Πέρα από την πανδημία του κορονοϊού που έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια, υπάρχει μία άλλη κατηγορία νοσημάτων, των οποίων η επίπτωση τείνει να λάβει χαρακτήρα επιδημίας.
Πρόκειται για τα νοσήματα του καρδιαγγειακού συστήματος.
Στην εμφάνισή τους συντελούν ορισμένοι παράγοντες κινδύνου, ορισμένοι μη τροποποιήσιμοι (όπως ηλικία, κληρονομικότητα) και κάποιοι άλλοι τροποποιήσιμοι (συνήθειες και τρόπος ζωής).
Και επειδή καλύτερα από το να θεραπεύεις είναι να προλαμβάνεις (σύμφωνα και με τον Ιπποκράτη), πάμε να δούμε πώς μπορείς να ωφελήσεις και να μην επιβαρύνεις την καρδιά σου μέσα από κάποιες απλές αλλαγές σε καθημερινές συνήθειες.
Κάπνισμα
Το κάπνισμα είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου όχι μόνο για παθήσεις του αναπνευστικού, αλλά και για καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς οδηγεί σε έμφραγμα μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, αρτηριακή υπέρταση, ανεύρυσμα αορτής και κολπική μαρμαρυγή.
Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος σε καπνιστές ηλικίας <50 ετών είναι πέντε φορές υψηλότερος σε σύγκριση με τους μη καπνιστές. Να σημειωθεί πως ακόμη και το παθητικό κάπνισμα έχει βλαπτικές επιπτώσεις.
Πλέον, στην προσπάθεια διακοπής καπνίσματος υπάρχουν αρκετοί σύμμαχοι, όπως φαρμακευτικά μέσα και ιατρεία διακοπής καπνίσματος.
Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Μελέτες έχουν δείξει πως η χρήση μικρής ποσότητας αλκοόλ (ένα ποτό ημερησίως για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες) συνοδεύεται με μικρότερη θνητότητα σε σχέση με τους μη πότες, ενώ οι βαρείς πότες (πάνω από πέντε ποτά κάθε μέρα) συνδέονται με αυξημένο ρυθμό θανάτων.
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συνοδεύεται με αυξημένο κίνδυνο για την επιβάρυνση της καρδιάς μας, όπως αρτηριακή υπέρταση, εγκεφαλικό επεισόδιο, αρρυθμίες, ενώ οδηγεί και σε αυξημένα επίπεδα λίπους.
Μη επαρκής ύπνος
Κατά τη διάρκεια του ύπνου δίνουμε τη δυνατότητα στο σώμα μας να ξεκουραστεί και να ανανεώσει τα επίπεδα ενέργειας. Αυτό συμβαίνει και στην καρδιά μας, καθώς ένας ξεκούραστος ύπνος οδηγεί σε χαμηλότερες τιμές αρτηριακής πίεσης και παλμών. Αντιθέτως η έλλειψη ύπνου αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αρρυθμιών, υπέρτασης, άγχους, ακόμη και φλεγμονής.
Άγχος
Το άγχος αυξάνει την αρτηριακή πίεση και τους παλμούς, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης εμφράγματος και εγκεφαλικού. Είναι επομένως πολύ σημαντικό να βρίσκεις τρόπους να αποβάλλεις το υπερβολικό και βλαπτικό άγχος ώστε να προσπαθήσεις να μην επιβαρύνεις την καρδιά σου περισσότερο. Μέθοδοι όπως η άσκηση θα σε βοηθήσουν.
Περνάμε πολλή ώρα στις οθόνες (τηλεόραση / μέσα κοινωνικής δικτύωσης)
Σε όλους μας αρέσει να δούμε την αγαπημένη μας σειρά καθισμένοι στον καναπέ ή να χαλαρώσουμε χαζεύοντας τα social. Αρκεί να μη γίνεται σε υπερβολικό βαθμό, γιατί σου κλέβει την ενέργεια και την υγεία.
Έχει φανεί σε μελέτες πως αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης και λίπους στον οργανισμό, ενώ επηρεάζεται και η ψυχολογία.
Θα μπορούσες να σηκώνεσαι ανά τακτά διαστήματα και να κάνεις απλές ασκήσεις και να αφιερώνεις το χρόνο σου σε κάποια δημιουργική απασχόληση, όπως το διάβασμα ή η μουσική.
Τρώμε επεξεργασμένες τροφές
Τρόφιμα όπως το επεξεργασμένο κρέας περιέχουν σημαντική ποσότητα άλατος (νατρίου) και συντηρητικών και η τακτική κατανάλωσή τους αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης υπέρτασης, εμφράγματος, ενώ έχει ενοχοποιηθεί ακόμη και για περιπτώσεις καρκίνου.
Περιόρισε την κατανάλωση τέτοιων τροφών και αντικατάστησέ τες με ψάρι, φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς.
Αρνητικά συναισθήματα
Τα συναισθήματα επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τη λειτουργία του οργανισμού, επομένως και της καρδιάς. Κατάθλιψη, εκνευρισμός, αίσθημα μοναξιάς αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.
Και επειδή τέτοια συναισθήματα εμφανίζονται σε όλους, να τονιστεί πως η υπέρμετρη και μακροχρόνια παρουσία τους είναι βλαβερή για το σώμα μας.
Η άσκηση (το καλύτερο… αντικαταθλιπτικό), οι βαθιές αναπνοές, το να μιλήσεις σε έναν φίλο σου, μπορούν να βοηθήσουν. Εξίσου σημαντικό είναι να το συζητάς με τον γιατρό σου.
Υπερβολική κατανάλωση αλατιού
Μελέτες και κλινικές δοκιμές έχουν αποδείξει τη σχέση μεταξύ κατανάλωσης άλατος (νατρίου) και αυξημένης αρτηριακής πίεσης, ενώ μακροχρόνια μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτική υπέρταση και στις συνέπειες αυτής, όπως είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο και η βλάβη στους νεφρούς.
Αντίστροφα, η μείωση της πρόσληψης άλατος οδηγεί σε μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η ενναλακτική χρήση λεμονιού ή φυτικών παραγώγων και η αποφυγή τροφίμων με συντηρητικά θα σε βοηθήσει να μειώσεις τα επίπεδα άλατος του οργανισμού σου.
Υπερβολική πρόσληψη γλυκόζης (ζάχαρης)
Η αυξημένη πρόσληψη γλυκόζης συνοδεύεται από μια σειρά βλαβερών συνεπειών, αυξάνοντας το σωματικό βάρος και αυξάνοντας τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και έμφραγμα μυοκαρδίου. Θα σε βοηθήσει να μειώσεις τη ζάχαρη η αποφυγή αναψυκτικών και γλυκών, όπως και η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ξηρών καρπών, δημητριακών ολικής άλεσης.
Καταναλώνουμε πολλά κορεσμένα λιπαρά
Το είδος της διατροφής επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τόσο τη διαδικασία εμφάνισης στεφανιαίας νόσου (νόσου των αγγείων της καρδιάς που οδηγεί σε έμφραγμα), όσο και τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου (αρτηριακή υπέρταση, αυξημένη χοληστερίνη, αυξημένα επίπεδα γλυκόζης).
Σύμφωνα με τους Keys κ.ά., για κάθε 1% αύξηση των κορεσμένων λιπαρών οξέων στο ολικό ποσό των θερμίδων, προκαλείται αύξηση της χοληστερόλης κατά 2,7mg/dl. Επομένως, προτιμάται η λήψη μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, με κύριο εκπρόσωπο το ελαιόλαδο.
Αθανάσιος Παπαδογιάννης
Καρδιολόγος
