pontosnews.gr
Σάββατο, 17/01/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ιωάννης Ευνούχος: Ο Τραπεζούντιος προστάτης και δωρητής των μονών Θεοσκεπάστου, Φάρου και Παναγίας Σουμελά

Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στα μέσα του 14ου αιώνα

23/09/2024 - 8:45μμ
Το πρόθυρο του υπόσκαφου παρεκκλησίου της Μονής Παναγίας Θεοσκεπάστου. Διακρίνονται οι βυζαντινές τοιχογραφίες που εικονίζουν τους κτήτορες της μονής, Αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄και τη σύζυγό του Θεοδώρα (φωτ.: nhmuseum.gr/Αδελφοί Κακούλη, δεκαετία 1890)

Το πρόθυρο του υπόσκαφου παρεκκλησίου της Μονής Παναγίας Θεοσκεπάστου. Διακρίνονται οι βυζαντινές τοιχογραφίες που εικονίζουν τους κτήτορες της μονής, Αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄και τη σύζυγό του Θεοδώρα (φωτ.: nhmuseum.gr/Αδελφοί Κακούλη, δεκαετία 1890)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Αν και μεγάλος δούκας και ισχυρή προσωπικότητα που επηρέασε τη ζωή της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, στα μέσα του 14ου αιώνα, ο Ιωάννης Ευνούχος δεν είναι ένα πρόσωπο ευρέως γνωστό. Δωρητής και κτήτορας μονών του Πόντου αλλά και πέραν αυτού, έχει συνδέσει το όνομά του με την ίδρυση των μοναστηριών της Θεοσκεπάστου στην Τραπεζούντα και του Φάρου στην Περατεία –το υπερπόντιο έδαφος της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, που περιλαμβάνει τις πόλεις της Κριμαϊκής Χερσονήσου, Κερτς και την ενδοχώρας τους–, αλλά και με δωρεές στην Παναγία Σουμελά στη Ματσούκα.

Ο Ιώαννης Ευνούχος ήταν αξιωματούχος της Τραπεζούντας, που ωστόσο εικάζεται πως δεν ανήκε σε κάποια από τις επιφανείς αριστοκρατικές οικογένειες της πόλης και άρα η ανέλιξή του στην ιεραρχία οφειλόταν στις ικανότητές του.

Ζούσε στα Λίμνια, στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, που ήταν και ναυτική βάση.

Τοιχογραφία από τη Μονή Θεοσκεπάστου ή Kızlar Manastırı (δηλαδή μοναστήρι των κοριτσιών) όπως το ονομάζουν οι Τούρκοι (φωτ.: commons.wikimedia.org/wiki/Dick Osseman)

Όπως αναφέρει η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού για τη Μικρά Ασία, «μνημονεύεται για πρώτη φορά στις πηγές σε σχέση με τα γεγονότα που ακολούθησαν την αλλαγή στο θρόνο της Τραπεζούντας, όταν μετά τις βραχύχρονες διακυβερνήσεις του Ανδρόνικου Γ΄ Μεγάλου Κομνηνού (1332-1332) και του Μανουήλ Β΄ Μεγάλου Κομνηνού (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 1332) στο θρόνο ανέβηκε ο Βασίλειος Μέγας Κομνηνός (1332-1340).

»Ο νέος αυτοκράτορας στηριζόταν στη βυζαντινή υποστήριξη και στην υποστήριξη μερίδας αρχόντων φιλοβυζαντινής τοποθέτησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ανάρρησή του στο θρόνο ακολούθησαν μέτρα εναντίον της τοπικής αριστοκρατίας μη ελληνικής καταγωγής, ενώ πριν περάσει πολύς καιρός ο Βασίλειος νυμφεύτηκε την Ειρήνη Παλαιολογίνα, εξώγαμη κόρη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρόνικου Γ΄ Παλαιολόγου.

