pontosnews.gr
Πέμπτη, 22/10/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Ευθύμιος Αγριτέλης, επίσκοπος Ζήλων (1876-1921)

Εθνοϊερομάρτυρας, βοηθός του μητροπολίτη Γερμανού Καραβαγγέλη

4/02/2023 - 1:29μμ
Ο επίσκοπος Ζήλων Ευθύμιος Αγριτέλης (πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο· πηγή: greekencyclopedia.com)

Ο επίσκοπος Ζήλων Ευθύμιος Αγριτέλης (πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο· πηγή: greekencyclopedia.com)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Γεννήθηκε στο χωριό Παράκοιλα της Λέσβου στις 6 Ιουλίου 1876 με το όνομα Ευστράτιος Αγριτέλης (ή Αγριτέλλης). Σε ηλικία 9 ετών οι γονείς του τον αφιέρωσαν στη Μονή Λειμώνος κοντά στην Καλλονή, όπου ο ηγούμενος αρχιμανδρίτης Άνθιμος Γεωργιέλλης του έδωσε το όνομα Ευθύμιος.

Το 1889 γράφτηκε στη Λειμωνιάδα Σχολή της μονής, όπου έλαβε εγκύκλιες σπουδές ως το 1892. Το 1900 αναχώρησε με υποτροφία της μονής Λειμώνος για την Κωνσταντινούπολη, όπου σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και χειροτονήθηκε διάκονος. Μετά την αποφοίτησή του διορίστηκε διευθυντής της Λειμωνιάδας Σχολής και ιεροκήρυκας της επαρχίας Μήθυμνας.

Το 1910 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και διατέλεσε ως το 1912 πρωτοσύγκελος Μήθυμνας. Στις 27 Ιουλίου 1912, και αφού στο μεταξύ είχε προσληφθεί ως γενικός αρχιερατικός επίτροπος του μητροπολίτη Αμάσειας Γερμανού Καραβαγγέλη, χειροτονήθηκε επίσκοπος Ζήλων στον δυτικό Πόντο.

Ενάρετος και δραστήριος, κυβέρνησε με ένθερμο ζήλο και πατριωτισμό τη μεγάλη μητρόπολη της Αμάσειας. Στα δέκα χρόνια της αρχιερατείας του παρουσίασε πραγματικά πληθωρικό έργο.

Οι συνθήκες διαβίωσης του ελληνισμού του Πόντου την εποχή εκείνη ήταν εξαιρετικά τραγικές, εξαιτίας των σκληρών και φανατικών διωγμών των Τούρκων. Με την παρουσία του όμως αφύπνιζε και τόνωνε το εθνικό και θρησκευτικό συναίσθημα των κατοίκων της περιοχής.

Με το ξέσπασμα του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου ο Τούρκος Εμβέρ Πασάς έδωσε εντολή κατάταξης σε όλους τους Οθωμανούς πολίτες για πόλεμο κατά των Ρώσων. Πολλοί Παφραίοι, με προτροπή του Ευθύμιου, αρνήθηκαν να καταταγούν στον τουρκικό στρατό και βγήκαν στα βουνά, όπου δημιούργησαν αντάρτικα ένοπλα τμήματα.

Οι Τούρκοι τους κατεδίωκαν σαν λιποτάκτες, ιδιαίτερα στην περιοχή της Πάφρας και της Σαμψούντας. Ο Ευθύμιος οδοιπορούσε αδιάκοπα από ενορία σε ενορία, συχνά υπό καταδίωξη και κίνδυνο σύλληψης, χωρίς να λογαριάζει πείνα, αρρώστιες και κακουχίες, για να βοηθήσει, να εμψυχώσει και να στηρίξει τους Έλληνες.

Οι Τούρκοι για λόγους στρατηγικούς είχαν αποφασίσει την εκτόπιση των χριστιανικών πληθυσμών Αρμενίων και Ελλήνων του παραθαλάσσιου Πόντου στο εσωτερικό της Ανατολής. Οι διωγμοί ήταν στην ημερήσια διάταξη, και ο Ευθύμιος ήταν υποχρεωμένος –καθώς ο μητροπολίτης Γερμανός απουσίαζε συχνά– να φροντίζει και να διευθετεί όλες τις υποθέσεις των χριστιανών.

Είχε πολιτική ευστροφία. Ήταν ο νους και η ψυχή των αντάρτικών ομάδων του Νεπιέν Νταγ και κατ’ επέκταση όλων των ανταρτικών σωμάτων του Ταφσάν Νταγ, Αγιού Τεπέ κτλ., που είχαν ιδρυθεί από τον Καραβαγγέλη και ο αριθμός τους ανέρχονταν στους περίπου 20.000 αντάρτες.

Το 1917 ανέλαβε ηγετικό ρόλο σε ένοπλες ομάδες ανταρτών, κατευθύνοντάς τες κατά του τουρκικού στρατού και των τσετών, που δρούσαν ως μισθοφόροι των Τούρκων κατά των Ελλήνων.

Στις 15 Αυγούστου 1919 συγκέντρωσε 12.000 αντάρτες έξω από την κωμόπολη Τσασούρ, νότια της Πάφρας, με επικεφαλής τον οπλαρχηγό Κυριάκο Παπαδόπουλο (παππού του Κοτζά Αναστάς), με αποτέλεσμα την ολοσχερή καταστροφή της πόλης και τον αφανισμό των Τούρκων ενόπλων. Από εκείνη τη μέρα οι Τούρκοι τον καταζητούσαν ζωντανό ή νεκρό, θεωρώντας τον αρχηγό των ανταρτών του δυτικού Πόντου.

Στις 21 Ιανουαρίου 1921 συνελήφθη με πολλούς άλλους προκρίτους της Αμάσειας και φυλακίστηκε . Στη φυλακή της Σούγιας υπέφερε φρικτά βασανιστήρια, και εξαντλημένος από τις κακουχίες και τις στερήσεις πέθανε στις 29 Μαΐου του 1921.

Οι φύλακες πέταξαν στα σκουπίδια το σώμα του, το οποίο πιστοί περιμάζεψαν και έθαψαν κρυφά στο προαύλιο της Αγίας Τριάδας. Οι άλλοι συγκρατούμενοί του –μεταξύ των οποίων και ο Πλάτων Αϊβαζίδης–, συνολικά 174, καταδικάστηκαν σε θάνατο και απαγχονίστηκαν στις 21/9/1921 στην πλατεία της Αμάσειας.

Η αγιοκατάταξή του έγινε το 1992 μαζί με τους μάρτυρες Χρυσόστομο Σμύρνης, Προκόπιο Ικονίου, Γρηγόριο Κυδωνιών, Αμβρόσιο Μοσχονησίων και των συν αυτοίς Μικρασιατών νεομαρτύρων. Η μνήμη τους τιμάται τον Σεπτέμβριο, την Κυριακή προ της Υψώσεως του Σταυρού.

Πηγές
• Εγκυκλοπαίδεια του ποντιακού ελληνισμού, εκδ. Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη.
• el.wikipedia.org/wiki/Επίσκοπος_Ζήλων_Ευθύμιος_Αγριτέλης.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σύνθεση ΑΙ του παλιού κτηρίου του Πανεπιστημίου Μόσχας με την εικόνα του Ιβάν Μελισσηνού
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ιβάν Μελισσηνός: Ο Έλληνας εκπαιδευτικός και εκκλησιαστικός αναμορφωτής της Ρωσίας

16/10/2026 - 10:19πμ
(Φωτ.: Λωξάντρα/Facebook)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μπέτυ Βαλάση: Έφυγε από τη ζωή η τηλεοπτική «Λωξάντρα» που κουβαλούσε τη Μικρά Ασία στην ψυχή της – Ο έρωτας ζωής με τον Τίτο Βανδή και η βαθιά φιλία με τη Μελίνα Μερκούρη

15/10/2026 - 2:43μμ
Ο Στάθης Τομπούλης, ή King Stassi
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Στάθης Τομπούλης: Ο Κοτυωρίτης που κατέκτησε τη Γερμανία (και τον Μπίσμαρκ) με τη χαβανέζικη κιθάρα του – Ένας ξεχασμένος διεθνής Πόντιος

15/10/2026 - 10:18πμ
(Εικ.: Χριστίνα Κωνσταντάκη)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Ηρακλής Κοκοζίδης: Μια μεγάλη μορφή του ποντιακού πολιτισμού – Πρωτοπόρος στο θέατρο, ομοτράπεζος του Γώγου Πετρίδη και του Οδυσσέα Δημητριάδη στο τραγούδι

14/10/2026 - 8:02μμ
Ο Πολυχρόνης Ενεπεκίδης σε σύνθεση με τη σελίδα τίτλου της μελέτης του «Οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου (1908-1918)», που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1962 (σύνθεση: pontosnews.gr)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Πολυχρόνης Ενεπεκίδης: Ο ιστορικός που ξεκίνησε από την Αμισό και «ξεκλείδωσε» τα μυστικά αρχεία της Ευρώπης

12/10/2026 - 4:44μμ
Ο Εφίμ Χαραμπέτ και η αυτοπροσωπογραφία του σε μετάλλιο, έργο του 1989. Φωτογραφική σύνθεση (πηγή αυτοπροσωπογραφίας: Μουσείο Πούσκιν)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Εφίμ Χαραμπέτ, ο Έλληνας γλύπτης από τη Μαριούπολη

8/10/2026 - 9:57πμ
Η Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια τον Μάιο του 2012 στη Σύρο, καλεσμένη του τοπικού συλλόγου Ποντίων (φωτ.: Facebook / Rania Pantazidou)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Η γυναίκα που κράτησε τον Πόντο στις μικρές ιστορίες του

30/09/2026 - 11:21μμ
(Φωτ.: ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΘΕΟΔΟΣΟΠΟΥΛΟΣ / Facebook)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Χρύσανθος Θεοδοσόπουλος: Ο Πόντιος πρωτοψάλτης που «σφράγισε» τη βυζαντινή μουσική της Θεσσαλονίκης

24/09/2026 - 6:43μμ
Ο Διογένης με το φανάρι – Έργο που αποδίδεται στον Johann Heinrich Wilhelm Tischbein (πηγή: commons.wikimedia.org)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Διογένης ο κυνικός: Ο Σινωπεύς φιλόσοφος – Ο Πόντιος κοσμοπολίτης

22/09/2026 - 10:21πμ
Ο Βαυαρός γλωσσολόγος Μιχαήλ Δέφνερ μελέτησε ιδιαίτερα τη διάλεκτο των ελληνόφωνων μουσουλμάνων του Όφεως, την οποία περιέγραψε αξιοποιώντας τις πληροφορίες του εκπαιδευτικού και λόγιου Ιωάννη Παρχαρίδη (εικ.: Βιβλιοθήκη Κ.Θ. Δημαρά/en.wikipedia.org/wiki/Of,_Trabzon/ Selehattin Sezeroglu )
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Μιχαήλ Δέφνερ: Ο Γερμανός φιλέλληνας που χαρτογράφησε γλωσσικά μυστικά του Πόντου και αμφισβητήθηκε

18/09/2026 - 9:07μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: Αρχείο Μουσείου Ακρόπολης)

Μουσείο Ακρόπολης: Επανεκτίθεται αρχαίο άγαλμα ιππέα μετά τη συντήρησή του

38 λεπτά πριν
(Φωτ.: facebook.com/epmatsoukas)

Η ψυχή της Ματσούκας ζωντανεύει στην οθόνη: Νέο ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στις ρίζες, τους ανθρώπους και τα βιώματα του Πόντου

1 ώρα πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI / Στέφανος Ραπάνης)

Europa League: Ανώτερη η Λεβερκούζεν, νίκησε τον ΟΦΗ

2 ώρες πριν
Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, στη Σύνοδο Κορυφής των Ηγετών της Διαδικασίας του Βερολίνου κοντά στο Μπούντβα του Μαυροβουνίου (φωτ.: EPA/BORIS PEJOVIC)

Πολιτική θύελλα στην Αλβανία: Το Σοσιαλιστικό Κόμμα ζητά την αποβολή 20 βουλευτών της αντιπολίτευσης

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Ένωση Ποντίων Αιγάλεω/Facebook)

Ένωση Ποντίων Αιγάλεω: Τα μέλη παίρνουν το λόγο για το μέλλον του Συλλόγου

3 ώρες πριν
Τμήμα της αφίσας της εκδήλωσης

«Πέλλα – Πάις: Νυν και Αεί»: Εκδήλωση μνήμης για το κατεχόμενο χωριό της Κερύνειας στο Σπίτι της Κύπρου

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV