Μπορεί ένα τόσο δα μικρό σημείο στο χάρτη να αποκτήσει τόσο μεγάλη σημασία όχι μόνο για το παρόν αλλά και για το μέλλον; Ναι, εάν συγκεντρώνει την ενέργεια της φλόγας για ενότητα και δικαίωση των προγόνων μας, θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικρασίας! Αυτή τη δυναμική έχει αποκτήσει, από χθες, το βιοκλιματικό Πάρκο Μνήμης Ποντιακού και Μικρασιατικού Ελληνισμού στο δήμο Νεάπολης-Συκεών όπου έγιναν τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Ποντιακού και Μικρασιατικού Ελληνισμού, έργου του επίτιμου καθηγητή της σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ Γιώργου Τσάρα.
Το μνημείο, ένα τοπόσημο μνήμης και επίγνωσης της ιστορίας σύμφωνα με τον δημιουργό του, αποτελεί έναν φάρο που φωτίζει το ιστορικό μονοπάτι της μνήμης αλλά και τη διαδρομή για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολή.
Το στοιχείο της ένωσης και κατ΄ επέκταση της ενότητας όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης στην τελετή των αποκαλυπτηρίων που έγιναν χθες σε κλίμα έντονης συγκινησιακής φόρτισης, θα πρέπει να χαρακτηρίζει συνολικά όλες τις ομοσπονδίες, τους συλλόγους και τα σωματεία που εκπροσωπούν τους Πόντιους, τους Μικρασιάτες, τους Θρακιώτες.
«Μόνο ενωμένοι και με τη στήριξη της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούμε να πετύχουμε στον αγώνα για τη δικαίωση των νεκρών μας» τόνισε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος προσθέτοντας ότι «έχουμε υποχρέωση να μην ξεχάσουμε, αφού οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους δεν έχουν μέλλον».
Ενότητα, διατήρηση της μνήμης και εντατικοποίηση των αγώνων για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας Ποντίων Μικρασιατών και Θρακιωτών. Αυτό ήταν και το μήνυμα του περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολου Τζιτζικώστα, της αντιπεριφερειάρχη Βούλας Πατουλίδου, του εκπροσώπου του μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβα πρωτοπρεσβύτερου Νικηφόρου Καλαϊτζίδη καθώς και της εκπροσώπου του δημάρχου Θεσσαλονίκης Στεφανίας Τανιμανίδου.
Το συγκλονιστικό δρώμενο με τον πόντιο ηθοποιό Τάκη Βαμβακίδη να αφηγείται τη σφαγή των νηπίων της Σάντας από τους ίδιους τους γονείς προκειμένου να μην προδώσουν με το κλάμα τους τη θέση που κρύβονταν, ήταν από τις πιο συγκινητικές στιγμές των αποκαλυπτηρίων. Δεν ακουγόταν τίποτε άλλο εκτός από το λυγμό της ερμηνείας του Αλέξη Παρχαρίδη που συνόδευε η λύρα του Δημήτρη Πιπερίδη. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που άφησαν ένα δάκρυ να κυλήσει από τα μάτια τους όπως άλλωστε συνέβη και όταν ο Γιάννης Τσάμης ερμήνευσε «Σαν της Σμύρνης το γιαγκίνι» υπό τους ήχους της πολίτικης λύρας της Αλεξάνδρας Χρυσικοπούλου. Ούτε η βροχή που άρχισε να πέφτει πιο έντονη σε απόλυτη αρμονία με το κλίμα της βραδιάς, δεν ανάγκασε τους παρευρισκόμενους να αποχωρήσουν.
Συγκινητική ήταν και η στιγμή της εκδήλωσης που αφιερώθηκε στις αθώες ψυχές που χάθηκαν ανοιχτά της Πύλου.
Στη μνήμη τους, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή ως ελάχιστος φόρος τιμής και ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση για τους Έλληνες του Πόντου και της Μικρασίας.
Το μνημείο
Το επίκεντρο της εκδήλωσης ήταν φυσικά το μνημείο που φιλοτέχνησε ο Γιώργος Τσάρας, ο οποίος αφού έγιναν τα αποκαλυπτήρια από τον δήμαρχο Σίμο Δανιηλίδη, είπε ότι αυτό που γεννήθηκε στο μυαλό ως τίτλος είναι «Το μαύρο κύμα», και αφορά το μαύρο κύμα του 1922 που έφερε τους διωγμούς, την καταστροφή και την απόγνωση σε χιλιάδες ανθρώπους.
(φωτ.: Γρ. Τύπου Δήμου Νεάπολης-Συκεών)
Το μνημείο έχει τη μορφή κεκλιμένης στήλης ύψους 6 μέτρων, προκειμένου να ξεχωρίζει μέσα στο αστικό τοπίο με τις ψηλές πολυκατοικίες.
Σύμφωνα με περιγραφή του δημιουργού του, στην κορυφή του υπάρχουν επτά φωτισμένα πουλιά για να μεταφέρουν παντού το μήνυμα της ζώσας μνήμης. Στη βάση της στήλης υπάρχουν δύο απεικονίσεις: Στη μία πλευρά απεικονίζεται το δράμα των Πόντιων και στην άλλη των Μικρασιατών τα οποία συνδέονται στενά μεταξύ τους και παρουσιάζονται σαν ένα.
«Τοπόσημο δέησης και μνημοσύνης»
Στη συνοπτική και περιεκτική κεντρική ομιλία του με θέμα «Μνήμη Ποντιακού και Μικρασιατικού ελληνισμού: δικαίωμα και εθνικό καθήκον» ο εκπαιδευτικός και τέως πρόεδρος της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης Γιώργος Λυσαρίδης παρέθεσε ιστορικά στοιχεία για τα γεγονότα του ξεριζωμού και αναφέρθηκε στην εθνική συλλογική μνήμη στην οποία όπως είπε καταχωρίζονται εθνικοί αγώνες, διεκδικήσεις και σημαντικές επέτειοι αλλά δίπλα στις επιτυχίες συγκαταλέγονται και οι ήττες και οι εθνικές τραγωδίες.
«Τo Μνημείο αυτό, από αύριο, θα αποτελεί ένα τοπόσημο δέησης και μνημοσύνης για τον μικρασιατικό και τον ποντιακό ελληνισμό, ένα τοπόσημο εθνικής αυτογνωσίας που θα παραμένει στο διηνεκές, ως ζώσα μνήμη και φωτοδότης φάρος της ιστορίας μας», είπε μεταξύ άλλων.
Συγχαρητήρια στον δήμαρχο και τον δήμο για το εμβληματικό έργο
Ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) Γιώργος Βαρυθυμιάδης χαιρέτισε με συγκίνηση την πρωτοβουλία. «Τέτοια μνημεία», είπε, «δεν τα αναγνωρίζεις με κανόνες αισθητικής, γλυπτικής ή αρχιτεκτονικής δόμησης, ούτε τα μετράς με το μέγεθος ή το ύψος. Με της καρδιάς το αίμα και της ψυχής τη δύναμη τα χτίζεις και θωρείς και τα μετράς και αποτελούν μερική εξόφληση χρέους σε αυτούς που έδωσαν την ψυχή και τη ζωή τους για να κρατήσουν ζωντανή την ιδέα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, διασώσουν όσο γίνεται αλώβητο τον πολιτισμό μας… Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης είναι ιστορικό χρέος για τον καθέναν μας».
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Ελληνοποντίων Παλινοστούντων (ΠΟΣΕΠ) Ιωάννης Κοβιτίδης χαιρετίζοντας την πρωτοβουλία του δήμου Νεάπολης-Συκεών, χαρακτήρισε τους Παλιννοστούντες «απομεινάρια των προσφύγων» που έπεσαν θύματα και νέας Γενοκτονίας, μετά τον Κεμάλ και από τον Στάλιν. Δήλωσε ότι η Ομοσπονδία είναι πάντα κοντά στο δήμαρχο Νεάπολης-Συκεών «γιατί στάθηκε στο πλευρό μας στο νέο μας δύσκολο ξεκίνημα» και υπενθύμισε ότι η ΠΟΣΕΠ έχει καταθέσει αίτημα να καθιερωθεί ως εθνική αργία η 19η Μαΐου προκειμένου στο σύνολό τους οι Έλληνες να θυμούνται και να τιμούν τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας.
Ο αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ) Παύλος Καρυπίδης εκ μέρους της προέδρου της Ομοσπονδίας Χριστίνας Τσαρτσίδου-Σαχινίδου επισήμανε ότι ο Ποντιακός ελληνισμός «έχει σηκώσει ιδιαίτερο βάρος της μνήμης της ιστορίας των προσφύγων και της ανάδειξής της» και εξέφρασε την ικανοποίησή του για το ότι «ο δήμαρχος Σίμος Δανιηλίδης πήρε τη σκυτάλη του αγώνα της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας από τους συλλόγους και τις Ομοσπονδίες και τραβάει μπροστά όπως οφείλουν να κάνουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η πολιτεία».
Την ίδια ώρα ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος Αντώνης Οραήλογλου, αφού επανέλαβε ότι οι λαοί που ξεχνούν το παρελθόν τους δεν έχουν μέλλον, σημείωσε ότι όλα τα σωματεία, οι σύλλογοι και οι Ομοσπονδίες παλεύουν για τη διατήρηση της μνήμης αλλά και για να λάμψει η ιστορική αλήθεια, και συνεχάρη τον δήμαρχο για το εμβληματικό έργο όπως χαρακτήρισε το Μνημείο.
Ο πρόεδρος του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» Γεώργιος Τανιμανίδης κατά τον χαιρετισμό του τόνισε: «Οι Έλληνες είμαστε αναρίθμητοι και δυνατοί όταν είμαστε ενωμένοι. Στέλνουμε ένα μήνυμα στον Ακάρ: Όχι δεν ξεχνάμε…Ένα πολύ μεγάλο εύγε στο δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο Νεαπόλεως-Συκεών. Το μνημείο αυτό είναι ένας κρίκος στη σπουδαία αλυσίδα της παράδοσης και της μνήμης που μας δένουν άρρηκτα με τις ιστορικές μας ρίζες…»
Ο επίτιμος πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων Στέφανος Τανιμανίδης υποστήριξε ότι η μνήμη από μόνη της είναι μία πράξη αντίστασης. «Μας πήραν την πατρίδα, αλλά τη μνήμη μπορούν να μας την πάρουν; Όχι, η μνήμη διατηρείται όχι για λόγους εκδίκησης αλλά για να σπάσουμε το απόστημα της λήθης γιατί η λήθη θα ήταν μεγαλύτερο έγκλημα», επισήμανε.
Ο επίτιμος πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Ελλήνων Ποντίων και ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Γιώργος Παρχαρίδης επικεντρώθηκε στο πρόσωπο του δημάρχου Σίμου Δανιηλίδη και είπε ότι την ευαισθησία του ως προς το θέμα της Γενοκτονίας την έχει αποδείξει με την 20ετή συνεχή παρουσία του στην πλατεία Αγία Σοφίας και στην πορεία προς το τουρκικό προξενείο. «Όμως σήμερα», τόνισε ο Γιώργος Παρχαρίδης, «επισφραγίζεται όλη αυτή η ευαισθησία σας δήμαρχε με τη δημιουργία και την απόδοση στους κατοίκους και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης αυτού του σημαντικού μνημείου».
