pontosnews.gr
Πέμπτη, 5/03/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ιωάννης Ευνούχος: Ο Τραπεζούντιος προστάτης και δωρητής των μονών Θεοσκεπάστου, Φάρου και Παναγίας Σουμελά

Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στα μέσα του 14ου αιώνα

23/09/2024 - 8:45μμ
Το πρόθυρο του υπόσκαφου παρεκκλησίου της Μονής Παναγίας Θεοσκεπάστου. Διακρίνονται οι βυζαντινές τοιχογραφίες που εικονίζουν τους κτήτορες της μονής, Αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄και τη σύζυγό του Θεοδώρα (φωτ.: nhmuseum.gr/Αδελφοί Κακούλη, δεκαετία 1890)

Το πρόθυρο του υπόσκαφου παρεκκλησίου της Μονής Παναγίας Θεοσκεπάστου. Διακρίνονται οι βυζαντινές τοιχογραφίες που εικονίζουν τους κτήτορες της μονής, Αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄και τη σύζυγό του Θεοδώρα (φωτ.: nhmuseum.gr/Αδελφοί Κακούλη, δεκαετία 1890)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Αν και μεγάλος δούκας και ισχυρή προσωπικότητα που επηρέασε τη ζωή της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, στα μέσα του 14ου αιώνα, ο Ιωάννης Ευνούχος δεν είναι ένα πρόσωπο ευρέως γνωστό. Δωρητής και κτήτορας μονών του Πόντου αλλά και πέραν αυτού, έχει συνδέσει το όνομά του με την ίδρυση των μοναστηριών της Θεοσκεπάστου στην Τραπεζούντα και του Φάρου στην Περατεία –το υπερπόντιο έδαφος της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, που περιλαμβάνει τις πόλεις της Κριμαϊκής Χερσονήσου, Κερτς και την ενδοχώρας τους–, αλλά και με δωρεές στην Παναγία Σουμελά στη Ματσούκα.

Ο Ιώαννης Ευνούχος ήταν αξιωματούχος της Τραπεζούντας, που ωστόσο εικάζεται πως δεν ανήκε σε κάποια από τις επιφανείς αριστοκρατικές οικογένειες της πόλης και άρα η ανέλιξή του στην ιεραρχία οφειλόταν στις ικανότητές του.

Ζούσε στα Λίμνια, στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, που ήταν και ναυτική βάση.

Τοιχογραφία από τη Μονή Θεοσκεπάστου ή Kızlar Manastırı (δηλαδή μοναστήρι των κοριτσιών) όπως το ονομάζουν οι Τούρκοι (φωτ.: commons.wikimedia.org/wiki/Dick Osseman)

Όπως αναφέρει η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού για τη Μικρά Ασία, «μνημονεύεται για πρώτη φορά στις πηγές σε σχέση με τα γεγονότα που ακολούθησαν την αλλαγή στο θρόνο της Τραπεζούντας, όταν μετά τις βραχύχρονες διακυβερνήσεις του Ανδρόνικου Γ΄ Μεγάλου Κομνηνού (1332-1332) και του Μανουήλ Β΄ Μεγάλου Κομνηνού (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 1332) στο θρόνο ανέβηκε ο Βασίλειος Μέγας Κομνηνός (1332-1340).

»Ο νέος αυτοκράτορας στηριζόταν στη βυζαντινή υποστήριξη και στην υποστήριξη μερίδας αρχόντων φιλοβυζαντινής τοποθέτησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ανάρρησή του στο θρόνο ακολούθησαν μέτρα εναντίον της τοπικής αριστοκρατίας μη ελληνικής καταγωγής, ενώ πριν περάσει πολύς καιρός ο Βασίλειος νυμφεύτηκε την Ειρήνη Παλαιολογίνα, εξώγαμη κόρη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρόνικου Γ΄ Παλαιολόγου.

»Σύμφωνα με πληροφορίες του Μιχαήλ Πανάρετου, στις 21 Φεβρουαρίου του 1333 ο μέγας δουξ Ιωάννης έλαβε μέρος στα επεισόδια στα οποία δολοφονήθηκε ο πρόσφατα ανατραπείς αυτοκράτορας Μανουήλ Β΄ Μέγας Κομνηνός. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει τη φιλοβυζαντινή τοποθέτηση και του ίδιου του ευνούχου Ιωάννη, υπόθεση που επιβεβαιώνεται εξάλλου και από μεταγενέστερα γεγονότα».

Μερικά χρόνια αργότερα ο ευνούχος Ιωάννης αναμείχθηκε στον εμφύλιο πόλεμο στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, υποστηρίζοντας την Ειρήνη Παλαιολογίνα.

Η Ειρήνη, σύζυγος του Βασιλείου Μεγάλου Κομνηνού, ανέλαβε το θρόνο μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Βασιλείου στις 6 Απριλίου του 1340. Το γεγονός ότι δεν ήταν νόμιμος διάδοχος του θρόνου της Τραπεζούντας αφενός (εφόσον δεν καταγόταν από τον οίκο των Μεγάλων Κομνηνών) και οι ισχυροί δεσμοί της με το Βυζάντιο από όπου ζητούσε βοήθεια αφετέρου έστρεψαν μερίδα της τοπικής αριστοκρατίας εναντίον της. Στις συγκρούσεις που ξέσπασαν, ο μέγας δούκας Ιωάννης, παίρνοντας το μέρος της Ειρήνης, εκδήλωσε για μιαν ακόμα φορά φιλοβυζαντινή διάθεση.

Στις πηγές αναφέρεται ότι στις 2 Ιουλίου 1340 ο Ιωάννης έφθασε από το φρούριο των Λιμνίων στην Τραπεζούντα με μεγάλο στρατό. Στη σύγκρουση που ακολούθησε πυρπολήθηκε η μονή του Αγίου Ευγενίου και όλα τα γύρω κτήρια καταστράφηκαν από την πυρκαγιά. Ο Ιωάννης Ευνούχος συνέλαβε ορισμένους επιφανείς εκπροσώπους της αντίπαλης πλευράς στον εμφύλιο πόλεμο, μεταξύ άλλων και τον άρχοντα Τζανιχίτην, τον οποίον οδήγησε στα Λίμνια, όπου αργότερα ο τελευταίος εκτελέστηκε.

Στον ίδιο τόπο, τον Μάρτιο του 1344, δολοφονήθηκε ο Ιωάννης Ευνούχος κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Είναι πάντως λογικό να υποθέσουμε ότι επρόκειτο για ενέργεια των πολιτικών του αντιπάλων, καθώς ο μέγας δουξ ήταν υπεύθυνος για την κράτηση στα Λίμνια του Μιχαήλ Μεγάλου Κομνηνού, ο οποίος στέφθηκε αυτοκράτορας μετά το θάνατο του Ιωάννη.

Πηγές
•Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία.
•Radic Radivoj, Ιωάννης Ευνούχος, 2003.
•Ιστορία του ελληνικού έθνους, τόμ. Θ’ (Αθήνα 1980), σ. 330 (Ελένη Αρβελέρ-Γλύκατζη).
•Karpov, S.P., Trapezund i Konstantinopol v XIV veke, Vizantijskij vremennik 36 (1974), σ. 86.
•Uspenskij, F.I., Očerki iz istorii Trapezuntskoj imperii (Λένινγκραντ 1929), σ. 102-103.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Φωτογραφία από τη βιντεοσκόπηση του χορού Σέρρα στον Άγιο Παντελεήμονα Μικροδάσους Κιλκίς για την καταλογογράφηση του Πυρρίχιου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής κληρονομιάς (φωτ.-εικ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Παύλος Τσιλογλανίδης: Οι χοροί μας είναι η ιστορία μας, ο πολιτισμός μας και η παλικαροσύνη μας (Μέρος Β΄)

1/03/2026 - 2:02μμ
Ο Παύλος Τσιλογλανίδης στο γραφείο του (εικ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Παύλος Τσιλογλανίδης: Μισός αιώνας στην υπηρεσία της ποντιακής χορευτικής παράδοσης (Μέρος Α’)

28/02/2026 - 8:29μμ
Η φωτογραφία του Ελευθέριου Κούση και το απόσπασμα του χειρόγραφού του βρίσκονται στη συλλογή της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ελευθέριος Κούσης: Ένας λόγιος του Πόντου μέσα στη δίνη του 1918

