Κοντάκιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού με ακροστιχίδα: «του ταπεινού Ρωμανού».
Ελεύθερη απόδοση στη σύγχρονη μορφή της γλώσσας μας από τον Θεόφιλο Πουταχίδη.
Προοίμιο
«Εν Βηθλεέμ τη πόλη» σαν ήρθε και γεννήθηκε ο Βασιλιάς του κόσμου,
με δώρα καταφτάσανε Μάγοι απ’ την Περσία,
καθώς ακολουθήσανε κι είχαν για οδηγό ένα αστέρι λαμπερό ψηλά στον ουρανό.
Κι ο Ηρώδης συνταράχτηκε, τα έχασε τελείως,
και τα μωρά, τα νήπια, θέρισε σαν τα στάχυα· φώναζε κι οδυρότανε,
ότι η εξουσία του σύντομα καταρρέει.
Οίκοι
α’. Καθώς γεμίσαν με χαρά γη κι ουρανός συνάμα,
κάτι συμβαίνει στη Ραμά – άραγε τι να τρέχει; Βαρύς ακούγεται από εκεί
κι ασήκωτος ο θρήνος. Ο Ιακώβ μες στη χαρά, γιατί η Ραχήλ πλαντάζει;
Ο Ιωσήφ αναγνωρίστηκε γιος και προνομιούχος, τι θέλει τώρα η Ραχήλ και βαριαναστενάζει;
Κι ο άλλος της γιος ο Βενιαμίν, στέκει κι αυτός στο ύψος του· τι έχει κι όλο κλαίει;
Ελάτε τώρα, το λοιπόν, μαζί να το εξετάσουμε: προς τι ο οδυρμός, το πένθος;
Δεν κλαίει, βέβαια, τα παιδιά, τα δυο πρώτα της τέκνα·
δεν κλαίει που θα τα ’χανε σαν πουληθήκαν δούλοι, γιατί αυτά ξαναβρέθηκαν.
Μόν’ κλαίει γι’ αυτά που τώρα δα κατάσφαξε ο απάνθρωπος, ο άγριος Ηρώδης.
Από τ’ αστέρι το λαμπρό διαπίστωσε το χρόνο που Βασιλιάς θα γεννηθεί,
και έστειλε στρατιώτες να κάνουν πάλι τη Ραχήλ μια μάνα δίχως τέκνα· κι ήταν αιτία για όλα αυτά της Μαριάμ το Βρέφος.
Μα η Ραχήλ δεν τα έχασε, γιατί τα ξαναβρήκε μες στην αιώνια χαρά και μες στην ευφροσύνη.
Κι έμεινε ο Ηρώδης να θρηνεί
ότι η εξουσία του σύντομα καταρρέει.
β’. Ο φόβος που είχε πάντοτε κι απ’ όλους φυλαγόταν,
τώρα ήθελε – δεν ήθελε του ήρθε στο κεφάλι.
Και όσα απευχότανε, τώρα, αφού μελέτησε, πήρε το μάθημά του κι απ’ όξω κι ανακατωτά έμαθε τον προφήτη που τα ’χε πει από παλιά.
Γιατί όντως, έτσι μίλησε κάποτε ο Ησαΐας: «Παιδί είναι που θα γεννηθεί
»για χάρη μας θα γίνει κι έτσι ένας γιος θα μας δοθεί, χάρισμα θα ’ν’ σε όλους.
»Πατέρας είν’ μοναδικός ολάκερης της πλάσης· Δέσποτας είναι που κρατά στα χέρια τους αιώνες.
»Στους ώμους Αυτός κουβαλά και κυβερνά τον κόσμο
»και στ’ όνομα πώς να Τον πεις; “Άγγελος μεγάλης βουλής”, έτσι αποκαλείται». Είναι ο Πανίσχυρος Θεός,
που είναι παντού ταυτόχρονα στο θρόνο Του, στη φάτνη, και είναι πανταχού παρών· Άμετρος είν’ κι Ατέλειωτος, σε τόπο δεν χωράει.
Δίκιο είχε, αν το σκεφτείς, εκείνος ο Ηρώδης, που τόσο Τον φοβότανε και τρομαγμένος έψαχνε με αγωνία να μάθει πού ακριβώς
γεννήθηκε ο Βασιλιάς των όλων.
Κι έτσι πληροφορήθηκε χωρίς αμφιβολίες,
ότι η εξουσία του σύντομα καταρρέει.
γ’. Ενώ έπεσε να κοιμηθεί ήσυχα και ωραία, σηκώθηκε στα ξαφνικά
και βρέθηκε να είναι έντρομος και σε ταραχή από δειλία μεγάλη.
Γιατί φόβος κατέλαβε τον άμοιρο Ηρώδη· στο άκουσμα του ονόματος εκείνου που είχε γεννηθεί, έτρεμε σαν το ψάρι.
Μάλιστα όταν έμαθε ρωτώντας τους τρεις Μάγους, τη δύναμη που έκρυβε αυτό το Θείο Βρέφος,
γέλασε – μα το γέλιο του πένθιμη είχε θλίψη, κι έτσι γελώντας φώναξε:
«Ωχού! Απρόσμενο κακό, φοβάμαι ένα βρέφος!
»Ω! σκέψεις που κάνω ελεεινές,
»τρέμω ένα παιδάκι που ούτε καν το έχω δει.
»Στεριά αλλά και θάλασσα αντάμα διαφεντεύω, και βρέθηκε ένα νήπιο που ταραχή μού φέρνει.
»Τι κάνω, λοιπόν, σήμερα; Αύριο τι να πράξω;
»Στα ξαφνικά εμφανίστηκε ένα λαμπρό αστέρι που φώτισε όλη τη γη, κι ήταν αυτό σημάδι πως Βασιλιάς γεννήθηκε Πανίσχυρος, Μεγάλος, που Αυτός
»τη βασιλεία μου θε να την καταργήσει.
»Γι’ αυτό λοιπόν κι εγώ θρηνώ, και γοερά το λέω,
»ότι η εξουσία μου σύντομα καταρρέει».
δ’. Χαμένα τα είχε ολότελα κι έλεγε τέτοια λόγια·
μα ύστερα φέρνει στο μυαλό σκέψεις πολλές κι ιδέες, και τελικά κατέληξε σε τούτη εδώ τη λύση:
όσο το γρηγορότερο να σκοτωθεί το νήπιο που οι Μάγοι το διακήρυξαν ως μέγα Βασιλέα.
Καλεί λοιπόν το στράτευμα, και ελευθερία τους δίνει να δράσουν κατά βούληση πάνω στην εντολή του
που την φωνάζει δυνατά με την αγριοφωνάρα του ώστε όλοι να ακούσουν:
«Στις πόλεις και στην ύπαιθρο γρήγορα ξεχυθείτε
»αγέρωχοι και φοβεροί, πλήρως εξοπλισμένοι,
»κι ας είν’ η ασπλαχνία σας στολή και πανοπλία.
»Κι όποια παιδιά γεννήθηκαν στης Βηθλεέμ τα μέρη, όλα να τα σκοτώσετε.
»Εύκολη είν’ η αποστολή, δεν έχει δυσκολία, σε τούτον δω τον πόλεμο δειλία δεν χωράει.
»Σας στέλνω αν καταλάβατε απέναντι σε βρέφη δίχρονα και αδύναμα· πρόσταγμα είν’
»βασιλικό, κανείς δεν είναι ικανός να σας παρεμποδίσει. Οι λαοί πάντοτε τρέμουνε,
»ποτέ τους δεν θα πούνε για όποιον έχουν βασιλιά
»ότι η εξουσία του σύντομα καταρρέει.