»Σύμφωνα με πληροφορίες του Μιχαήλ Πανάρετου, στις 21 Φεβρουαρίου του 1333 ο μέγας δουξ Ιωάννης έλαβε μέρος στα επεισόδια στα οποία δολοφονήθηκε ο πρόσφατα ανατραπείς αυτοκράτορας Μανουήλ Β΄ Μέγας Κομνηνός. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει τη φιλοβυζαντινή τοποθέτηση και του ίδιου του ευνούχου Ιωάννη, υπόθεση που επιβεβαιώνεται εξάλλου και από μεταγενέστερα γεγονότα».

Μερικά χρόνια αργότερα ο ευνούχος Ιωάννης αναμείχθηκε στον εμφύλιο πόλεμο στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, υποστηρίζοντας την Ειρήνη Παλαιολογίνα.

Η Ειρήνη, σύζυγος του Βασιλείου Μεγάλου Κομνηνού, ανέλαβε το θρόνο μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Βασιλείου στις 6 Απριλίου του 1340. Το γεγονός ότι δεν ήταν νόμιμος διάδοχος του θρόνου της Τραπεζούντας αφενός (εφόσον δεν καταγόταν από τον οίκο των Μεγάλων Κομνηνών) και οι ισχυροί δεσμοί της με το Βυζάντιο από όπου ζητούσε βοήθεια αφετέρου έστρεψαν μερίδα της τοπικής αριστοκρατίας εναντίον της. Στις συγκρούσεις που ξέσπασαν, ο μέγας δούκας Ιωάννης, παίρνοντας το μέρος της Ειρήνης, εκδήλωσε για μιαν ακόμα φορά φιλοβυζαντινή διάθεση.

Στις πηγές αναφέρεται ότι στις 2 Ιουλίου 1340 ο Ιωάννης έφθασε από το φρούριο των Λιμνίων στην Τραπεζούντα με μεγάλο στρατό. Στη σύγκρουση που ακολούθησε πυρπολήθηκε η μονή του Αγίου Ευγενίου και όλα τα γύρω κτήρια καταστράφηκαν από την πυρκαγιά. Ο Ιωάννης Ευνούχος συνέλαβε ορισμένους επιφανείς εκπροσώπους της αντίπαλης πλευράς στον εμφύλιο πόλεμο, μεταξύ άλλων και τον άρχοντα Τζανιχίτην, τον οποίον οδήγησε στα Λίμνια, όπου αργότερα ο τελευταίος εκτελέστηκε.

Στον ίδιο τόπο, τον Μάρτιο του 1344, δολοφονήθηκε ο Ιωάννης Ευνούχος κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Είναι πάντως λογικό να υποθέσουμε ότι επρόκειτο για ενέργεια των πολιτικών του αντιπάλων, καθώς ο μέγας δουξ ήταν υπεύθυνος για την κράτηση στα Λίμνια του Μιχαήλ Μεγάλου Κομνηνού, ο οποίος στέφθηκε αυτοκράτορας μετά το θάνατο του Ιωάννη.

Πηγές
•Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία.
•Radic Radivoj, Ιωάννης Ευνούχος, 2003.
•Ιστορία του ελληνικού έθνους, τόμ. Θ’ (Αθήνα 1980), σ. 330 (Ελένη Αρβελέρ-Γλύκατζη).
•Karpov, S.P., Trapezund i Konstantinopol v XIV veke, Vizantijskij vremennik 36 (1974), σ. 86.
•Uspenskij, F.I., Očerki iz istorii Trapezuntskoj imperii (Λένινγκραντ 1929), σ. 102-103.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός: Ο Φαναριώτης που στάθηκε στο πλευρό του Καποδίστρια

13/01/2026 - 9:59πμ
Στο μέσον ο Νεοκαισάρειας Πολύκαρπος και αριστερά η υπογραφή του (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ο Πόντιος ιεράρχης της εκπαίδευσης και της Σουμελά: Πολύκαρπος Ψωμιάδης