25/02/2026 - 1:23μμ
Στο μέσο ο Πόντιος ήρωας Φώτης Κοτάνοφ, με τα μετάλλιά του (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μικρή Γη, μεγάλη ιστορία: Η απόβαση-θρύλος και ο Πόντιος ήρωας Φώτης Κοτάνοφ

4/02/2026 - 4:23μμ
(Φωτ.: Facebook/Voula Patoulidou)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βούλα Πατουλίδου για Γιώργο Παρχαρίδη: «Χαιρετώ τον μεγάλο Πόντιο που έδωσε αγώνα ακούραστο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας»

3/02/2026 - 8:12μμ
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Θεσσαλονίκη, για την ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, 17 Μαΐου 2012 (φωτ.: MOTIONTEAM / Φανή Τρυψάνη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γιώργος Παρχαρίδης: Ένας άνθρωπος που έκανε τη μνήμη πράξη ζωής

3/02/2026 - 12:51μμ
Ο Νικόλαος Λιθοξόος φωτογραφημένος το 1905 στην Τραπεζούντα. Στο φόντο οι τελευταίοι απόφοιτοι του κλασικού τμήματος της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης, τη σχολική χρονιά 1921-1922 (εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Νικόλαος Λιθοξόος: Ο δάσκαλος που αναγέννησε την ελληνική παιδεία στον Πόντο και τη Μικρά Ασία

20/01/2026 - 10:00πμ
Ο Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός: Ο Φαναριώτης που στάθηκε στο πλευρό του Καποδίστρια

13/01/2026 - 9:59πμ
Στο μέσον ο Νεοκαισάρειας Πολύκαρπος και αριστερά η υπογραφή του (πηγή: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών / εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ο Πόντιος ιεράρχης της εκπαίδευσης και της Σουμελά: Πολύκαρπος Ψωμιάδης

11/01/2026 - 10:15πμ
Το πορτρέτο του στρατηγού Γεωργίου Βλαστού φιλοτέχνησε ο Άγγλος Τζορτζ Ντόου, ο οποίος ήταν γνωστός για τη σειρά 329 πορτρέτων Ρώσων στρατηγών της εποχής των Ναπολεόντειων πολέμων. Λάδι σε καμβά. Ο πίνακας φυλάσσεται στη Στρατιωτική Πινακοθήκη του Χειμερινού Ανακτόρου στην Αγία Πετρούπολη (πηγή: Wikipedia)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Γεώργιος Βλαστός: Ένα ορφανό από την Πόλη στην υπηρεσία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας

10/01/2026 - 10:02πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Τμήμα από την αφίσα της θεατρικής παράστασης

«Η Ζωή Μας»: Μια παράσταση προσφυγιάς, μνήμης και αγάπης από τη θεατρική ομάδα «Θρασύβουλος Μερκούρης»

4 ώρες πριν
Δορυφορική φωτογραφία από το Vantor που δείχνει τις ζημιές στη ναυτική βάση Konarak, στο Ιράν (φωτ.: EPA/SATELLITE IMAGE ©2026 VANTOR / HANDOUT)

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Νέο κύμα επιθέσεων του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης – Οι ΗΠΑ εκτιμούν πως σύντομα θα ελέγχουν τον ενάεριο χώρο του Ιράν

4 ώρες πριν
Πρόσφυγες από τη Μικρασία στην Αθήνα (φωτ.: Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου)

«Γυναίκες από ατσάλι» από τον Πόντο και τη Μικρασία

5 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Γιώργος Ματθαίος)

Super League: Έπιασε κορυφή ο ΠΑΟΚ – Τέταρτος με «τεσσάρα» ο Παναθηναϊκός

5 ώρες πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού / Δημήτρης Παπαμήτσος)

Διάγγελμα Χριστοδουλίδη: «Προτεραιότητά μας η ασφάλεια – Η Κύπρος είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος»

6 ώρες πριν
(Φωτ.: hellenicdailynewsny.com)

«We Are Greek Warriors»: Οι ηρωίδες του 1821 ζωντανεύουν στο Ελληνικό Μουσείο του Μίσιγκαν

6 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign