Φωτογραφίες που έγιναν πρωτοσέλιδα ή «σαλόνια» σε διεθνείς εφημερίδες όπως η Guardian και η Times, εικόνες που πρωταγωνίστησαν στον ελληνικό Τύπο και άλλες που ταξίδεψαν σε όλα τα ΜΜΕ του κόσμου μέσω των μεγαλύτερων ξένων ειδησεογραφικών πρακτορείων όπως το Reuters και το Associated Press, είναι μόνο κάποιες από τις φωτογραφίες του Νίκου Γιακουμίδη που μπορεί να δει κάποιος στην έκθεση «Νίκος Γιακουμίδης (1963-2022): Μια μικρή αναδρομή στο έργο του», που φιλοξενείται από σήμερα, 12 Οκτωβρίου, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Τα σημαντικότερα γεγονότα που απασχόλησαν τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή της βόρειας Ελλάδας, όπως οι σεισμοί σε Γρεβενά και Κοζάνη το 1995, οι φωτιές στο Άγιον Όρος το 2003, τα επεισόδια κατά τη διάρκεια της G8 το 2003, οι φωτιές στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής το 2006, τα γεγονότα που ακολούθησαν τη δολοφονία Γρηγορόπουλου το 2008, η ελληνική κρίση, περιλαμβάνονται στα «κλικ» του σπουδαίου φωτορεπόρτερ που έφυγε πρόωρα από τη ζωή.
«Η επαγγελματική και αισθητική του αρτιότητα, όμως, τον οδήγησαν γρήγορα σε διαδρομές μακριά από τον γενέθλιο τόπο του, τη Θεσσαλονίκη, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο για φωτογράφο της ελληνικής περιφέρειας. Τη δεκαετία του 1990 και του 2000 κάλυψε πολλές από τις κρίσεις και πολέμους της Βαλκανικής χερσονήσου στην Αλβανία, το Κόσοβο, τη Βόρεια Μακεδονία, την Τουρκία», αναφέρει ο επιμελητής της έκθεσης Αλέξανδρος Αβραμίδης. Υπογραμμίζει ακόμα ότι οι εικόνες-σύμβολα που παρήγαγε ο Νικόλας Γιακουμίδης, εκτός από μαρτυρίες μιας ταραγμένης εποχής, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τις νεότερες γενιές φωτορεπόρτερ, όπως ο ίδιος.
«Ήταν ένα αίτημα των φωτορεπόρτερ να γίνει μία έκθεση για τον Νίκο, το θέλαμε πάρα πολύ, γιατί έτσι θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα από το έργο του», συμπλήρωσε ο Αλέξανδρος Αβραμίδης.
«Χαίρομαι πάρα πολύ που η οικογένεια των φωτορεπόρτερ σκέφτηκε να γίνει αυτή η έκθεση, σε έναν τόπο που κανένας δεν λέει καλό λόγο για τον άλλον, ότι οι συνάδελφοι νοιάζονται για το έργο και τη μνήμη του Νίκου, είναι πολύ σημαντικό», είπε ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, επιμελητής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης του MOMus, το οποίο επιμελείται και συντονίζει την έκθεση «Νίκος Γιακουμίδης (1963-2022)», που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Thessaloniki PhotoΒiennale 2023.
Εγκαίνια παρουσία φωτορεπόρτερ και δημοσιογράφων σε φορτισμένο κλίμα
Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΜ-Θ. Το παρών στα εγκαίνια έδωσαν πολλοί δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ της Θεσσαλονίκης, και όλοι είχαν να θυμηθούν μια ιστορία είτε από τη συνεργασία τους μαζί του ή από αυτές που ακολουθούσαν τις διάσημες φωτογραφίες του.
«Έχω πάει σε δεκάδες ρεπορτάζ με τον Νίκο Γιακουμίδη, και όταν τελειώναμε τη δουλειά μας, τύπωνε τις φωτογραφίες και τις έβλεπα μπροστά μου, έλεγα “εγώ αυτά τα πράγματα, εκεί ήμουν, μαζί σου, γιατί δεν τα είδα;“. Δηλαδή το μάτι το δικό του έφτανε εκεί που δεν έφτανε το μάτι του δημοσιογράφου, κι έτσι σου έδινε ένα επιπλέον έναυσμα να κάνεις καλύτερο και πιο πειστικό κείμενο με τη φωτογραφία που έβγαζε», είπε ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜ-Θ Νίκος Καρράς.
«Δεν υπήρχε περίπτωση να μη βγει το θέμα. Μπορεί να πετούσε, να γινόταν αόρατος, να κινδύνευε να πάρει φωτιά, να προσπερνούσε τη φρουρά του Πούτιν που τον έψαχνε, να τον ανέβαζαν οι Ουτσεκάδες πάνω στο τανκς τους, να εξαφανιζόταν μέσα στα μπλόκα της αστυνομίας, να έμενε δίπλα στα θύματα των βομβαρδισμών και κάτω από την κάννη των snipers. Αλλά ήτανε εκεί, για την εικόνα, για ένα κλικ», είπε συγκινημένος ο δημοσιογράφος Κώστας Καντούρης που εργάστηκε για περισσότερα από 15 χρόνια μαζί του στο Associated Press.
Αντίστοιχα, ο γνωστός φωτορεπόρτερ Δημήτρης Μεσσήνης, που θυμάται τον Νίκο Γιακουμίδη «με κοντά παντελονάκια από τότε που ήταν 12 ετών», όπως είπε χαρακτηριστικά, εξήγησε τους λόγους που διακρίθηκε και τον χαρακτήρισε ευσυνείδητο επαγγελματία, πολύ φιλότιμο, που ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή. «Στη δουλειά μπήκε και κατάλαβε πολύ γρήγορα τι θέλει ένα διεθνές πρακτορείο, κάτι πολύ διαφορετικό απ’ ό,τι μια ελληνική εφημερίδα. Θέλει να είσαι πάρα πολύ επιλεκτικός, καθώς την εποχή εκείνη οι μεταδόσεις των φωτογραφιών από οποιοδήποτε σημείο βρισκόσουν ήταν πανάκριβες, και έτσι μάθαινες να διαλέγεις, αλλά και να τραβάς πιο επιλεκτικά», είπε χαρακτηριστικά.
Η έκθεση (με είσοδο ελεύθερη για το κοινό) θα παραμείνει στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης ως τις 30 Νοεμβρίου, ενώ επιδίωξη του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΜ-Θ είναι να ταξιδέψει στη συνέχεια σε όλη την ελληνική επικράτεια.