11/01/2026 - 10:15πμ
Το πορτρέτο του στρατηγού Γεωργίου Βλαστού φιλοτέχνησε ο Άγγλος Τζορτζ Ντόου, ο οποίος ήταν γνωστός για τη σειρά 329 πορτρέτων Ρώσων στρατηγών της εποχής των Ναπολεόντειων πολέμων. Λάδι σε καμβά. Ο πίνακας φυλάσσεται στη Στρατιωτική Πινακοθήκη του Χειμερινού Ανακτόρου στην Αγία Πετρούπολη (πηγή: Wikipedia)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γεώργιος Βλαστός: Ένα ορφανό από την Πόλη στην υπηρεσία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας

10/01/2026 - 10:02πμ
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γεώργιος Ιωακείμογλου: Ένας σπουδαίος πατριώτης, ένας διορατικός Μικρασιάτης επιστήμονας που θα έπρεπε να γνωρίζουμε και να τιμάμε

3/01/2026 - 9:50μμ
Ο Νικηφόρος Β΄ Φωκάς σε χειρόγραφο του 15ου αιώνα. Το πορτρέτο είναι σχεδόν βέβαιο ότι αποτελεί φανταστική απεικόνιση. Δεξιά, γραμματόσημο του 1961 για την 1.000ή επέτειο από την ανακατάληψη της Κρήτης. Στο κέντρο δύο νομίσματα, στο ένα είναι με τη Θεοτόκο και στο άλλο με τον γιο του Βασίλειο (πηγή: Wikipedia)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Νικηφόρος Β’ Φωκάς: Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας που κυνηγούσε το φως και τον κατάπιε το σκοτάδι

26/12/2025 - 10:35πμ
(Φωτ.: margiana.su/viktor-ivanovich-sarianidi/)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης: Ο Πόντιος «ποιητής της αρχαιολογίας» που ανακάλυψε χαμένους πολιτισμούς στην καρδιά της Ασίας

22/12/2025 - 1:31μμ
Η φωτογραφία αυτή είναι η τελευταία του Φώτη Κόντογλου, τον Μάιο του 1965 (πηγή: Facebook / Fotis Kontoglou Original - Φώτη Κόντογλου Αρχείο)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Φώτης Κόντογλου, ο εμβληματικός ζωγράφος που αδικήθηκε από το ελληνικό κράτος

14/12/2025 - 1:52μμ
O Αλέξανδρος Μπαλτατζής στο Δοξάτο Δράμας (πηγή: Μουσείο «Αλ. Μπαλτατζής)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Αλέξανδρος Μπαλτατζής: Ένας Πόντιος της προσφυγιάς στα θεμέλια του αγροτικού κινήματος

7/12/2025 - 10:26μμ
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γιώργος Βελισσαρίδης (1909-1994): Ο γνωστός-άγνωστος Τραπεζούντιος με το πολυδιάστατο έργο

30/11/2025 - 2:56μμ
Ο Μανουήλ Α' Κομνηνός σε πορτρέτο που βρίσκεται στο Μουσείο του Βατικανού, η σημαία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος της εποχής του (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μανουήλ Α’ Κομνηνός: Ο «ευλογημένος αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης» που προσπάθησε να διατηρήσει την ισχύ του Βυζαντίου

30/11/2025 - 10:30πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EUROKINISSI)

Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα πόλο: Ξεπέρασε άνετα το εμπόδιο της Τουρκίας η Εθνική

24 λεπτά πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI/Γιώργος Κονταρίνης)

Έφοδος της ΕΛ.ΑΣ. σε στέκι παράνομου τζόγου στην Κυψέλη

52 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI - MOTION TEAM / Βασίλης Βερβερίδης)

Κύπελλο Ελλάδας: Στο Final 8 ο Άρης

1 ώρα πριν
(Φωτ.: facebook/Xeniteas Rüsselsheim)

Τα 40 χρόνια παρουσίας στα ποντιακά δρώμενα της ομογένειας συμπληρώνει ο «Ξενιτέας» του Rüsselsheim

2 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook/Εύξεινος Πόντος Κορινού Πιερίας)

Ο «Εύξεινος Πόντος» Κορινού θα γιορτάσει σήμερα ποντιακά

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Σεραφείμ Καραμβαλάσης)

Super League: Νίκη… ελπίδας ο Πανσερραϊκός

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign