Ο Ματθαίος Κωφίδης, γεννημένος στο Λικάστ’ της Κρώμνης στις 22 Μαρτίου 1855, υπήρξε από το 1908 ως το 1918 βουλευτής Τραπεζούντας στην οθωμανική Βουλή. Καθώς ερχόταν καθημερινά αντιμέτωπος με τις αγριότητες που βίωναν οι συμπατριώτες του, με τη Γενοκτονία που συντελούνταν, ύψωσε το ανάστημά του και αξίωσε τον τερματισμό τους. Ως αποτέλεσμα, τον Σεπτέμβριο του 1921 το «Ειδικό Δικαστήριο της Ανεξαρτησίας», που ελεγχόταν από τους κεμαλικούς, τον καταδίκασε σε θάνατο δι’ απαγχονισμού μαζί με άλλες σημαίνουσες προσωπικότητες του Πόντου.
Η κατηγορία που τον βάρυνε, και οδήγησε στην εκτέλεσή του στις στις 18 Σεπτεμβρίου, ήταν η συμμετοχή σε κίνημα για την ανεξαρτησία του Πόντου.
Σύμφωνα με γραπτές πηγές, η εκτέλεσή του εξόργισε τον μουσουλμανικό πληθυσμό της Τραπεζούντας (που φέρεται να αρνήθηκε να υποδείξει και άλλους Έλληνες «υπόπτους»), καθώς είχε αναπτύξει πολύ καλή συνεργασία και σχέσεις αλληλεγγύης. Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στην Ποντιακή Εστία, την ιστορική επιθεώρηση που εξέδιδε ο Φίλων Κτενίδης.
Όταν το Έθνος ολόκληρον ενόμισεν ότι ήλθε το πλήρωμα του χρόνου και μαζί μ’ όλα τα τμήματά του και ο Πόντιος Ελληνισμός οραματίσθη την απελευθέρωσιν της Πατρίδος του, ο Ματθαίος Κωφίδης ευρέθη εις την πρωτεύουσαν των Κομνηνών, αναπληρωτής και αντικαταστάτης των επισήμων εκπροσώπων του Πόντου, οι οποίοι ήσαν υποχρεωμένοι να αγωνίζονται υπέρ της ανεξαρτησίας μακράν από τον τόπον των.
Εις τας τραγικάς εκείνας ημέρας ο Κωφίδης εστάθη αντάξιος των παραδόσεων και της Ιστορίας του Υπόδουλου Ελληνισμού, ευθαρσής αγωνιστής και ηγέτης.
Οι Τούρκοι ήξεραν τι εσήμαινε για τους «Πόντοζιλαρ» η παρουσία του ανδρός εκείνου εν Τραπεζούντι, κατά την εποχήν εκείνην, και απεφάσισαν να τον εξοντώσουν. Συνελήφθη λοιπόν ο βουλευτής της Τουρκικής Βουλής και εσύρθη προ του δικαστηρίου ανεξαρτησίας Αμασείας, μαζί με άλλους δύο εθνομάρτυρας συνεργάτας του, τον Αλ. Ακριτίδην και τον Ν. Καπετανίδην.
Εκεί κατόπιν μιας παρωδίας δίκης κατεδικάσθησαν εις θάνατον και την 18ην Σεπτεμβρίου απηγχονίσθησαν, μαζί με άλλους 314 προύχοντας πατριώτας διαφόρων επαρχιών του Πόντου. Ο Πόντιος Ελληνισμός πάντοτε θα θρηνή αλλά και πάντοτε θα είναι υπερήφανος για τους ηρωϊκούς του εθνομάρτυρας, μεταξύ των οποίων εξέχουσαν κατέχει θέσιν ο αείμνηστος Ματθαίος Κωφίδης.
Παραθέτομεν την τελευταία του επιστολή προς τους οικείους του:
Φυλακαί Τιμαρχανέ-Αμάσειας, 15/28 Σεπτεμβρίου 1921.
Φιλτάτη Ουρανία,
Χθες ημέραν της Σταυροπροσκυνήσεως επαρουσιάσθην εις το Δικαστήριο Ιστικλάλ. Καμμίαν ελπίδα δεν έχω πλέον, σήμερον θα δοθή η απόφασις, η οποία βεβαίως θα είναι καταδικαστική, σας αφίνω υγείαν και εις την προστασίαν του Παναγάθου· περιττά τα πολλά λόγια, θάρρος και εγκαρτέρησις και ελπίς επί Κύριον, διά να ημπορέσης τό κατά δύναμιν να σηκώσης το βαρύ φορτίον σου. Σας γλυκοφιλώ όλους, ο Ματθαίος σου.
Υ.Γ. Εις τα φίλτατα την ευχήν μου, καλήν πρόοδον και καλήν διαγωγήν, όπως η ψυχή μου και μακρόθεν αγάλλεται. Ο ίδιος.
Ο Μ. Κωφίδης κατήγετο εκ Κρώμνης. Εγεννήθη το 1855. Αποφοίτησε του Φροντιστηρίου Τραπεζούντος το 1872. Επί τριάκοντα και πλέον έτη εχρημάτισε Διευθυντης και Επιθεωρητής της ημικρατικής εταιρείας Καπνών Recie, της Τουρκίας. Το 1908 εξελέγη βουλευτής Νομού Τραπεζούντος επανεκλεγείς και άλλος τρεις.
Απηγχονίσθη υπό των Τούρκων την 18ην Σεπτεμβρίου 1921.
Ποντιακή Εστία
