pontosnews.gr
Πέμπτη, 30/04/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ιωάννης Ευνούχος: Ο Τραπεζούντιος προστάτης και δωρητής των μονών Θεοσκεπάστου, Φάρου και Παναγίας Σουμελά

Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στα μέσα του 14ου αιώνα

23/09/2024 - 8:45μμ
Το πρόθυρο του υπόσκαφου παρεκκλησίου της Μονής Παναγίας Θεοσκεπάστου. Διακρίνονται οι βυζαντινές τοιχογραφίες που εικονίζουν τους κτήτορες της μονής, Αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄και τη σύζυγό του Θεοδώρα (φωτ.: nhmuseum.gr/Αδελφοί Κακούλη, δεκαετία 1890)

Το πρόθυρο του υπόσκαφου παρεκκλησίου της Μονής Παναγίας Θεοσκεπάστου. Διακρίνονται οι βυζαντινές τοιχογραφίες που εικονίζουν τους κτήτορες της μονής, Αυτοκράτορα Αλέξιο Γ΄και τη σύζυγό του Θεοδώρα (φωτ.: nhmuseum.gr/Αδελφοί Κακούλη, δεκαετία 1890)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Αν και μεγάλος δούκας και ισχυρή προσωπικότητα που επηρέασε τη ζωή της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, στα μέσα του 14ου αιώνα, ο Ιωάννης Ευνούχος δεν είναι ένα πρόσωπο ευρέως γνωστό. Δωρητής και κτήτορας μονών του Πόντου αλλά και πέραν αυτού, έχει συνδέσει το όνομά του με την ίδρυση των μοναστηριών της Θεοσκεπάστου στην Τραπεζούντα και του Φάρου στην Περατεία –το υπερπόντιο έδαφος της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, που περιλαμβάνει τις πόλεις της Κριμαϊκής Χερσονήσου, Κερτς και την ενδοχώρας τους–, αλλά και με δωρεές στην Παναγία Σουμελά στη Ματσούκα.

Ο Ιώαννης Ευνούχος ήταν αξιωματούχος της Τραπεζούντας, που ωστόσο εικάζεται πως δεν ανήκε σε κάποια από τις επιφανείς αριστοκρατικές οικογένειες της πόλης και άρα η ανέλιξή του στην ιεραρχία οφειλόταν στις ικανότητές του.

Ζούσε στα Λίμνια, στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, που ήταν και ναυτική βάση.

Τοιχογραφία από τη Μονή Θεοσκεπάστου ή Kızlar Manastırı (δηλαδή μοναστήρι των κοριτσιών) όπως το ονομάζουν οι Τούρκοι (φωτ.: commons.wikimedia.org/wiki/Dick Osseman)

Όπως αναφέρει η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού για τη Μικρά Ασία, «μνημονεύεται για πρώτη φορά στις πηγές σε σχέση με τα γεγονότα που ακολούθησαν την αλλαγή στο θρόνο της Τραπεζούντας, όταν μετά τις βραχύχρονες διακυβερνήσεις του Ανδρόνικου Γ΄ Μεγάλου Κομνηνού (1332-1332) και του Μανουήλ Β΄ Μεγάλου Κομνηνού (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 1332) στο θρόνο ανέβηκε ο Βασίλειος Μέγας Κομνηνός (1332-1340).

»Ο νέος αυτοκράτορας στηριζόταν στη βυζαντινή υποστήριξη και στην υποστήριξη μερίδας αρχόντων φιλοβυζαντινής τοποθέτησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ανάρρησή του στο θρόνο ακολούθησαν μέτρα εναντίον της τοπικής αριστοκρατίας μη ελληνικής καταγωγής, ενώ πριν περάσει πολύς καιρός ο Βασίλειος νυμφεύτηκε την Ειρήνη Παλαιολογίνα, εξώγαμη κόρη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρόνικου Γ΄ Παλαιολόγου.

»Σύμφωνα με πληροφορίες του Μιχαήλ Πανάρετου, στις 21 Φεβρουαρίου του 1333 ο μέγας δουξ Ιωάννης έλαβε μέρος στα επεισόδια στα οποία δολοφονήθηκε ο πρόσφατα ανατραπείς αυτοκράτορας Μανουήλ Β΄ Μέγας Κομνηνός. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει τη φιλοβυζαντινή τοποθέτηση και του ίδιου του ευνούχου Ιωάννη, υπόθεση που επιβεβαιώνεται εξάλλου και από μεταγενέστερα γεγονότα».

Μερικά χρόνια αργότερα ο ευνούχος Ιωάννης αναμείχθηκε στον εμφύλιο πόλεμο στην Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, υποστηρίζοντας την Ειρήνη Παλαιολογίνα.

Η Ειρήνη, σύζυγος του Βασιλείου Μεγάλου Κομνηνού, ανέλαβε το θρόνο μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Βασιλείου στις 6 Απριλίου του 1340. Το γεγονός ότι δεν ήταν νόμιμος διάδοχος του θρόνου της Τραπεζούντας αφενός (εφόσον δεν καταγόταν από τον οίκο των Μεγάλων Κομνηνών) και οι ισχυροί δεσμοί της με το Βυζάντιο από όπου ζητούσε βοήθεια αφετέρου έστρεψαν μερίδα της τοπικής αριστοκρατίας εναντίον της. Στις συγκρούσεις που ξέσπασαν, ο μέγας δούκας Ιωάννης, παίρνοντας το μέρος της Ειρήνης, εκδήλωσε για μιαν ακόμα φορά φιλοβυζαντινή διάθεση.

Στις πηγές αναφέρεται ότι στις 2 Ιουλίου 1340 ο Ιωάννης έφθασε από το φρούριο των Λιμνίων στην Τραπεζούντα με μεγάλο στρατό. Στη σύγκρουση που ακολούθησε πυρπολήθηκε η μονή του Αγίου Ευγενίου και όλα τα γύρω κτήρια καταστράφηκαν από την πυρκαγιά. Ο Ιωάννης Ευνούχος συνέλαβε ορισμένους επιφανείς εκπροσώπους της αντίπαλης πλευράς στον εμφύλιο πόλεμο, μεταξύ άλλων και τον άρχοντα Τζανιχίτην, τον οποίον οδήγησε στα Λίμνια, όπου αργότερα ο τελευταίος εκτελέστηκε.

Στον ίδιο τόπο, τον Μάρτιο του 1344, δολοφονήθηκε ο Ιωάννης Ευνούχος κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Είναι πάντως λογικό να υποθέσουμε ότι επρόκειτο για ενέργεια των πολιτικών του αντιπάλων, καθώς ο μέγας δουξ ήταν υπεύθυνος για την κράτηση στα Λίμνια του Μιχαήλ Μεγάλου Κομνηνού, ο οποίος στέφθηκε αυτοκράτορας μετά το θάνατο του Ιωάννη.

Πηγές
•Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Μ. Ασία.
•Radic Radivoj, Ιωάννης Ευνούχος, 2003.
•Ιστορία του ελληνικού έθνους, τόμ. Θ’ (Αθήνα 1980), σ. 330 (Ελένη Αρβελέρ-Γλύκατζη).
•Karpov, S.P., Trapezund i Konstantinopol v XIV veke, Vizantijskij vremennik 36 (1974), σ. 86.
•Uspenskij, F.I., Očerki iz istorii Trapezuntskoj imperii (Λένινγκραντ 1929), σ. 102-103.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ο διεθνούς φήμης μουσικός Οδυσσέας Δημητριάδης (φωτ. αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ/Οδυσσέας Δημητριάδης)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Οδυσσέας Δημητριάδης: Ο αρχιμουσικός που αρνήθηκε το χρήμα για τη δόξα της τέχνης

28/04/2026 - 9:09μμ
Ο Φωκίων Νέγρης την εποχή που ήταν υπουργός (πηγή: Αρχείο Οικογενείας Θρασύβουλου Ασημάκη Ζαΐμη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Φωκίων Νέγρης: Ο «αριστοκράτης» επιστήμονας πίσω από τον διασημότερο πεζόδρομο της Αθήνας είχε και ποντιακή ρίζα

