Τόπος μαρτυρίου για εκατοντάδες επιφανείς Έλληνες έμελλε να γίνει η Αμάσεια, η πατρίδα του αρχαίου Έλληνα γεωγράφου Στράβωνα, περίπου από τον Ιανουάριο του 1921 έως το 1923, στο πλαίσιο της δεύτερης και πιο σκληρής φάσης της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Μόνο τον Σεπτέμβριο του 1921, σύμφωνα με ιστορικές πηγές και μαρτυρίες, απαγχονίστηκαν 174 Έλληνες του Πόντου –ανάμεσά τους καθηγητές και μαθητές του Ελληνοαμερικανικού Κολεγίου Μερζιφούντας– ύστερα από συνοπτικές διαδικασίες και δίκες-παρωδία στα Δικαστήρια Ανεξαρτησίας της Αμάσειας, εκεί όπου οδηγήθηκαν οι εχθροί του καθεστώτος.
Πιο ματωμένη θεωρείται η 21η Σεπτεμβρίου εκείνης της χρονιάς, ημέρα που –μεταξύ άλλων– εκτελέστηκε ο δημοσιογράφος και εκδότης της εφημερίδας Εποχή Νίκος Καπετανίδης.
Η Καστοριά δεν ξέχασε, και το περασμένο σαββατοκύριακο διοργάνωσε εκδηλώσεις τιμής και μνήμης. Η Οργάνωση Ποντίων Ν. Καστοριάς «Ο Εύξεινος Πόντος» σε συνεργασία με το Δήμο Καστοριάς το Σάββατο φιλοξένησαν την εκπαιδευτικό και πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου, Χρύσα Μαυρίδου.
«Στόχος των γενοκτόνων ήταν μεν η φυσική εξόντωση των Ελλήνων, παράλληλα όμως ήταν και η αρπαγή των μεγάλων ελληνικών περιουσιών. Οι νέες διώξεις διαφέρουν από τις προηγούμενες. Τώρα συλλαμβάνουν επιλεκτικά διανοούμενους, ανθρώπους των Γραμμάτων και των Τεχνών, της πολιτικής, του εμπορίου και του πλούτου, της Εκκλησίας. Το σχέδιο των γενοκτόνων είναι ξεκάθαρο: πρώτα να σιωπήσουν τους διανοούμενους και μετά να θερίσουν αλύπητα τον ακέφαλο ελληνικό πληθυσμό» είπε, μεταξύ άλλων, στην ομιλία της.
Την Κυριακή στο Μνημείο Γενοκτονίας Ποντιακού Ελληνισμού –δίπλα στο οποίο υπάρχει προτομή του Νίκου Καπετανίδη– τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση.
Τα μέλη της Οργάνωσης Ποντίων Ν. Καστοριάς συμμετείχαν με απαγγελίες ποιημάτων και αναγνώσεις κειμένων, ενώ η Χορωδία της Μητρόπολης Καστοριάς ερμήνευσε ιστορικά ποντιακά τραγούδια.
Στη σύντομη ομιλία του ο πρόεδρος του σωματείου Στάθης Αμαραντίδης τόνισε ότι τα παιδιά πρέπει να έρθουν κοντά στους συλλόγους. «Δεν διδάσκουμε μόνο χορό. Διδάσκουμε ιστορία, λαογραφία, την ποντιακή διάλεκτο. Ακόμα και την γαστρονομία μας. Αν δεν φέρουμε τη νεολαία μας κοντά θα τα χάσουμε όλα αυτά και η θυσία αυτών των ανθρώπων θα λησμονηθεί. Είναι χρέος μας να είμαστε όλοι παρόντες και να είμαστε όλοι στις επάλξεις» σημείωσε.
