Κανένα από τα αγωνιώδη ερωτήματα που έχουν τεθεί μέχρι στιγμής δεν έχει απάντηση, οδηγώντας σε ένα αδιέξοδο τέλμα τις εξελίξεις στην Παλαιστίνη.
Μέσα στην τραγωδία που βιώνουν οι κάτοικοι της περιοχής, θεωρείται ευτύχημα η μη άμεση, ισοπεδωτική αντίδραση του Ισραήλ στο χτύπημα της Χαμάς, γεγονός σπάνιο καθότι δεν φημίζεται για την αυτοσυγκράτησή του. Κυριάρχησαν, φαίνεται, οι στρατιωτικές δυνάμεις που ζήτησαν χρόνο να προετοιμαστούν καθώς, η μακρά πολιτική κρίση αποδιοργάνωσε και τη στρατιωτική ετοιμότητα μιας χώρας που εξ ορισμού βρίσκεται επί ποδός πολέμου.
Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι επιμένουν στην προετοιμασία για εισβολή στη Γάζα αλλά, πέραν των στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων που επισημαίνουν πως τα πράγματα έχουν αλλάξει, και ο πρόεδρος Μπάιντεν συνέστησε στην ηγεσία του να μην κάνει το λάθος που έκαναν οι Αμερικανοί ύστερα από την κατάρριψη των δίδυμων πύργων.
Οι Αμερικανοί αντέδρασαν θυμικά με αποτέλεσμα να εμπλακούν σε έναν ατέρμονα πόλεμο στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και τη Συρία, να φύγουν με ταπεινωτικό τρόπο από το Αφγανιστάν και να είναι μπλεγμένοι ακόμη και σήμερα στο μεσανατολικό τέλμα.
Επιπλέον είναι αβέβαιο εάν το Ισραήλ θα μπορούσε να πετύχει, σήμερα, τις νίκες του παρελθόντος καθώς στο παζλ της περιοχής έχουν εμπλακεί και άλλοι δρώντες όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου της οποίας η δύναμη και οι ικανότητες είναι υπολογίσιμα μεγέθη, το Ιράν που εξέφρασε τη βούληση εμπλοκής με δικές του περιφερειακές δυνάμεις εάν το Ισραήλ πραγματοποιήσει την εισβολή και άλλοι μικρότεροι αλλά αποφασιστικοί δρώντες που έχουν σχέση με την πολυπλοκότητα του ισλαμιστικού κινήματος.
Εκείνο, όμως, που ανησυχεί περισσότερο τους διεθνείς δρώντες και ευρύτερες δυνάμεις της περιοχής είναι να ξεφύγουν οι εξελίξεις από την τοπικότητά τους και να προκληθεί ένα περιφερειακό ντόμινο με απρόβλεπτη κατάληξη. Θα είναι το χειρότερο σενάριο το οποίο μπορεί να εμπλέξει ακόμη και χώρες όπως η Ελλάδα εκούσα άκουσα.
Οι Αραβικές χώρες, τόσο αυτές που βρίσκονται πλησιέστερα στη Χαμάς όσο και εκείνες που είναι απομεμακρυσμένες από την πολιτική της αντιμετωπίζουν, ήδη, αντιδράσεις από τους πληθυσμούς τους για τη στάση τους στο θέμα. Ακόμη και στη Δυτική Όχθη όπου βρίσκεται η Παλαιστινιακή Αρχή υπήρξαν διαδηλώσεις τις τελευταίες ημέρες για συμπαράσταση στη Χαμάς.
Η Δύση (ΗΠΑ και ΕΕ) ανησυχεί για τις εξελίξεις στο εσωτερικό των φιλικά διακείμενων προς αυτήν αραβικών χωρών και δείχνει προσεκτική στις συστάσεις της προς το Ισραήλ, παρά την παρουσία δύο αμερικανικών αεροπλανοφόρων και άλλων δυτικών δυνάμεων στην περιοχή. Στόχος των δυνάμεων αυτών είναι να αποτρέψουν πιθανή συντονισμένη στρατιωτική επίθεση κατά του Ισραήλ και να το βοηθήσουν στις επιχειρήσεις του.
Σε πολιτικό επίπεδο κανέναν –ούτε το ίδιο το Ισραήλ– δεν συμφέρει μια εισβολή στη Γάζα διότι θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου αλλά και στο θέμα αυτό το Ισραήλ βρίσκεται σε αδιέξοδο.
Εκείνο που αμφισβητήθηκε με την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου ήταν η αποτροπή που με τη δύναμη και την αποφασιστικότητά του επέβαλε το Ισραήλ στην παλαιστιανική οργάνωση.
Αν δεν αντιδράσει η αποτροπή πήγε περίπατο. Αν αντιδράσει μπλέκει και το ίδιο και εμπλέκει ευρύτερες δυνάμεις σε μια περιπέτεια με απρόβλεπτες εξελίξεις. Μπορεί να είναι και δυσάρεστες για όλους.
Διότι, πλέον η Χαμάς δεν είναι, απλώς, μια παλαιστινιακή δύναμη. Στη Χαμάς έχουν εισέλθει και συμμετέχουν διάφορες ισλαμιστικές ομάδες και το διακύβευμα έχει ξεφύγει προ πολλού από το να είναι ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος. Αυτό και να το δώσουν στη Χαμάς δεν είναι σίγουρο πως θα το δεχθεί. Η Χαμάς, μετεξέλιξη της παλαιστινιακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας, επιδιώκει την εξαφάνιση –όχι την συνύπαρξη– του Ισραήλ και η ιδεολογία της έχει πάψει προ πολλού να είναι κοσμική.
Κάτω από τα μάτια της Δύσης έχει διαμορφωθεί τα τελευταία αρκετά χρόνια ένα δίκτυο ισλαμιστικών οργανώσεων των οποίων τα πλοκάμια δεν βρίσκονται, μόνο, στη Μέση Ανατολή. Το δίκτυο έχει διαχυθεί στην Ευρώπη και αποτελεί, όπως δείχνουν οι τελευταίες εξελίξεις, το φόβο και τον τρόμο ευρωπαϊκών κυβερνήσεων οι οποίες δεν ξέρουν πως να αντιδράσουν. Είναι το αποτέλεσμα μακροχρόνια λανθασμένων πολιτικών που, τώρα, πληρώνονται.
Το Ισλάμ στα κινήματα αυτά δεν είναι, απλώς, μια θεολογία. Έχει μετατραπεί σε ιδεολογική δύναμη επιβολής, πολιτικής και πολιτισμικής.
Οι δυτικοί αρνούνται να καταλάβουν ότι τα πιο αιμοσταγή εγκλήματα γίνονται στο όνομα της θρησκευτικής πίστης. Αντί να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο με έναν συνδυασμό αποφασιστικότητας και ευέλικτης ηπιότητας οι διάφοροι δυτικοί κοινωνιολογούντες, αναλίσκονται σε δευτερεύουσας σημασίας αναλύσεις, ενώ τα κράτη υποχωρούν στις μουσουλμανικές παραδόσεις και επιθυμίες.
Το ηθικό των δυτικών πολιτών πέφτει και οι δυτικές κοινωνίες βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδα που προκαλούν το τέλος των πλεονεκτημάτων που τις παρείχε η αποικιοκρατία και το τέλος του μονοπωλίου της τεχνολογίας.
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια παγκόσμια ανακατάταξη, με διακύβευμα την παγκόσμια ηγεμονία.
Για τον κόσμο που θα αναδυθεί, είμαστε πολλοί. Είναι ο κόσμος της Τεχνητής Νοημοσύνης που θα βγάλει εκτός παραγωγικής διαδικασίας εκατομμύρια συνανθρώπους μας. Δεν ενδιαφέρει τους πρωταγωνιστές εάν θα μειωθούμε δραματικά.
Είναι στιγμές με διλήμματα σαν και εκείνα που το 1914 και το 1940 έθεσε στην ανθρωπότητα η άνοδος της Γερμανίας. Από εκείνες τις κρίσεις βρεθήκαμε με τη μεριά των νικητών. Και σήμερα ταχθήκαμε, ως χώρα, με σαφήνεια. Αλλά η έκβαση των εξελίξεων δεν είναι σαφής. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε τον νικητή. Κυρίως, να συνταχθούμε με όσους θέλουν να αποφύγουν έναν πόλεμο. Για να μη βρεθούμε σε δυσάρεστα και επικίνδυνα διλήμματα. Που μπορεί να μας στοιχίσουν πολύ ακριβά.
Τέλος, για μια γεωπολιτική ματιά στο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής και τις επιδιώξεις των δυνάμεων ας έχουμε υπόψη αυτά που έγραψε το γαλλικό ιστολόγιο diploweb:
Η Μέση Ανατολή χωρίζεται σε δύο γεωπολιτικές πλάκες που βρίσκονται σε τριβή κατά μήκος μιας γραμμής τεκτονικών ρωγμών που κάνει ζιγκ-ζαγκ από την Κύπρο μέχρι το Στενό του Ορμούζ μέσω του Λεβάντε και του Περσικού Κόλπου.
Η βόρεια πλάκα ελέγχεται τόσο από το Ιράν όσο και από τη Ρωσία, καθεμία από τις οποίες διεκδικεί την ηγεσία των ζωνών. Περιλαμβάνει το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο και την Τουρκία, που προσχώρησαν σε αυτό κατά τη διαδικασία της Αστάνα.
Η νότια πλάκα κυριαρχείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες στηρίζονται στο Ισραήλ, την Αίγυπτο (κέντρο της Διώρυγας του Σουέζ) και τις μοναρχίες της Αραβικής Χερσονήσου.
Η αμερικανική ηγεσία, χωρίς να αμφισβητηθεί ανοιχτά, αποδυναμώνεται.
Η εμπλοκή της Ρωσίας έχει βαθύνει με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον και με τις αμερικανικές αποτυχίες στο Ιράκ και τη Συρία. Μπορεί να σημειωθεί ότι οι περιφερειακές εντάσεις ενδιαφέρουν τους Αμερικανούς και τους Ρώσους δικαιολογώντας την παρουσία τους και τον ρόλο τους ως χορηγών, προμηθευτών όπλων και υποστήριξης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι δύο δυνάμεις γνωρίζουν, ωστόσο, ότι αυτή η ένταση δεν πρέπει να αυξηθεί με κίνδυνο να προκαλέσει πυρκαγιά που θα αποδεικνυόταν πολύ επιζήμια για τις ίδιες και για την περιφερειακή τους επιρροή».