13/04/2026 - 8:14μμ
Ο πρώτος Έλληνας κοσμοναύτης Θεόδωρος Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος, στο Μουσείο Κοσμοναυτικής στη Μόσχα (VDNKh) (πηγή: TASS / ΑΠΕ-ΜΠΕ)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Θεόδωρος Γιουρτσίχιν-Γραμματικόπουλος: Ο Πόντιος που κατέκτησε το διάστημα

26/03/2026 - 8:33μμ
Η Πολύμνια Παναγιωτίδου περιλαμβανόταν στο «Εθνικόν Ημερολόγιον» του 1900, επιμέλεια Κωνστ. Φ. Σκοκού (Αθήνα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Πολύμνια Παναγιωτίδου: Η Πόντια που άνοιξε το δρόμο για τις γυναίκες φαρμακοποιούς

10/03/2026 - 10:00μμ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Δαυίδ Μέγας Κομνηνός: Ο τελευταίος αυτοκράτορας της Τραπεζούντας και νεομάρτυρας της Ρωμιοσύνης

6/03/2026 - 10:35πμ
Φωτογραφία από τη βιντεοσκόπηση του χορού Σέρρα στον Άγιο Παντελεήμονα Μικροδάσους Κιλκίς για την καταλογογράφηση του Πυρρίχιου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής κληρονομιάς (φωτ.-εικ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Παύλος Τσιλογλανίδης: Οι χοροί μας είναι η ιστορία μας, ο πολιτισμός μας και η παλικαροσύνη μας (Μέρος Β΄)

1/03/2026 - 2:02μμ
Ο Παύλος Τσιλογλανίδης στο γραφείο του (εικ.: Αλεξία Ιωαννίδου)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Παύλος Τσιλογλανίδης: Μισός αιώνας στην υπηρεσία της ποντιακής χορευτικής παράδοσης (Μέρος Α’)

28/02/2026 - 8:29μμ
Η φωτογραφία του Ελευθέριου Κούση και το απόσπασμα του χειρόγραφού του βρίσκονται στη συλλογή της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ελευθέριος Κούσης: Ένας λόγιος του Πόντου μέσα στη δίνη του 1918

25/02/2026 - 1:23μμ
Στο μέσο ο Πόντιος ήρωας Φώτης Κοτάνοφ, με τα μετάλλιά του (εικ.: Γεωργία Βορύλλα)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μικρή Γη, μεγάλη ιστορία: Η απόβαση-θρύλος και ο Πόντιος ήρωας Φώτης Κοτάνοφ

4/02/2026 - 4:23μμ
(Φωτ.: Facebook/Voula Patoulidou)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βούλα Πατουλίδου για Γιώργο Παρχαρίδη: «Χαιρετώ τον μεγάλο Πόντιο που έδωσε αγώνα ακούραστο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας»

3/02/2026 - 8:12μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: EPA / Juanjo Martin)

Champions League: Ισοπαλία στο Μετροπολιτάνο και ραντεβού στο Λονδίνο

4 ώρες πριν
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος (φωτ.: EUROKINISSI/Χρήστος Μπόνης)

Μήνυμα συμπαράστασης του Οικουμενικού Πατριάρχη προς τον Ντόναλντ και τη Μελάνια Τραμπ

4 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

FIBA Europe Cup: Λύγισε στο Μπιλμπάο ο ΠΑΟΚ

4 ώρες πριν
(Φωτ.: ertnews.gr)

Γιαννιτσά: Αίθουσα στο Πνευματικό Κέντρο φέρει πλέον το όνομα της Ιφιγένειας Μήτσκα που σκοτώθηκε στα Τέμπη

5 ώρες πριν
(Φωτ.: Facebook/Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης)

Ανθοέκθεση Αμπελοκήπων–Μενεμένης: Ποντιακό χρώμα και δυναμική παρουσία συλλόγων στις εκδηλώσεις

5 ώρες πριν
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Η κυπριακή ομογένεια στο προσκήνιο: Η ισχυρή παρουσία και η επιρροή στο Ηνωμένο Βασίλειο

6 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign