα 70s (Η μεγάλη περιπέτεια) χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία η Καρέζη ξαναγυρίζει στην τηλεόραση με την κατοχική Μαύρη Χρυσαλίδα. Υποδύεται μια Ελληνίδα που παντρεύεται έναν εύπορο Αθηναίο και αποκτά μαζί του ένα γιο, τον Δημήτρη. Στη συνέχεια χωρίζει τον άντρα της και πηγαίνει στη Γερμανία για σπουδές. Εκεί γνωρίζει έναν βαρόνο και αποκτά μαζί τον το δεύτερο αγόρι της, τον Βέρνερ. Στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου δέχεται την πρόταση του γερμανικού στρατηγείου και επιστρέφει στην Αθήνα ως κατάσκοπος της Γκεστάπο. Ωστόσο, από την πρώτη στιγμή έρχεται σε επαφή με την Aντίσταση και δίνει πολύτιμες πληροφορίες. Τελικά οι Γερμανοί μαθαίνουν τον διπλό της ρόλο και την εκτελούν.
Η σειρά ήταν και η τελευταία εμφάνιση της Τζένης Καρέζη, όπως και της Αλέκας Κατσέλη που υποδυόταν τη μητέρα της. Αν και παλαιομοδίτικη, η σειρά ήταν καλογυρισμένη, πλούσια ως παραγωγή και με πολύ δυνατό casting. Δυστυχώς έπεσε πάνω στην αρχή της ιδιωτικής τηλεόρασης και πέρασε απαρατήρητη. Ευτυχώς σώζεται και μάλιστα αυτές τις μέρες προβάλεται σε επανάληψη. Αξίζει να την ανακαλύψετε.
Σπύρος Δευτεραίος
