Με συνθήματα όπως «Τους νεκρούς μας δεν ξεχνούμε, αναγνώριση ζητούμε», «Αρμενία, Ασσυρία με τον Πόντο συμμαχία», «Το αίμα των αθώων δεν στεγνώνει», «Η ιστορία γράφεται με αίμα και με πόνο, δεν ήταν εθνοκάθαρση, γενοκτονία μόνο» και «Να μπει μέσα στα σχολεία του Πόντου η ιστορία, να μάθει όλος ο κόσμος για τη Γενοκτονία» οδηγήθηκε η μεγάλη πορεία που διοργάνωσε η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας (ΠΟΕ) στη Θεσσαλονίκη, ανήμερα της 104ης επετείου της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Η πορεία κατευθύνθηκε προς το τουρκικό προξενείο της πόλης, όπου υπήρχε μπλόκο της αστυνομίας, προκειμένου να επιδώσει ψήφισμα. Έπειτα από διαπραγματεύσεις, αντιπροσωπεία της ΠΟΕ μετέβη έξω από το Τουρκικό Προξενείο προκειμένου να το θυροκολλήσει.
Ωστόσο, τους ζητήθηκε να το καρφιτσώσουν σε ένα δέντρο, κάτι που η αντιπροσωπεία αρνήθηκε, επισημαίνοντας ότι «κρυβόμαστε πίσω από τη σκιά μας. Έχουμε στείλει από το πρωί το ψήφισμα στο Προξενείο».
Τελικά η αντιπροσωπεία αποχώρησε και η πορεία ολοκληρώθηκε με τον Εθνικό Ύμνο.
Κατάθεση στεφάνων και χαιρετισμοί
Νωρίτερα και ενώ ακουγόταν ένα παραδοσιακό μοιρολόι, στην πλατεία Αγίας Σοφίας είχε προηγηθεί επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Γενοκτονίας από την ΠΟΕ, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, το δήμο Θεσσαλονίκης, την αρμενική κοινότητα, την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης και τη Μέριμνα Ποντίων Κυριών Θεσσαλονίκης.
Σειρά είχαν οι χαιρετισμοί με πρώτο τον αντιπρόεδρο της ΠΟΕ Αλέξανδρο Εφραιμίδη, ο οποίος σημείωσε ότι «ο ποντιακός λαός άντεξε, στάθηκε όρθιος και ζωντανός. Όταν μας ρωτάνε γιατί ασχολούμαστε με κάτι που ανήκει στο παρελθόν, εμείς απαντάμε ότι είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.
»Αυτό που φωνάζει ο ποντιακός ελληνισμός για τις τουρκικές πρακτικές, το ’55 στην Πόλη, το ’74 στην Κύπρο, θα το ξαναζήσουμε στη Θράκη και στα νησιά μας. Ο κίνδυνος είναι ορατός όσο ο θύτης μένει ατιμώρητος. Ο αγώνας που αναλάβαμε, δεν μας επιτρέπει να είμαστε πουθενά αλλού, αν ξεχάσουμε, θα χαθούμε».
Στη συνέχεια, ανέβηκε στο βήμα ο υφυπουργός Εσωτερικών Σταύρος Καλαφάτης, ο οποίος τόνισε ότι «η Τουρκία, μέχρι σήμερα, αρνείται να αναγνωρίσει το έγκλημα. Δεν θέλει και δεν μπορεί να λυτρωθεί από το παρελθόν της. Πρέπει όμως να γνωρίζει ότι τα εγκλήματα εναντίον εθνών δεν παραγράφονται και δεν διαγράφονται. Δεν λησμονιούνται. Είναι ένα χρέος που οφείλουμε να υπηρετούμε. Ζητούμε την καταδίκη ανάλογων πρακτικών από όλο τον κόσμο και είμαστε σίγουροι ότι η δικαίωση θα έρθει».
Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας ανέφερε ότι «ο δρόμος που είμαστε αποφασισμένοι να βαδίσουμε μέχρι το τέλος για καθολική αναγνώριση είναι μακρύς και δύσκολος. Οι Πόντιοι μεγαλούργησαν στις ιδιαίτερες πατρίδες τους, αλλά ξεριζώθηκαν με πρωτοφανή βαρβαρότητα. Κράτησαν όμως την πίστη και τα έθιμά τους και ήρθαν στην Ελλάδα που δεν τους υποδέχθηκε όπως έπρεπε. Έδωσαν όμως νέα ορμή στον ελληνισμό.
»Τα φρικτά τουρκικά εγκλήματα απαιτούν δικαίωση, απαιτούν μια συγγνώμη, ο τουρκικός παραλογισμός, τον οποίο βίωσα κι εγώ ο ίδιος, δεν θα περάσει, όσο κι αν αργήσει αυτή η μέρα, εμείς θα κρατήσουμε άσβεστη τη φλόγα της μνήμης».
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας έκανε λόγο για διατράνωση της μνήμης «για όλους αυτούς που έχασαν τις πατρίδες, τα σπίτια τους, που δεν έζησαν για να δουν τα παιδιά και τα εγγόνια τους». Ο δήμος Θεσσαλονίκης, πρόσθεσε, απευθύνθηκε στις 35 αδελφοποιημένες πόλεις σε όλο τον κόσμο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και συμπλήρωσε ότι άμεσα πρόκειται να μετονομαστεί ένας κεντρικός δρόμος της Θεσσαλονίκης σε οδός «Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».
Ακολούθως, το λόγο πήρε ο επίτιμος πρόεδρος της ΠΟΕ Γιώργος Παρχαρίδης, ο οποίος υπογράμμισε ότι «δε ξεχνούμε, διεκδικούμε την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, καθώς το θέμα είναι καθαρά πολιτικό». Αναφέρθηκε σε πέντε λάθη της Τουρκίας, «την Κύπρο, τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, τα Ίμια, την απαγόρευση εισόδου εκπροσώπων του ποντιακού ελληνισμού και τη μη συμμόρφωση με τη Συνθήκη της Λοζάνης».
Τέλος, ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Πουκαμισάς τόνισε χαρακτηριστικά ότι «το να σιωπάς είναι σαν να θάβεις χρυσάφι». Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ρωσική επανάσταση του 1917 πυροδότησε τα γεγονότα στον Πόντο και «πλέον, ο Πόντος παραμένει ο σκοπός μας. Η ποντιακή ταυτότητα είναι κάλεσμα ενότητας, θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης».
Επιπλέον, έχοντας υπηρετήσει ως πρέσβης στο Κίεβο της Ουκρανίας, ζήτησε να μην ξεχνάμε τους Έλληνες της Μαριούπολης και του Ντονμπάς, που αντιμετωπίζουν τη ρωσική εισβολή.
Το ψήφισμα
Η εκδήλωση έκλεισε με την ανάγνωση του ψηφίσματος που εστάλη το ίδιο πρωί στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης και στο οποίο η ΠΟΕ ζητά από την Τουρκία την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, καθώς και μια συγγνώμη για τα δραματικά γεγονότα εκείνων των ημερών.
Επίσης, απαιτεί την αναγνώριση των γενοκτονιών εις βάρος όλων των χριστιανικών πληθυσμών, την αναστήλωση των μνημείων τους, την επιστροφή όσων διασώζονται στην αρχική τους χρήση και την αλλαγή τακτικής για τους εκπροσώπους του ποντιακού ελληνισμού που θεωρούνται persona non grata στη γειτονική χώρα.
Έλλη Τσολάκη
